Trái ớt có thể dùng làm thuốc? Những bài thuốc nam ít người biết
VOV.VN - Ớt không chỉ là gia vị quen thuộc mà còn được sử dụng trong một số bài thuốc y học cổ truyền. Tuy nhiên, dù chứa capsaicin có tiềm năng hỗ trợ giảm đau, không phải công dụng dân gian nào của trái ớt cũng được khoa học chứng minh.
Tác dụng của ớt đối với sức khỏe
Hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa
Ớt giúp kích thích vị giác, tăng tiết nước bọt nhưng tác động đến hệ tiêu hóa tùy từng người. Dù capsaicin đang được nghiên cứu về ảnh hưởng đối với niêm mạc dạ dày, chưa đủ bằng chứng cho thấy ăn ớt có thể ngăn ngừa hoặc chữa lành vết loét. Người bị trào ngược, ợ nóng, viêm loét dạ dày hoặc có đường tiêu hóa nhạy cảm nên hạn chế nếu ăn cay khiến triệu chứng nặng hơn.
Kích thích cơ thể giải phóng endorphin
Khi ăn ớt, capsaicin kích hoạt các thụ thể cảm nhận nhiệt và đau trong khoang miệng, tạo ra cảm giác nóng rát đặc trưng. Phản ứng này có thể kích thích cơ thể giải phóng endorphin - chất có vai trò điều hòa cảm giác đau và góp phần tạo cảm giác dễ chịu.
Đây cũng là một trong những cách lý giải vì sao một số người yêu thích đồ ăn cay và thường cảm thấy món ăn kém hấp dẫn khi thiếu ớt. Tuy nhiên, mức độ phản ứng khác nhau tùy từng người, không phải ai ăn cay cũng có cảm giác hưng phấn hoặc dễ chịu.
Hỗ trợ kiểm soát cân nặng
Capsaicin trong ớt có thể thúc đẩy sinh nhiệt, tiêu hao năng lượng và ảnh hưởng đến cảm giác thèm ăn. Tuy nhiên, hiệu quả giảm cân còn hạn chế, không thể thay thế chế độ ăn cân đối và vận động thường xuyên. Không nên ăn nhiều ớt để đốt mỡ, nhất là khi gây khó chịu cho hệ tiêu hóa.
Tác động đến sức khỏe tim mạch
Một số nghiên cứu đang tìm hiểu mối liên hệ giữa capsaicin và các yếu tố nguy cơ tim mạch, chẳng hạn như chuyển hóa chất béo, chức năng mạch máu và huyết áp. Tuy nhiên, những kết quả này chưa đủ để khẳng định ăn ớt có thể ngăn ngừa đột quỵ, điều trị tăng huyết áp hoặc làm giảm cholesterol trong máu.
Ớt còn chứa một số vitamin và hợp chất thực vật có hoạt tính sinh học, góp phần làm phong phú chế độ ăn. Tuy nhiên, để bảo vệ sức khỏe tim mạch, cần kết hợp dinh dưỡng hợp lý, vận động thường xuyên, kiểm soát huyết áp và mỡ máu, đồng thời tuân thủ hướng dẫn điều trị nếu có bệnh lý nền.
Những bài thuốc nam từ trái ớt ít người biết
Theo kinh nghiệm dân gian, ớt được kết hợp với hắc đậu xị để hỗ trợ khó tiêu; với đan sâm và nghệ đen để hỗ trợ đau thắt ngực; với nghệ vàng để giảm đau dạ dày do lạnh; hoặc với dây đau xương, thổ phục linh để hỗ trợ đau nhức xương khớp mạn tính. Tuy nhiên, các công thức này chưa có đủ bằng chứng khoa học về hiệu quả và độ an toàn. Đặc biệt, người bị đau thắt ngực cần được thăm khám, điều trị y tế kịp thời; người mắc bệnh dạ dày hoặc xương khớp không nên tự dùng bài thuốc thay thế phác đồ điều trị.
Những trường hợp cần thận trọng khi sử dụng ớt
Ớt không phải thực phẩm cần kiêng tuyệt đối với mọi người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, bệnh thận, túi mật, trĩ hoặc phụ nữ mang thai, cho con bú. Tuy nhiên, người bị viêm loét dạ dày, trào ngược, dễ kích ứng với đồ cay nên hạn chế nếu triệu chứng tăng lên; người mắc bệnh da liễu cần tránh để ớt tiếp xúc với vùng da tổn thương và không để capsaicin dính vào mắt.
Người đang dùng thuốc hoặc có bệnh nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng các bài thuốc từ ớt. Dù chứa capsaicin và một số hợp chất thực vật đáng chú ý, ớt chưa được chứng minh có thể chữa nhiều bệnh như kinh nghiệm dân gian truyền lại. Vì vậy, nên dùng với lượng phù hợp, không tự áp dụng bài thuốc chưa được kiểm chứng và đi khám khi có triệu chứng bất thường.