Tấm lòng của một người Việt xa xứ với văn hoá dân tộc

Đó không phải một tượng đài, một công trình kỉ niệm mà là tổ hợp rất nhiều công trình để tạo nên một công trình vĩ đại có thể trở thành một biểu tượng cho nền văn hoá Việt - thành phố Văn Lang. Hoạ sĩ Việt kiều Trần Văn Liêm đã tiêu tốn 1 triệu euro, và 20 năm công sức để hoàn thành đồ án về thành phố văn hoá này.

Một công trình vĩ đại - biểu tượng cho văn hoá Việt

Những ngày cuối cùng trong năm 2008, hoạ sĩ người Pháp gốc Việt Trần Văn Liêm tất bật ở Việt Nam để trình bày công trình cuộc đời của mình.

Toàn bộ tổng thể "Thành phố Văn Lang" được hoạ sĩ Trần Văn Liêm thiết kế trên nền tảng triết học phương Đông - Kinh Dịch. Theo đó, thành phố này sẽ có hình tròn, đường kính 1.800 mét. Từ tám hướng của thành phố, sẽ có 8 đại lộ dẫn vào một quảng trường trung tâm. Điều đặc biệt là tại điểm xuất phát của 2 trong 8 đại lộ, sẽ là hai công trình quan trọng nhất của thành phố, đó là những công trình thờ Lạc Long Quân và Âu Cơ - cha mẹ của dân tộc Việt, những người sinh ra các Vua Hùng, Quốc tổ Việt Nam. Hoạ sĩ Trần Văn Liêm dự kiến, đây sẽ là những công trình hình nón, công trình mang tên “Thiên tự tháp” - thờ Lạc Long Quân và “Hoàng tự tháp” thờ Âu Cơ. Theo bản vẽ của hoạ sĩ, mặc dù hai công trình này có vẻ bề ngoài khá hiện đại, nhưng nó tuân thủ mọi nguyên tắc, mọi chuẩn mực truyền thống của văn hoá Việt. Tháp thờ Cha Lạc Long Quân sẽ có đáy hình vuông (nhỏ dần về phía trên, gần giống như Kim Tự Tháp Ai Cập) - tượng cho dương - trời. Trong khi đó, tháp thờ Mẫu Âu Cơ có đáy hình tròn - tượng cho đất - âm. Đây cũng chính là biểu tượng vuông - tròn của bánh chưng - bánh dày.

Ở những điểm xuất phát của 6 đại lộ còn lại sẽ là những khối cầu điêu khắc các màu tương ứng với mỗi quan niệm triết học. Các đại lộ sẽ được đặt theo tên các loài cây như thiên trúc, hoàng mai, trinh nữ, phượng vĩ, thiên thông, ô lưu, vạn liên, dương liễu. Hai bên đường sẽ trồng những loại cây tương ứng với những tên gọi này. Hoạ sĩ Trần Văn Liêm cho biết, việc chọn những loại cây này đều liên quan đến yếu tố địa lý và ý nghĩa về mặt triết học. Dọc theo 8 đại lộ, đều có những bia đá trích dẫn những câu nói của những triết gia nổi tiếng.

Thành phố Văn Lang để tôn vinh truyền thống, nhưng đồng thời, nó mang tầm cỡ quốc tế, vì còn là nơi tôn vinh trí tuệ của nhân loại. Dọc theo các đại lộ, sẽ khắc những câu nói của những truyết gia nổi tiếng của cả phương Đông (Phật Thích Ca, Lão Tử, Khổng Tử...) lẫn phương tây (Platon, Aristote...).

8 đại lộ sẽ giao nhau ở một quảng trường trung tâm. Đây là một quảng trường khổng lồ. Đồ án đưa ra giả định đây sẽ là một sân khấu hiện đại, nhưng chỉ để trình diễn những tiết mục nghệ thuật liên quan đến truyền thuyết Lạc Long Quân - Âu Cơ, truyền thuyết xung quanh thời đại của các Vua Hùng và những tiết mục nghệ thuật lấy cảm hứng từ trống đồng Đông Sơn.

Hoạ sĩ Trần Văn Liêm đã đổ nhiều công sức xây dựng đồ án, với hi vọng có thể góp phần tạo nên một công trình vĩ đại để tưởng nhớ, để tôn vinh cội nguồn của dân tộc, đồng thời, công trình đó có thể trở thành biểu tượng của văn hoá Việt thời hiện đại.

Tấm lòng của người con xa xứ

Hoạ sĩ Trần Văn Liêm đã định cư ở Pháp nhiều năm nay. Ông lập gia đình với một người phụ nữ bản xứ. Ông kiếm sống bằng chính nghề vẽ. Ông là người theo trường phái biểu hiện, sau đó, ông chính là người đưa ra một trường phái nghệ thuật mới: “không gian năm chiều”. Sống xa quê chính là điều kiện để giúp ông cảm nhận rõ hơn về giá trị của cội nguồn, giá trị của truyền thống dân tộc. Đó là lý do ông dành mấy chục năm để nghiên cứu, để "ngộ" ra cái bản chất của văn hoá Việt, rồi từ đó, vẽ lại cái bản chất ấy, thành "hình hài" trong một đồ án khổng lồ có tên "Kiến trúc đồ án Thành phố Văn Lang".

Để "ngộ" ra bản sắc của văn hoá Việt, 20 năm qua, ông không nhớ đã đọc bao nhiêu cuốn sách về lịch sử đất Việt, bao nhiêu cuốn sách về triết học Đông Tây, bao nhiêu cuốn sách về tư tưởng con người Việt Nam. Cái thành phố Văn Lang, dẫu hiện tại, mới chỉ là "thành phố trong mơ", nhưng nó đã ngốn của ông bao nhiêu công sức. Chỉ riêng số tiền túi ông bỏ ra để "nuôi" đồ án mấy chục năm qua, đã lên tới 1 triệu euro rồi.

Một đồ án khổng lồ, chỉ riêng việc thiết kế đã tiêu tốn đến cả triệu euro, thì việc thực thi nó, còn cả một con đường dài phía trước. Vì nếu nhà nước không đứng ra, không cơ quan nào có thể làm được. Hoạ sĩ Trần Văn Liêm cho biết, ông sẽ cố gắng làm hết sức mình, để nhận được sự ủng hộ của các cấp, các ngành. Bởi đây không chỉ dừng lại ở một công trình có ý nghĩa về mặt văn hoá, lịch sử trong nước mà nó còn để giới thiệu, quảng bá hình ảnh và nền văn hoá Việt Nam với bạn bè quốc tế. Dự kiến, ông sẽ tổ chức triển lãm về "thành phố Văn Lang" vào năm 2010 - đúng thời điểm Hà Nội tổ chức kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long - Hà Nội. Và nếu chưa có cơ quan nào đứng ra giúp đỡ về tài chính, ông sẽ tiếp tục vẽ, tiếp tục bán tranh để thực hiện, để nuôi "thành phố trong mơ" của mình..../.