Sụt cân dù không ăn kiêng: Cơ thể đang cảnh báo bệnh gì?
VOV.VN - Sụt cân dù không ăn kiêng hay thay đổi chế độ vận động có thể là dấu hiệu cảnh báo những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn, từ rối loạn chuyển hóa, bệnh tiêu hóa đến nhiễm trùng hoặc ung thư. Vậy giảm bao nhiêu cân thì đáng lo ngại và khi nào cần đi khám?
Sụt cân là như thế nào?
Theo định nghĩa y khoa, sụt cân không chủ đích là tình trạng giảm từ 5% trọng lượng cơ thể trở lên trong vòng 6-12 tháng mà không xuất phát từ việc điều chỉnh chế độ ăn, tăng cường vận động hoặc sử dụng thuốc giảm cân. Đây không phải là một bệnh lý riêng biệt mà là dấu hiệu có thể liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe.
Chẳng hạn, một người nặng 70 kg được xem là sụt cân đáng kể nếu giảm ít nhất 3,5 kg trong vòng 6-12 tháng mà không có chủ đích. Tình trạng này cần được phân biệt với giảm cân có kế hoạch thông qua chế độ dinh dưỡng và luyện tập phù hợp.
Sụt cân là dấu hiệu của bệnh gì?
Sụt cân không rõ nguyên nhân có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý như cường giáp, đái tháo đường, ung thư, bệnh đường tiêu hóa (Celiac, Crohn, viêm loét đại tràng), nhiễm trùng mạn tính (lao, HIV/AIDS), rối loạn tâm thần (trầm cảm, lo âu) hoặc bệnh tim, phổi, thận. Những tình trạng này có thể làm tăng tiêu hao năng lượng, giảm hấp thu dưỡng chất, gây chán ăn và khiến cơ thể mất cân nặng.
Các biến chứng khi sụt cân
Sụt cân không rõ nguyên nhân có thể khiến cơ thể mất cả mỡ, cơ và nước, dẫn đến suy nhược, mệt mỏi, giảm sức bền và khả năng vận động. Tình trạng thiếu hụt dinh dưỡng kéo dài còn làm suy giảm miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm trùng và gây thiếu vitamin, khoáng chất hoặc rối loạn nước, điện giải.
Cách đánh giá và tìm nguyên nhân sụt cân
Để tìm nguyên nhân sụt cân, bác sĩ sẽ khai thác bệnh sử, đánh giá mức độ giảm cân, chế độ ăn uống, sinh hoạt và các triệu chứng đi kèm. Người bệnh có thể được chỉ định xét nghiệm máu kiểm tra công thức máu, đường huyết, chức năng gan, thận, hormone tuyến giáp hoặc thực hiện siêu âm, X-quang, chụp CT, nội soi tiêu hóa tùy tình trạng cụ thể.
Khi nào bị sụt cân cần gặp bác sĩ?
Bạn nên đi khám nếu giảm từ 5% trọng lượng cơ thể trở lên trong 6-12 tháng mà không chủ động ăn kiêng hay tăng vận động. Đặc biệt, cần chú ý khi sụt cân kèm mệt mỏi kéo dài, sốt, đổ mồ hôi ban đêm, chán ăn, đau dai dẳng hoặc thay đổi bất thường trong đại tiện, tiểu tiện. Thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và điều trị phù hợp; không nên tự ý dùng thuốc bổ hay thực phẩm chức năng khi chưa rõ tình trạng sức khỏe.
Cách điều trị tình trạng sụt cân
Điều trị sụt cân không rõ nguyên nhân cần tập trung kiểm soát bệnh lý nền. Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thuốc điều trị cường giáp, kiểm soát đường huyết, thuốc chống nhiễm trùng hoặc các phương pháp điều trị ung thư phù hợp. Bên cạnh đó, người bệnh cần phục hồi dinh dưỡng bằng chế độ ăn đủ năng lượng, giàu protein và chia thành nhiều bữa nhỏ để hỗ trợ tăng cân, phục hồi khối cơ.
Phương pháp phòng ngừa sụt cân
Sụt cân không chủ đích có thể liên quan đến nhiều bệnh lý nên không có biện pháp phòng ngừa tuyệt đối. Tuy nhiên, duy trì chế độ ăn cân bằng, tập thể dục thường xuyên, ngủ đủ giấc, kiểm soát căng thẳng và khám sức khỏe định kỳ giúp bảo vệ thể trạng, phát hiện sớm bất thường. Đặc biệt, cần theo dõi cân nặng và đi khám nếu sụt cân đột ngột, không rõ nguyên nhân, ngay cả khi chế độ ăn uống và vận động không thay đổi.
5 cách giảm cân phản khoa học, nhiều người vẫn đang mắc phải
VOV.VN - Mong muốn giảm cân nhanh khiến nhiều người chạy theo các phương pháp được quảng cáo hiệu quả nhưng chưa được kiểm chứng đầy đủ. Những cách làm này không chỉ khó duy trì mà còn có thể gây mất cân bằng dinh dưỡng, ảnh hưởng đến sức khỏe.
