Diễn đàn ASEAN về tìm kiếm, cứu nạn đô thị: Đưa AI vào ứng phó thảm họa
VOV.VN - “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tìm kiếm, cứu nạn đô thị” là chủ đề Hội thảo Tìm kiếm, cứu nạn đô thị lần thứ 3 của Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) đang diễn ra tại thành phố Nam Ninh, Trung Quốc (18-20/9).
Hội thảo liên quan cứu nạn và trí tuệ nhân tạo (AI) này do Trung Quốc, Lào và Malaysia đồng chủ trì, với sự tham dự của hơn 400 đại biểu đến từ 27 nước thành viên và các tổ chức quốc tế.
Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Quản lý tình trạng khẩn cấp Trung Quốc Chu Thiên cho rằng, biến đổi khí hậu và quá trình đô thị hóa đang làm gia tăng những thách thức đối với công tác ứng phó thiên tai.
Theo ông, nâng cao năng lực tìm kiếm, cứu nạn đô thị vừa là trách nhiệm của mỗi quốc gia, vừa là yêu cầu cấp bách trong hợp tác khu vực: “Phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai, ứng phó với các tình huống khẩn cấp là lĩnh vực hợp tác quan trọng trong khuôn khổ Diễn đàn ARF. Do tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu, các hiện tượng thời tiết cực đoan xảy ra thường xuyên hơn. Cùng với đó, những rủi ro phát sinh từ quá trình đô thị hóa và sự vận hành ngày càng phức tạp của các đô thị cũng gia tăng. Nâng cao năng lực tìm kiếm, cứu nạn đô thị vừa là trách nhiệm chung của các nước, vừa là yêu cầu cấp bách trong hợp tác khu vực”.
Trí tuệ nhân tạo đang mở ra những cách tiếp cận mới cho hoạt động tìm kiếm, cứu nạn. Kết hợp với thiết bị bay không người lái, công nghệ viễn thám, định vị và robot, AI có thể hỗ trợ thu thập, phân tích thông tin, xác định khu vực cần cứu nạn và cung cấp dữ liệu cho lực lượng ứng phó trong những giờ đầu sau thảm họa - thời điểm yêu cầu về tốc độ và độ chính xác đặc biệt cao.
Trong khuôn khổ hội thảo, hơn 300 nhân viên cứu nạn cùng 21 đội trong nước và quốc tế đến từ 11 quốc gia đã tham gia diễn tập ứng phó nhiều loại hình thảm họa. Các tình huống động đất, thảm họa địa chất và cứu nạn dưới nước được xử lý với sự hỗ trợ của robot dưới nước, chó robot chữa cháy và máy bay không người lái đa chức năng. Qua diễn tập, những công nghệ được giới thiệu tại hội thảo được đưa vào những tình huống cứu nạn cụ thể, qua đó cho thấy khả năng ứng dụng ngày càng thực tế của AI và các công nghệ.
Tuy nhiên, thực tiễn cứu nạn cũng cho thấy công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được đặt trong một hệ thống ứng phó có khả năng kết nối và phối hợp.
Phó Tổng thư ký phụ trách nhà ở và phúc lợi đô thị thuộc Bộ Nhà ở và chính quyền địa phương Malaysia Zulkifli bin Sulaiman nhấn mạnh: “Có một bài học luôn rõ ràng: Công nghệ không thể tự mình cứu sống con người; hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc con người, công tác chuẩn bị và cách thức triển khai phù hợp. Vì vậy, AI cần được triển khai với sự hỗ trợ của lực lượng ứng phó có kỹ năng, dữ liệu đáng tin cậy, các hệ thống có khả năng tương tác, cơ chế chỉ huy và điều phối rõ ràng, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan cũng như giữa các quốc gia. Đây là lý do hợp tác khu vực có vai trò rất quan trọng. Thảm họa không phân biệt biên giới và không quốc gia nào có sẵn mọi câu trả lời”.
Cùng với việc đưa công nghệ vào thực tiễn, hợp tác giữa các lực lượng và các quốc gia cũng được nhấn mạnh. Các đại biểu thực hiện nghi thức “Chung tay hợp tác”, hướng tới thúc đẩy Trung tâm Hợp tác quản lý thảm họa và cứu nạn Trung Quốc - ASEAN trở thành nền tảng để các nước chia sẻ công nghệ, đào tạo và trao đổi nhân lực, tổ chức diễn tập chung và phối hợp ứng phó với các thảm họa xuyên biên giới.
Trung tâm đồng thời là nơi đặt trụ sở Đội Tìm kiếm cứu nạn Quảng Tây và cơ sở đào tạo thực hành ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động cứu hỏa, cứu nạn. Đây là nơi kết nối giữa đào tạo, diễn tập và ứng dụng công nghệ, tạo điều kiện để các giải pháp mới tiếp tục được kiểm nghiệm trong thực tế.