Thực hư độ chính xác của việc tự "test ma túy" tại nhà
VOV.VN - Chuyên gia y tế: Với người sử dụng ma túy không thường xuyên, sau khoảng 3-5 ngày ngừng sử dụng, các xét nghiệm ma túy trong máu hoặc nước tiểu sẽ cho kết quả âm tính. Âm tính giả còn có thể xảy ra nếu mẫu nước tiểu bị pha loãng, lấy quá sớm hoặc quá muộn sau thời gian sử dụng ma túy
Sau khi một loạt ca sĩ như Miu Lê, Long Nhật, Sơn Ngọc Minh bị điều tra liên quan đến chất cấm, nhiều nghệ sĩ đã tự đi làm xét nghiệm các chất gây nghiện trước nhiều đồn đoán của cộng đồng mạng.
Sự kiện này khiến dư luận đặc biệt quan tâm, nhiều người đặt câu hỏi: Ma túy tồn tại trong máu, nước tiểu bao lâu?
Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Tiếng nói Việt Nam, ThS, BS Đoàn Trúc Quỳnh, khoa Y, Đại học Y Dược TP.HCM, hiện có nhiều phương pháp để xác định một người có sử dụng chất cấm hay không như xét nghiệm máu, nước tiểu, nước bọt, tóc hoặc mồ hôi. Mỗi phương pháp sẽ có ưu điểm và thời gian phát hiện khác nhau.
Trong số đó, xét nghiệm nhanh qua nước tiểu là phương pháp được áp dụng phổ biến do chi phí thấp, thao tác đơn giản và cho kết quả chỉ sau vài phút. Phương pháp này dựa trên phản ứng miễn dịch giữa kháng nguyên và kháng thể nhằm phát hiện các chất chuyển hóa của ma túy còn tồn dư trong nước tiểu.
"Tuy nhiên, test nhanh không thể đảm bảo độ chính xác tuyệt đối. Kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như thời điểm lấy mẫu, lượng nước người được xét nghiệm uống trước khi xét nghiệm hoặc khả năng chuyển hóa của từng người", bác sĩ Quỳnh cho biết.
Với người sử dụng ma túy không thường xuyên, đa số chất gây nghiện có thể không còn phát hiện sau khoảng 3-5 ngày. Khi đó, kết quả xét nghiệm máu hoặc nước tiểu thường cho âm tính. Mỗi loại ma túy sẽ có thời gian lưu lại trong cơ thể khác nhau. Trong đó, heroin và morphine thường tồn tại trong nước tiểu khoảng 2-3 ngày, codeine từ 1-2 ngày, amphetamine khoảng 2-4 ngày. Riêng cần sa có thể lưu lại lâu hơn, từ 3-30 ngày, đặc biệt ở người sử dụng thường xuyên.
Một số trường hợp dương tính giả đã được ghi nhận ở những người sử dụng thuốc chứa codeine, dextromethorphan, diphenhydramine hoặc một số kháng sinh nhóm quinolon.
Ngược lại, âm tính giả cũng có thể xảy ra nếu mẫu nước tiểu bị pha loãng, lấy quá sớm hoặc quá muộn sau thời điểm sử dụng ma túy, hay bị can thiệp bằng hóa chất.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, cho rằng nếu một người có kết quả dương tính với ma túy qua test nhanh thì khả năng rất cao, trên 90%, là đã sử dụng chất cấm.
Theo ông, dù vẫn tồn tại một số trường hợp hiếm gặp cho kết quả dương tính giả do sử dụng thuốc có cấu trúc tương tự ma túy, các trường hợp này đều có thể được xác minh bằng những xét nghiệm chuyên sâu tại phòng xét nghiệm độc chất.
Hiện Việt Nam hoàn toàn có đủ năng lực thực hiện các xét nghiệm khẳng định bằng những hệ thống hiện đại như sắc ký khí hoặc sắc ký lỏng tại các đơn vị chuyên môn như Viện Khoa học hình sự - Bộ Công an hay Viện Pháp y Quốc gia.
Bác sĩ Nguyễn Trung Nguyên cho biết các kỹ thuật này không chỉ xác định chính xác người được xét nghiệm có sử dụng ma túy hay không mà còn có thể phát hiện chất cấm ở nồng độ rất thấp, thậm chí truy vết tiền sử sử dụng ma túy trong nhiều tháng hoặc nhiều năm thông qua các mẫu tóc và mô sinh học khác.
Đây là những phương pháp có độ chính xác cao hơn nhiều so với test nhanh thông thường, đặc biệt trong các trường hợp cần giám định pháp y hoặc xác minh kết quả gây tranh cãi.
Theo vị chuyên gia, trong bối cảnh các loại ma túy mới ngày càng đa dạng, các bộ test nhanh thông thường chỉ có thể phát hiện một số chất phổ biến, chưa đủ để nhận diện hàng trăm loại ma túy tổng hợp đang lưu hành. Vì vậy, vai trò của các phòng xét nghiệm độc chất chuyên sâu ngày càng quan trọng trong công tác phát hiện và kiểm soát chất cấm.
Từ showbiz đến giới trẻ: Ma túy đang biến tướng theo cách khó nhận biết
VOV.VN - Liên tiếp các vụ nghệ sĩ bị khởi tố liên quan đến ma túy gây xôn xao dư luận, nhưng điều đáng lo ngại hơn là ma túy tổng hợp đang biến tướng với đủ hình thức. Trong khi các chất này âm thầm phá hủy thần kinh người dùng, công tác xét nghiệm và phát hiện lại gặp nhiều khó khăn.
