Khế chua ngâm đường phèn: Mẹo giảm ho quen thuộc có thực sự hiệu quả?
VOV.VN - Khế chua ngâm đường phèn là mẹo dân gian thường được sử dụng với mong muốn giảm ho, dịu đau rát họng. Tuy nhiên, phương pháp này có thực sự hiệu quả, cách chế biến và sử dụng ra sao để bảo đảm an toàn?
Tác dụng của khế chua ngâm đường phèn
Công dụng của khế chua
Khế chua chứa axit oxalic cùng nhiều dưỡng chất như canxi, sắt, natri, vitamin A, C và B2. Nhờ hàm lượng chất xơ, khế có thể hỗ trợ tiêu hóa, hạn chế táo bón và tạo cảm giác no, góp phần kiểm soát cân nặng. Magie trong khế tham gia vào hoạt động của cơ và hệ thần kinh, nhưng chưa có đủ bằng chứng cho thấy loại quả này điều trị được các chứng đau đầu, đau lưng hay đau xương khớp.
Một số nghiên cứu cũng ghi nhận hợp chất trong khế có khả năng ức chế vi sinh vật, trong khi vitamin C và các chất chống oxy hóa như flavonoid, saponin góp phần bảo vệ tế bào, hỗ trợ hệ miễn dịch. Tuy nhiên, những tác dụng này không đồng nghĩa với việc ăn khế có thể điều trị bệnh nhiễm khuẩn.
Công dụng của đường phèn
Đường phèn là nguyên liệu thường được kết hợp với khế chua trong các bài thuốc dân gian. Theo y học cổ truyền, đường phèn có tác dụng ích trung, hòa vị, nhuận phế, thường dùng trong các bài thuốc hỗ trợ giảm ho khan, dịu đau rát họng. Thành phần chủ yếu của đường phèn là sucrose, được cơ thể chuyển hóa thành glucose và fructose để cung cấp năng lượng, nhưng không có tác dụng giải nhiệt đặc hiệu. Khi kết hợp với chanh, quất hoặc khế, đường phèn giúp tạo thức uống có vị ngọt, dễ uống khi bị ho, đau họng. Tuy nhiên, chưa có đủ bằng chứng khoa học khẳng định nguyên liệu này có thể điều trị viêm họng.
Sử dụng khế chua ngâm đường phèn có tác dụng gì?
Khế chua chứa nhiều nước, vitamin C, vitamin nhóm B và khoáng chất như kali, magie, sắt, kẽm, góp phần hỗ trợ quá trình chuyển hóa, duy trì chức năng cơ bắp và bảo vệ tế bào. Chất xơ trong quả giúp hỗ trợ tiêu hóa, trong khi vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe tổng thể.
Trong dân gian, khế chua ngâm đường phèn thường được dùng với mục đích hỗ trợ tiêu đờm, giảm ho, dịu đau rát họng, thậm chí được kết hợp trong một số bài thuốc chữa đau mỏi xương khớp, phong thấp. Tuy nhiên, những công dụng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm dân gian, chưa có đủ bằng chứng khoa học xác nhận hiệu quả điều trị. Vì vậy, không nên dùng bài thuốc này thay thế thuốc hoặc phác đồ điều trị của bác sĩ.
Cách ngâm khế chua với đường phèn
Để làm khế chua ngâm đường phèn, cần chuẩn bị 1kg khế chua, 200g đường phèn, 1 củ gừng nhỏ và lọ thủy tinh có nắp kín. Khế rửa sạch, ngâm nước muối loãng 2-5 phút, để ráo rồi thái lát; gừng rửa sạch, thái sợi hoặc băm nhỏ. Đun đường phèn với nước đến khi tan hết, để nguội.
Lọ thủy tinh rửa sạch, tráng nước sôi và để khô hoàn toàn, sau đó xếp xen kẽ khế, gừng rồi đổ nước đường vào, đậy kín nắp. Bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp và kiểm tra sau 3-5 ngày; không sử dụng nếu hỗn hợp bị mốc, có mùi lạ hoặc dấu hiệu hư hỏng. Theo kinh nghiệm dân gian, hỗn hợp có thể chia thành 3 phần nhỏ dùng trong ngày, thường sau bữa ăn. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng cho thấy sử dụng liên tục 7-10 ngày sẽ chữa khỏi ho hoặc giảm đau xương khớp.
Lưu ý cần nhớ khi sử dụng khế chua ngâm đường phèn
Khế ngâm đường phèn không phù hợp với tất cả mọi người. Người mắc bệnh thận, đặc biệt suy thận, nên tránh sử dụng do nguy cơ ngộ độc liên quan đến axit oxalic. Người bị đau dạ dày, phụ nữ mang thai và cho con bú cần thận trọng; người mắc bệnh tiểu đường nên hạn chế đường phèn.
Hỗn hợp này chỉ là mẹo dân gian hỗ trợ làm dịu họng, chưa đủ bằng chứng về hiệu quả điều trị ho, viêm họng hay bệnh xương khớp và không thể thay thế thuốc. Nếu ho, đau họng kéo dài hoặc xuất hiện triệu chứng bất thường, cần ngừng sử dụng và đi khám.
Quả khế: Từ món ăn quen thuộc đến “kho dinh dưỡng” tự nhiên
VOV.VN - Khế là loại trái cây quen thuộc trong đời sống người Việt, có vị chua ngọt thanh mát và giàu giá trị dinh dưỡng. Không chỉ dùng trong bữa ăn, khế còn được dân gian xem như thực phẩm hỗ trợ sức khỏe.
