ASEAN chuyển từ cam kết sang hành động ứng phó thiên tai
VOV.VN - Tại Hội nghị Bộ trưởng ASEAN về Khả năng phục hồi sau thiên tai (AMCDR) diễn ra ngày 15/9 tại Manila, Philippines, các Bộ trưởng và người đứng đầu các cơ quan quản lý thiên tai đã thảo luận các biện pháp giải quyết một trong những thách thức dai dẳng và tốn kém nhất của khu vực: sự dễ bị tổn thương trước thiên tai.
Đông Nam Á nằm trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, khu vực dễ bị thiên tai nhất trên thế giới. Các quốc gia thành viên ASEAN phải đối mặt với nhiều mối nguy hiểm, bao gồm bão, lũ lụt, động đất, hạn hán và thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu gây ra. Những mối nguy hiểm này cùng với quá trình đô thị hóa nhanh chóng, suy thoái môi trường và các áp lực khác, tạo ra các rủi ro mang tính hệ thống, dây chuyền.
Là một trung tâm lớn của thương mại, sản xuất và đầu tư toàn cầu, sự gián đoạn do thiên tai có thể lan rộng khắp các chuỗi cung ứng và thị trường vượt xa khu vực Đông Nam Á. Do đó, tăng cường khả năng phục hồi sau thiên tai là điều cần thiết cho sự phát triển bền vững, an ninh kinh tế và ổn định khu vực.
Là một trong những quốc gia dễ bị ảnh hưởng bởi thiên tai nhất trên thế giới, Philippines đang thúc đẩy cách tiếp cận mang tính chuyển đổi đối với khả năng phục hồi, chuyển từ ứng phó sang hành động chủ động, tăng cường hệ thống cảnh báo sớm, trao quyền cho cộng đồng và đầu tư vào khả năng phục hồi dựa trên thông tin về rủi ro.
Bà Maria Antonia Yulo Loyzaga, Đặc phái viên của Tổng thống Philippines về Giảm thiểu và Quản lý rủi ro thảm họa, chia sẻ 3 định hướng hợp tác. Trong đó, sự kết nối tạo ra những lĩnh vực dễ bị tổn thương và rủi ro mới, nhưng cũng tạo ra sự cộng hưởng. ASEAN cần xác định và hành động dựa trên những lĩnh vực hội tụ chiến lược như vậy. Ngoài ra, để các giải pháp khu vực có hiệu quả, cần phải có sự tham gia của các đối tác trong xã hội dân sự và lĩnh vực phát triển. Tiếp đó, khả năng phục hồi không chỉ là công việc của chính phủ, mà còn phụ thuộc vào sự hợp tác mang tính xây dựng với khu vực tư nhân, giới học thuật và các tổ chức khoa học, cũng như các đối tác trong lĩnh vực phát triển.
Trong 20 năm qua, ASEAN đã thiết lập một nền tảng vững chắc cho hợp tác ứng phó thảm họa. Hiệp định ASEAN về Quản lý Thảm họa và Ứng phó Khẩn cấp (AADMER) đã tạo nền tảng cho hợp tác khu vực về giảm thiểu rủi ro thảm họa, chuẩn bị, ứng phó và khả năng phục hồi. Các cơ chế khu vực như Một ASEAN - Một Ứng phó, Trung tâm AHA và Hệ thống Hậu cần Khẩn cấp Thảm họa cho ASEAN chứng minh giá trị của hành động tập thể. Thứ trưởng phụ trách thiên tai của Cơ quan Quản lý Thảm họa Quốc gia Indonesia Abdul Muhari đánh giá đây là thời điểm quyết định để ASEAN hành động, với thách thức là chuyển từ cam kết sang thực hiện và mang lại các kết quả khả năng phục hồi có thể đo lường được ở cấp quốc gia và địa phương.
Theo ông Muhari, đầu tư trước thảm họa không thể chỉ giới hạn ở việc bảo vệ tài sản vật chất hoặc xác định nhu cầu thiết bị khẩn cấp. Trách nhiệm của các quốc gia ASEAN còn là bảo vệ sự vận hành của toàn bộ hệ thống, bởi vì nhiệm vụ thực sự của khả năng phục hồi không chỉ đơn giản là liệu cơ sở hạ tầng có tồn tại sau thảm họa hay không.
“Điều này đòi hỏi phải chuyển đổi mô hình từ việc bảo vệ các tài sản riêng lẻ sang khả năng phục hồi hệ thống, hiểu rõ sự phụ thuộc lẫn nhau, xác định các điểm yếu, xây dựng tính dự phòng, tăng cường khả năng tương tác và đảm bảo tính liên tục hoạt động trên toàn chính phủ, cộng đồng, doanh nghiệp và cơ chế khu vực”, Thứ trưởng phụ trách thiên tai của Cơ quan Quản lý Thảm họa Quốc gia Indonesia Abdul Muhari nói.
Trong ngày họp đầu tiên, Hội nghị sẽ tập trung vào cách ASEAN có thể chuyển các cam kết về khả năng phục hồi sau thảm họa ở cấp khu vực và toàn cầu thành hành động thực tiễn. Các cuộc thảo luận cũng sẽ xem xét cách thức các khung khu vực có thể được chuyển thành hành động ở cấp địa phương, bao gồm thông qua các hệ thống phòng thủ dân sự và bảo vệ công cộng mạnh mẽ hơn, sự chuẩn bị của các thể chế và năng lực cộng đồng. Ngày đầu tiên của Hội nghị cũng sẽ chứng kiến lễ ra mắt của Báo cáo Giám sát rủi ro và Đánh giá Quản lý thảm họa ASEAN.