Sau tuổi 40, những cơ quan nào bắt đầu lão hóa?
VOV.VN - Sau tuổi 40, thị lực, sức mạnh cơ bắp và khả năng hồi phục có thể bắt đầu suy giảm. Tuy nhiên, tốc độ lão hóa ở mỗi người khác nhau, phụ thuộc vào di truyền, lối sống và tình trạng sức khỏe.
Mắt thường xuất hiện thay đổi sớm
Sau tuổi 40, thủy tinh thể giảm độ đàn hồi khiến nhiều người khó nhìn gần, phải đưa sách hoặc điện thoại ra xa. Đây thường là dấu hiệu lão thị, nhưng cũng cần khám mắt định kỳ để phát hiện sớm các bệnh lý như đục thủy tinh thể, bệnh võng mạc và tăng nhãn áp.
Cơ bắp giảm sức mạnh nếu ít vận động
Khối lượng và sức mạnh cơ bắp giảm dần theo tuổi, rõ hơn ở tuổi trung niên, đặc biệt với người ít vận động. Biểu hiện thường gặp là nhanh mệt khi leo cầu thang, khó mang vác đồ nặng và lâu hồi phục sau tập luyện. Để duy trì khối cơ, người sau tuổi 40 nên vận động thường xuyên, kết hợp bài tập sức bền, tăng sức mạnh và chế độ ăn đủ dưỡng chất, nhất là protein.
Mạch máu giảm độ đàn hồi theo thời gian
Theo tuổi tác, thành động mạch có thể cứng hơn, làm giảm độ đàn hồi của mạch máu và khiến huyết áp tâm thu tăng. Tăng huyết áp thường ít triệu chứng nhưng nếu không kiểm soát có thể làm tăng nguy cơ đột quỵ và bệnh tim mạch. Sau tuổi 40, nên kiểm tra huyết áp định kỳ, vận động thường xuyên, kiểm soát cân nặng, hạn chế muối, rượu bia và tránh hút thuốc.
Ở phụ nữ, buồng trứng thay đổi rõ hơn khi bước vào tuổi trung niên
Ở phụ nữ, dự trữ nang noãn và chức năng buồng trứng giảm dần theo tuổi, tiến tới mãn kinh. Giai đoạn tiền mãn kinh có thể gây rối loạn kinh nguyệt, bốc hỏa, mất ngủ và thay đổi tâm trạng. Sự suy giảm estrogen còn ảnh hưởng đến sức khỏe xương, tim mạch và thành phần cơ thể. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, phụ nữ nên đi khám để được tư vấn phù hợp.
Chức năng thận có thể suy giảm
Khả năng lọc máu của thận có thể giảm dần theo tuổi, đặc biệt ở người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn chuyển hóa. Để bảo vệ thận, người trung niên nên kiểm soát bệnh nền, dùng thuốc theo hướng dẫn và kiểm tra chức năng thận khi có chỉ định. Tránh tự ý dùng thuốc kéo dài, nhất là thuốc giảm đau, vì có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận.
Gan dễ chịu tác động từ tuổi tác và lối sống
Gan có khả năng tái tạo nhưng vẫn dễ tổn thương do rượu bia, virus viêm gan, thừa cân, béo phì và rối loạn chuyển hóa. Khi tuổi tăng, khả năng chuyển hóa cũng thay đổi. Vì vậy, người trung niên nên hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, ăn uống cân bằng và kiểm tra sức khỏe khi có yếu tố nguy cơ để bảo vệ gan.
Sau tuổi 40 nên kiểm tra sức khỏe gì?
Thay vì xét nghiệm tràn lan vì lo ngại lão hóa, mỗi người nên khám định kỳ và lựa chọn kiểm tra phù hợp với tuổi, giới tính, tiền sử gia đình và yếu tố nguy cơ. Các kiểm tra có thể gồm huyết áp, đường huyết, HbA1c, mỡ máu, chức năng gan, thận hoặc xét nghiệm viêm gan khi cần. Ngoài ra, cần chú ý sức khỏe thị lực và thực hiện tầm soát ung thư theo độ tuổi, nguy cơ cá nhân để phát hiện sớm bất thường.
Làm gì để duy trì sức khỏe khi tuổi tăng?
Lão hóa là quá trình tự nhiên, nhưng có thể duy trì sức khỏe bằng cách vận động thường xuyên, ăn uống cân bằng, ngủ đủ giấc, không hút thuốc và hạn chế rượu bia. Không nên chủ quan cho rằng mọi bất thường đều do tuổi tác. Các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, yếu hoặc tê đột ngột một bên cơ thể, mất thị lực, tiểu ra máu hoặc sụt cân nhanh không rõ nguyên nhân cần được thăm khám kịp thời.