Eo biển Hormuz vẫn “nóng”, hàng nghìn thuỷ thủ mắc kẹt
VOV.VN - Phiên thảo luận đặc biệt của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về an ninh các tuyến hàng hải diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông leo thang, khiến hàng chục nghìn thủy thủ mắc kẹt tại eo biển Hormuz và đối mặt với nguy cơ mất an toàn cùng tình trạng kiệt sức kéo dài.
Lần thứ hai trong chưa đầy một tuần, Tổng Thư ký Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO) Arsenio Dominguez kêu gọi cộng đồng quốc tế khẩn trương hỗ trợ sơ tán thủy thủ, đồng thời giảm thiểu rủi ro đối với các tàu thương mại. Ông cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo đảm các điều kiện vận hành cho ngành vận tải biển, trong đó có việc tiếp cận bảo hiểm với chi phí hợp lý nhằm từng bước khôi phục hoạt động bình thường.
“Ưu tiên hàng đầu của chúng tôi là bảo đảm an toàn và phúc lợi cho các thủy thủ vô tội đang mắc kẹt tại vùng Vịnh do xung đột. Sau quyết định của Hội đồng Tổ chức Hàng hải quốc tế, tôi đã bắt đầu xây dựng một khuôn khổ sơ tán, trên cơ sở tận dụng hệ thống phân luồng giao thông hiện có nhằm đưa tàu thuyền và thủy thủ rời khỏi khu vực một cách an toàn khi các điều kiện cho phép", ông Dominguez nhấn mạnh.
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới, nơi khoảng 20% lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu được vận chuyển qua. Tuy nhiên, xung đột đã khiến lưu lượng tàu qua khu vực sụt giảm mạnh, từ khoảng 130 lượt/ngày xuống chỉ còn khoảng 80 lượt/tuần. Nhiều tàu bị tấn công, trong khi Liên hợp quốc ghi nhận đã có thương vong đối với thủy thủ.
Bị mắc kẹt ngoài khơi Oman từ hơn một tháng nay, thuỷ thủ người Indonesia Reza Muhammad Saleh, làm việc trên một tàu chở hàng thuộc sở hữu của Hy Lạp cho biết, ngay sau khi tàu cập cảng ngày 3/3 đã xảy ra một vụ nổ do máy bay không người lái gần khu vực cảng. Ông cho biết thêm, sau đó còn ít nhất hai sự cố tương tự, buộc thủy thủ đoàn nhiều lần phải sơ tán xuống hầm trú ẩn. May mắn, không có ai bị thương.
“Tình hình vẫn rất căng thẳng. Chúng tôi luôn trong trạng thái lo ngại xung đột có thể tái diễn, kéo theo nguy cơ xảy ra thêm các vụ tấn công bằng máy bay không người lái. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, mọi thứ vẫn tạm thời an toàn", ông Saleh chia sẻ.
Con tàu có 24 thuyền viên đến từ nhiều quốc gia thường xuyên đi qua eo biển Hormuz, nhưng hiện nay hoạt động này gần như bị đình trệ.
“Thông thường, mỗi tháng chúng tôi đi qua eo biển Hormuz một hoặc hai lần, trên hành trình từ Vịnh Ba Tư sang Vịnh Oman. Tuy nhiên, hiện nay không ít tàu vì lo ngại rủi ro nên không dám đi qua", ông Saleh cho biết.
Không chỉ nguy cơ an ninh, các thủy thủ còn đối mặt nguy cơ thiếu lương thực, nước uống và gián đoạn liên lạc. Các tổ chức công đoàn cho biết họ liên tục nhận được yêu cầu hỗ trợ, trong khi gia đình các thủy thủ ngày càng lo lắng.
Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres hôm qua một lần nữa nhấn mạnh, việc đi lại an toàn, không bị cản trở là một yêu cầu thiết yếu về kinh tế và nhân đạo: “Đằng sau những con số về hàng hóa và sự leo thang của giá cả là những con người cụ thể. Hơn 20.000 thủy thủ vẫn đang mắc kẹt trên biển, cùng với hơn 2.000 tàu thương mại bị cuốn vào vòng xoáy rủi ro và các hạn chế hàng hải. Những người này không phải là các bên tham gia xung đột, mà là lực lượng lao động dân sự đang duy trì dòng chảy hàng hóa toàn cầu. Vì vậy, an toàn, phúc lợi và các quyền lợi chính đáng của họ cần được bảo đảm trong mọi hoàn cảnh”.
Từ năm 1968, IMO đã thiết lập hành lang phân luồng giao thông tại eo biển Hormuz do Oman và Iran cùng vận hành, góp phần bảo đảm an toàn hàng hải trong nhiều thập kỷ. Tuy nhiên, khủng hoảng hiện nay không chỉ làm gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn đặt ra thách thức dài hạn đối với ngành vận tải biển, vốn đã chịu nhiều tác động từ các cuộc khủng hoảng trước đó như đại dịch COVID-19 hay xung đột tại Ukraine. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm qua cho biết nước này sẽ tiếp tục đối thoại với Iran và thúc đẩy việc mở lại eo biển Hormuz, đồng thời nhấn mạnh vai trò của cộng đồng quốc tế trong việc bảo đảm an ninh hàng hải. Pháp cùng Anh đang thúc đẩy kế hoạch hợp tác nhằm bảo vệ tuyến vận tải chiến lược này, trong khi nhiều quốc gia khác cũng gia tăng nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng trong khu vực.
Toàn cảnh quốc tế trưa 28/4: Iran đề xuất mở lại Hormuz sau cảnh báo từ ông Trump
VOV.VN - Hãng thông tấn Anadolu của Thổ Nhĩ Kỳ ngày 27/4 dẫn thông tin do trang Axios của Mỹ đăng tải cho biết Iran đã đề xuất mở lại eo biển Hormuz và chấm dứt chiến tranh, đồng thời hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân sang giai đoạn sau.
