Những ngày cuối tháng 5, Hà Nội cùng nhiều tỉnh miền Bắc, miền Trung liên tục trải qua các đợt nắng nóng gay gắt. Có thời điểm nhiệt độ ngoài trời vượt ngưỡng 40 độ C, khiến nhiều người chỉ muốn lao ngay vào phòng tắm để “giải nhiệt” sau khi đi ngoài đường về.

Cảm giác mát lạnh tức thì khiến không ít người tin rằng cơ thể đang được phục hồi nhanh chóng. Tuy nhiên, đây lại là một thói quen nguy hiểm, có thể gây rối loạn huyết động, thậm chí dẫn tới đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.

Cơ thể “sốc nhiệt” ra sao khi vừa đi nắng về đã đi tắm?

Cơ thể con người có hệ thống điều nhiệt rất tinh vi nhằm duy trì thân nhiệt ổn định quanh mức 37 độ C. Khi hoạt động dưới trời nắng nóng, cơ thể sẽ tự kích hoạt cơ chế làm mát bằng cách giãn mạch máu dưới da để tỏa nhiệt và tăng tiết mồ hôi để làm mát qua quá trình bay hơi.

Lúc này, tim phải hoạt động nhiều hơn để duy trì huyết áp ổn định. Nhịp tim tăng, lưu lượng máu tăng, toàn bộ hệ tuần hoàn ở trạng thái “tăng tốc”. Đây cũng là giai đoạn cơ thể rất nhạy cảm với những thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Nếu tắm nước lạnh ngay khi vừa đi nắng về, nhiệt độ cơ thể thay đổi quá nhanh sẽ khiến cơ thể không kịp thích nghi. Nhiệt độ da giảm đột ngột kích hoạt phản xạ sốc lạnh, khiến hệ thần kinh giao cảm bị kích thích mạnh và giải phóng adrenaline vào máu.

Adrenaline khiến mạch máu co lại nhanh chóng. Trong khi trước đó mạch máu đang giãn để tỏa nhiệt, sự co lại đột ngột này có thể làm huyết áp tăng vọt. Áp lực trong lòng mạch tăng cao trong thời gian ngắn dễ gây vỡ các mạch máu yếu trong não, dẫn đến xuất huyết não.

Không chỉ vậy, tim cũng phải chịu áp lực lớn hơn. Khi mạch máu co lại, sức cản tăng lên, tim buộc phải co bóp mạnh hơn để đẩy máu đi. Trong khi nhu cầu oxy của tim tăng cao thì lượng máu nuôi tim lại giảm do co mạch vành. Sự mất cân bằng này có thể kích hoạt cơn nhồi máu cơ tim hoặc rối loạn nhịp tim nguy hiểm.

Không chỉ ảnh hưởng tới tim mạch, việc tắm khi cơ thể còn nhiều mồ hôi còn tác động tới da và đường hô hấp. Lỗ chân lông đang mở rộng để thoát mồ hôi sẽ co lại đột ngột, khiến mồ hôi và bã nhờn bị giữ lại, dễ gây viêm da.

Sự thay đổi nhiệt độ quá nhanh cũng làm giảm sức đề kháng của niêm mạc hô hấp. Đây là lý do nhiều người dễ bị viêm họng, ho hoặc viêm phế quản sau khi tắm nước lạnh ngay lúc vừa đi nắng về.

Ở những người có bệnh nền như hen suyễn, nước lạnh còn có thể kích thích co thắt phế quản, gây khó thở, tức ngực, thậm chí dẫn tới cơn hen cấp nếu không được xử trí kịp thời.

Ngoài ra, thay đổi nhiệt độ đột ngột còn gây rối loạn điện giải trong cơ. Kết hợp với việc mất muối qua mồ hôi, nhiều người dễ bị chuột rút. Nếu xảy ra trong phòng tắm, nguy cơ trượt ngã và chấn thương là rất cao.

Nguy cơ từ việc tắm sai cách đặc biệt tăng cao ở người lớn tuổi, trẻ nhỏ và những người mắc bệnh tim mạch, đái tháo đường hoặc xơ vữa động mạch. Với họ, chỉ một thay đổi nhỏ về nhiệt độ cũng có thể dẫn tới biến cố nghiêm trọng. Người vừa uống rượu bia càng nguy hiểm hơn do cơ thể đã bị rối loạn điều hòa mạch máu.

Hàng loạt thói quen giải nhiệt sai cách nhiều người vẫn làm mỗi ngày

Không chỉ việc tắm ngay sau khi đi nắng, nhiều thói quen giải nhiệt khác cũng tiềm ẩn rủi ro đối với sức khỏe. Việc uống nước đá lạnh quá nhanh có thể gây co thắt dạ dày, dẫn tới đau bụng hoặc rối loạn tiêu hóa.

Một số người còn lạm dụng nước “thanh nhiệt” hoặc viên sủi điện giải mà không biết điều này có thể làm mất cân bằng điện giải và khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.

Nhiều người cũng có thói quen ngồi ngay trước quạt mạnh hoặc bước vào phòng điều hòa quá lạnh khi cơ thể còn nóng. Theo các chuyên gia, điều này cũng có thể gây sốc nhiệt tương tự như tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về.

Vậy nên làm gì để hạ nhiệt cơ thể an toàn sau khi đi ngoài trời nắng?

• Người dân được khuyến cáo không nên tắm ngay sau khi đi nắng về mà cần để cơ thể có thời gian “hạ nhiệt” tự nhiên. Tốt nhất nên nghỉ ngơi khoảng 20-30 phút ở nơi thoáng mát, lau khô mồ hôi và uống nước từ từ.
• Khi tắm, nên dùng nước ấm hoặc nước mát vừa phải. Nên làm ướt từ chân, sau đó tới tay và thân người, tránh dội nước lạnh trực tiếp lên đầu.
• Thời gian tắm chỉ nên kéo dài khoảng 15-20 phút. Sau khi tắm cần lau khô người và giữ ấm cơ thể.
• Lưu ý, với những người đang mệt hoặc có bệnh nền, chỉ nên lau người bằng khăn ấm thay vì tắm để tránh gây sốc nhiệt.

Giữa nắng nóng gay gắt, bật điều hòa 25-28 độ C là an toàn cho sức khỏe?

VOV.VN - Thời tiết nóng cực đoan khiến nhu cầu dùng máy lạnh tăng mạnh. Tuy nhiên, chênh lệch nhiệt độ quá lớn dễ gây rối loạn thân nhiệt, chóng mặt, đột quỵ.