Cho đến nay, sau hơn 1 tuần công bố dịch, có 8 người được xác định nhiễm virus Hanta, trong đó có 5 người đã rời khỏi tàu và 3 người đã thiệt mạng. Các chuyên gia cho hay dù căn bệnh này không mới, nhưng nguy hiểm ở chỗ triệu chứng ban đầu rất dễ nhầm với cúm thông thường, trong khi bệnh có thể chuyển nặng gây suy hô hấp cấp, sốc tuần hoàn và tử vong chỉ trong vài giờ.

Bệnh diễn tiến chuyển nặng nhanh, dễ nhầm lẫn với cảm cúm

Chùm ca bệnh đáng chú ý nhất hiện nay xuất hiện trên một tàu du lịch quốc tế khởi hành từ Argentina đầu tháng 4/2026 chở 147 hành khách đi qua nhiều khu vực sinh thái đặc biệt như Nam Cực, đảo Nam Georgia, Tristan da Cunha và Saint Helena.

Đến nay đã có 3 trường hợp tử vong. Các bệnh nhân ban đầu chỉ sốt, đau bụng, buồn nôn nhưng nhanh chóng chuyển sang viêm phổi nặng, hội chứng suy hô hấp cấp tiến triển (ARDS) và sốc tuần hoàn. Điều khiến giới chuyên môn lo ngại là khả năng lây truyền từ người sang người của chủng Andes virus, đặc tính hiếm gặp nhưng từng được ghi nhận tại Nam Mỹ.

Theo ThS Nguyễn Quốc Thái, Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, virus Hanta là nhóm virus RNA thuộc họ Hantaviridae, tồn tại tự nhiên chủ yếu ở các loài gặm nhấm như chuột cống, chuột đồng, chuột nhắt… Virus có thể sống lâu dài trong cơ thể vật chủ mà không gây bệnh cho chúng, nhưng đặc biệt nguy hiểm khi lây sang người.

Virus Hanta được chia thành hai nhóm chính. Nhóm "Thế giới cũ" phổ biến ở châu Á và châu Âu, thường gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận (HFRS). Trong khi đó nhóm "Thế giới mới" tại châu Mỹ gây hội chứng tim phổi do vi rút Hanta (HPS/HCPS), đây là thể bệnh có tỉ lệ tử vong lên tới 40–50%.

"Điểm đáng sợ nhất của bệnh là tốc độ diễn tiến rất nhanh. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, đau cơ như cúm nhưng sau đó nhanh chóng rơi vào suy hô hấp cấp, phù phổi, tụt huyết áp và sốc tim", bác sĩ Thái cho biết.

Chuyên gia cảnh báo nguy cơ phơi nhiễm virus Hanta từ môi trường có nhiều chuột

Không giống nhiều bệnh truyền nhiễm khác lây qua muỗi hay côn trùng, virus Hanta chủ yếu lây sang người khi hít phải bụi khí dung chứa nước tiểu, phân hoặc nước bọt của chuột nhiễm bệnh.

Nguy cơ thường xuất hiện khi người dân dọn kho cũ, gác xép, chuồng trại, kho thóc hoặc những nơi có nhiều phân chuột nhưng quét khô, dùng chổi hoặc máy hút bụi khiến virus phát tán vào không khí. Virus cũng có thể lây qua vết cắn của chuột hoặc khi vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với chất thải của động vật mang bệnh.

Theo TS.BS Đoàn Thu Trà, quyền Viện trưởng Viện Y học nhiệt đới Bạch Mai, hiện chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu cũng như vắc xin phòng bệnh do virus Hanta gây ra. Vì vậy việc điều trị chủ yếu dựa vào hồi sức tích cực và chăm sóc hỗ trợ.

Trong các trường hợp nặng, bệnh nhân có thể phải thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO (hệ thống tim phổi nhân tạo ngoài cơ thể) để duy trì sự sống. "Không có thuốc điều trị tận gốc, nên phát hiện muộn sẽ làm tăng đáng kể nguy cơ tử vong", bác sĩ Trà nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh Hanta mới trong đợt cảnh báo hiện tại. Trước đó vào khoảng năm 2012 từng có ghi nhận một số ca nhiễm rải rác phía Nam. Tuy nhiên nguy cơ xuất hiện ca bệnh là hoàn toàn hiện hữu do quần thể chuột và các loài gặm nhấm tại Việt Nam rất phổ biến, sinh sống sát khu dân cư.

Một số nghiên cứu dịch tễ học (như nghiên cứu huyết thanh năm 2025 trên nhóm người chăn nuôi động vật hoang dã tại một vài tỉnh thành) đã phát hiện tỉ lệ nhỏ người dân có kháng thể chống lại virus Hanta, cho thấy họ đã từng vô tình phơi nhiễm với mầm bệnh này trong tự nhiên.

Vì vậy dù bệnh hiếm gặp, Bộ Y tế khuyến cáo người dân không được chủ quan. Biện pháp tốt nhất hiện nay là kiểm soát chuột, giữ vệ sinh nhà cửa, bịt kín khe hở ngăn chuột vào nhà, giữ vệ sinh môi trường và đặc biệt luôn xịt ẩm, đeo găng tay, khẩu trang thay vì quét khô khi dọn dẹp những khu vực nghi ngờ có phân chuột.

Bác sĩ Trà cũng cho biết thêm hệ thống y tế Việt Nam hiện có đủ năng lực xét nghiệm và chẩn đoán nếu xuất hiện ca nghi ngờ nhiễm bệnh.

Nếu xuất hiện sốt cao, đau cơ, khó thở sau khi làm việc ở kho bãi, đồng ruộng hoặc môi trường có nhiều chuột, người dân cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám, tránh chủ quan vì bệnh có thể diễn tiến rất nhanh.

Bộ Y tế cảnh báo khẩn virus Hanta lây truyền từ chuột

VOV.VN - Bộ Y tế vừa phát cảnh báo khẩn về nguy cơ lây nhiễm virus Hanta từ chuột, tác nhân gây viêm hô hấp cấp tính nặng và tỷ lệ tử vong rất cao với thời gian ủ bệnh thường từ 2-4 tuần, có thể tới 8 tuần kèm sốt, ớn lạnh, đau đầu, chóng mặt, đau cơ, buồn nôn, nôn, đau bụng hoặc tiêu chảy.

Australia đưa máy bay đến giải cứu công dân khỏi ổ dịch virus Hanta

VOV.VN - Hôm nay, du thuyền hạng sang mang tên MV Hondius, nơi bùng phát dịch Hanta đã cập bến quần đảo Canary, và các hành khách trên tàu bắt đầu được đưa khỏi tàu để đến sân bay gần đó để về nước. Dự kiến, ngày mai, Australia sẽ bắt đầu sơ tán công dân của mình.