Ấn Độ ra điều kiện với Pakistan liên quan tới Hiệp ước Nước sông Ấn

VOV.VN - Gần 15 tháng sau khi đình chỉ thực thi Hiệp ước Nước sông Ấn (IWT) với Pakistan, Ấn Độ tuyên bố Hiệp ước theo hình thức hiện nay đã chấm dứt, đồng thời khẳng định sẽ không quay trở lại cơ chế cũ.

Theo chính phủ Ấn Độ, mọi cuộc đàm phán về chia sẻ nguồn nước trong tương lai chỉ có thể diễn ra khi Pakistan có những hành động “đáng tin cậy và không thể đảo ngược”, nhằm chấm dứt hỗ trợ khủng bố xuyên biên giới.

Đây được xem là lập trường cứng rắn nhất từ trước đến nay của Ấn Độ kể từ khi nước này đình chỉ thực thi Hiệp ước Nước sông Ấn hồi tháng 4/2025. Theo New Delhi, môi trường địa chính trị và các điều kiện thực thi hiệp ước đã thay đổi sâu sắc sau hơn 60 năm, trong khi Pakistan không hợp tác trong việc cập nhật các quy định của hiệp ước cũng như không giải quyết những quan ngại an ninh của Ấn Độ.

An Do ra dieu kien voi pakistan lien quan toi hiep uoc nuoc song An hinh anh 1 — Hình ảnh dự án thủy điện Baglihar được xây dựng trên sông Chenab trong bối cảnh Ấn Độ đình chỉ Hiệp ước Nước sông Ấn với Pakistan (Ảnh: ANI)

Song song với lập trường ngoại giao, Chính phủ Ấn Độ đang đẩy nhanh chiến lược khai thác nguồn nước thuộc lưu vực sông Chenab. Bốn dự án thủy điện trọng điểm với tổng công suất khoảng 4.870 MW, gồm Pakal Dul, Kiru, Kwar và Ratle, đang được thúc đẩy triển khai cùng một số dự án mới. Chính phủ đã chỉ đạo rút ngắn thời gian phê duyệt, đẩy nhanh giải phóng mặt bằng và thi công nhằm sớm đưa các công trình vào vận hành.

Giới chức Ấn Độ cho rằng việc tăng tốc các dự án trên sông Chenab sẽ giúp nước này khai thác tối đa quyền sử dụng nguồn nước phục vụ phát triển năng lượng và quản lý tài nguyên theo lợi ích quốc gia, trong bối cảnh Hiệp ước Nước sông Ấn đang bị đình chỉ.

Về phía Pakistan, Islamabad cho rằng Ấn Độ không có quyền đơn phương đình chỉ hay thay đổi Hiệp ước Nước sông Ấn, đồng thời bác bỏ việc gắn vấn đề chia sẻ nguồn nước với các cáo buộc về khủng bố. Pakistan nhiều lần kêu gọi khôi phục đầy đủ việc thực thi hiệp ước, đồng thời cảnh báo mọi hành động làm thay đổi dòng chảy hoặc hạn chế nguồn nước có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh nguồn nước và sản xuất nông nghiệp của nước này.

Hiệp ước Nước sông Ấn được ký năm 1960 dưới sự bảo trợ của Ngân hàng Thế giới, quy định việc phân chia nguồn nước của sáu con sông trong hệ thống sông Ấn giữa Ấn Độ và Pakistan. Trong nhiều thập kỷ, hiệp ước được xem là một trong những cơ chế hợp tác xuyên biên giới bền vững nhất thế giới, nhưng hiện đã trở thành một điểm nóng mới trong quan hệ giữa Ấn Độ và Pakistan.