Eo biển Hormuz “chưa thể mở lại”, Iran cáo buộc vi phạm ngừng bắn leo thang
VOV.VN - Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf hôm 22/4 tuyên bố chưa thể mở lại eo biển Hormuz vì lý do an ninh.
“Một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện chỉ thực sự có giá trị khi đi kèm với việc dỡ bỏ phong tỏa hàng hải và chấm dứt tình trạng kìm kẹp kinh tế toàn cầu. Đồng thời, Iran yêu cầu chủ nghĩa phục quốc Do Thái phải dừng ngay các hành động quân sự trên mọi mặt trận", Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf tuyên bố hôm 22/4.
Ông Qalibaf nhấn mạnh thêm: “Trong bối cảnh những vi phạm trắng trợn như vậy đối với thỏa thuận ngừng bắn, việc mở lại eo biển Hormuz là điều không thể. Con đường duy nhất để tiến về phía trước là thừa nhận và tôn trọng các quyền chính đáng của người dân Iran".
Trước đó, ngày 22/4, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã bắt giữ 2 con tàu ở eo biển Hormuz vì “bị cáo buộc hoạt động mà không có giấy phép hợp lệ, liên tục vi phạm các quy định và thao túng hệ thống định vị hàng hải”.
Tuy nhiên, phát biểu trên kênh Fox News mới đây, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt khẳng định việc Iran kiểm soát hai con tàu không cấu thành vi phạm các điều khoản ngừng bắn, bởi “đây không phải là tàu của Mỹ hay Israel, mà là các tàu quốc tế".
Tuy nhiên, bà cũng cho rằng lực lượng hải quân Iran đã chịu tổn thất nặng nề, và việc những con tàu này “bị các xuồng chiến tốc độ cao áp sát, khống chế” cho thấy Tehran đang hành xử “không khác gì cướp biển”.
Bà Leavitt nhấn mạnh, lệnh phong tỏa do Tổng thống Donald Trump ban hành vẫn tiếp tục có hiệu lực “đối với mọi tàu thuyền ra vào các cảng của Iran”, đồng thời khẳng định việc lực lượng Iran bắt giữ tàu là “một hành vi mang tính cướp biển đang diễn ra công khai”.
Eo biển Hormuz – nút thắt hàng hải chiến lược nằm giữa Iran và Oman – là tuyến vận chuyển sống còn của thị trường năng lượng toàn cầu, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu xuất khẩu của thế giới và tới 80% sản lượng dầu xuất khẩu của Iran. Tuyến đường huyết mạch này đã bị Iran phong tỏa một phần kể từ cuối tháng 2/2026, sau khi Mỹ và Israel tiến hành các đợt không kích phối hợp nhằm vào Iran.
Việc eo biển Hormuz bị tê liệt đã gây gián đoạn nghiêm trọng hoạt động xuất nhập khẩu năng lượng, làm chao đảo nền kinh tế thế giới.
Ngày 17/4, Iran từng tuyên bố mở cửa trở lại eo biển Hormuz đối với vận tải thương mại, sau vài tuần hạn chế các tàu thuyền có liên hệ với Mỹ và các đồng minh. Tuy nhiên, quyết định này nhanh chóng bị đảo ngược khi Tehran cho rằng Washington vẫn tiếp tục chiến dịch phong tỏa nhằm vào các cảng biển của Iran.