Viêm não mô cầu diễn tiến nhanh, có thể tử vong trong 24 giờ
Viêm não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm do vi khuẩn, có thể diễn tiến rất nhanh và cướp đi mạng sống chỉ trong 24 giờ nếu không điều trị kịp thời. Bệnh lây qua đường hô hấp, dễ bùng phát ở nơi đông người, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ và thanh thiếu niên, cần chủ động tiêm phòng.
Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết đây là bệnh do vi khuẩn gây dịch nguy hiểm nhóm B, Nesseiria meningitisis cư trú ở hầu họng gây ra, lây qua đường giọt bắn, thường xảy ra ở các khu vực đông dân cư như doanh trại quân đội, kí túc xá, khu tập thể, trường học…
Đối tượng mắc chủ yếu là người trẻ tuổi, những người chưa có miễn dịch, tiêm phòng. Tỉ lệ người mang trùng không triệu chứng dao động từ 5-20%, cao nhất ở lứa tuổi thanh thiếu niên (23,7%). Đây chính là “ổ chứa” âm thầm nhưng nguy hiểm, dễ dàng phát tán dịch nếu không có biện pháp phòng ngừa chủ động bởi thường có liên quan đến các hành vi nguy cơ như hút thuốc lá, hôn, tụ tập đông người, đi bar/pub... Mặt khác, những người này hoàn toàn không biết rằng họ đang mang trong mình mầm bệnh có thể gây tử vong cho người khác.
Cần tiêm vaccine phòng bệnh não mô cầu.
Bệnh thường diễn biến nhanh gây viêm màng não, nhiễm trùng huyết, nặng hơn gây suy đa tạng và có thể cướp đi mạng sống chỉ trong vòng 24 giờ nếu không được điều trị kịp thời. Bên cạnh đó, di chứng nặng nề vẫn tồn tại ở người khỏi bệnh như điếc, co giật hoặc tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Viêm màng não mô cầu là một trong những bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm, có khả năng lây lan qua đường hô hấp và diễn tiến rất nhanh chỉ trong thời gian ngắn. Điều đáng lo ngại là bệnh không chỉ gây viêm màng não mủ mà còn có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn và nhiều biến chứng nghiêm trọng khác. Ở những trường hợp nặng, người bệnh thậm chí có thể tử vong chỉ trong vòng 24 giờ sau khi khởi phát.
Từ đầu năm 2026 đến nay, theo ghi nhận từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm, cả nước đã xuất hiện các trường hợp mắc bệnh tại nhiều tỉnh, thành phố. Trong bối cảnh thời tiết giao mùa, nhu cầu đi lại, giao lưu và tụ tập đông người gia tăng, viêm màng não mô cầu tiếp tục là bệnh lý cần được cộng đồng đặc biệt cảnh giác.
Não mô cầu lây qua đường nào?
Một trong những lý do khiến não mô cầu trở nên nguy hiểm là khả năng lây qua đường hô hấp. Vi khuẩn thường được truyền từ người sang người thông qua các giọt bắn hoặc dịch tiết từ mũi họng như khi ho, hắt hơi, nói chuyện ở cự li gần, hôn hoặc dùng chung những vật dụng có dính nước bọt.
Bệnh dễ lây hơn khi có tiếp xúc gần hoặc kéo dài với người nhiễm vi khuẩn. Đây cũng là lí do vì sao vào những thời điểm thời tiết thay đổi, sức đề kháng suy giảm hoặc khi mật độ tiếp xúc xã hội tăng cao, nguy cơ mắc Não mô cầu trong cộng đồng thường có xu hướng tăng lên.
Đối tượng dễ mắc não mô cầu?
Mặc dù bệnh có thể xuất hiện ở nhiều độ tuổi khác nhau, nhưng trên thực tế, trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và thanh thiếu niên là hai nhóm được đánh giá có nguy cơ mắc bệnh cao hơn. Ngoài ra, những người thường xuyên sống, học tập hoặc làm việc trong môi trường đông người cũng có khả năng phơi nhiễm cao hơn so với bình thường.
Ở những đối tượng có hệ miễn dịch chưa hoàn thiện hoặc suy giảm, bệnh có thể diễn tiến nhanh và dễ để lại hậu quả nghiêm trọng hơn nếu phát hiện muộn.
Não mô cầu nguy hiểm như thế nào?
Sự nguy hiểm của Não mô cầu không chỉ nằm ở khả năng lây nhiễm mà còn ở tốc độ tiến triển bệnh. Nhiều trường hợp ban đầu chỉ biểu hiện bằng các dấu hiệu khá giống cúm hoặc sốt siêu vi thông thường, nhưng chỉ sau vài giờ hoặc một thời gian ngắn, bệnh đã có thể chuyển nặng.
Viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết là hai thể bệnh thường gặp nhất do não mô cầu gây ra. Đây đều là những tình trạng nặng, có thể đe dọa tính mạng nếu không được điều trị sớm.
Dấu hiệu không nên chủ quan
Triệu chứng ban đầu của não mô cầu đôi khi rất dễ gây nhầm lẫn với các bệnh nhiễm trùng thông thường, vì vậy không ít trường hợp bị bỏ sót ở giai đoạn sớm. Tuy nhiên, người dân cần đặc biệt cảnh giác nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, nôn ói, mệt lả, cứng cổ, lơ mơ hoặc nổi ban xuất huyết trên da.
Đặc biệt, khi người bệnh có biểu hiện sốt cao kèm nổi chấm xuất huyết, li bì, đau đầu nhiều hoặc rối loạn ý thức, cần được đưa đến cơ sở y tế ngay để được thăm khám và xử trí khẩn trương. Với viêm màng não mô cầu, chỉ một khoảng chậm trễ ngắn cũng có thể làm thay đổi tiên lượng bệnh.
Cách phòng bệnh hiệu quả nhất
Vi khuẩn não mô cầu có nhiều nhóm huyết thanh, trong đó nhóm B, A, C, Y, W là nguyên nhân gây bệnh phổ biến nhất tại Việt Nam và trên thế giới. Vaccine là giải pháp duy nhất và hiệu quả nhất để chủ động phòng bệnh.
Bộ Y tế khuyến cáo người dân, đặc biệt trẻ em và thanh thiếu niên cần tiêm đầy đủ và kết hợp cả hai loại vaccine theo đúng phác đồ để tạo lớp bảo vệ toàn diện trước các nhóm vi khuẩn nguy hiểm đang lưu hành. Đồng thời, khi có các triệu chứng nghi ngờ nhiễm viêm màng não do não mô cầu như sốt, mệt mỏi, lơ mơ, nhận thức chậm, ban xuất huyết dưới da cần đến ngay cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. Khoanh vùng khu vực ca bệnh, những người tiếp xúc với người bệnh, có biện pháp cảnh báo, theo dõi, phòng bệnh.