EU chia rẽ về chính sách di cư, Tây Ban Nha trước nguy cơ bị loại khỏi Schengen
VOV.VN - Sau làn sóng di cư chưa từng có tràn vào thành phố Ceuta của Tây Ban Nha, một số nhà lãnh đạo châu Âu đã đề xuất tạm thời loại Tây Ban Nha khỏi Khu vực Schengen, đặt ra sức ép ngày càng lớn đối với nguyên tắc tự do đi lại của khối.
Ceuta đã dần trở lại nhịp sống thường nhật sau nhiều ngày hỗn loạn sau làn sóng di cư chưa từng có. Các cửa hàng đã mở cửa trở lại, người dân và du khách xuất hiện đông hơn tại các quảng trường, quán cà phê và nhà hàng. Tuy nhiên, bầu không khí bình yên bên ngoài chưa thể xóa đi cú sốc mà thành phố 84.000 dân vừa trải qua khi từ 50.000 đến 60.000 người di cư từ Marốc đồng loạt vượt biên chỉ trong hai ngày, khiến dân số địa phương tăng hơn gấp đôi.
“Cuộc sống tại Ceuta đã bị đảo lộn bởi sự cố biên giới nghiêm trọng nhất trong lịch sử. Quá trình đưa người di cư trở về đã có những tiến triển tích cực, nhưng vẫn cần được hoàn tất. Thành phố hiện vẫn chưa thể trở lại trạng thái bình thường, vì vậy việc duy trì mức độ cảnh giác và bảo đảm an ninh công cộng ở mức cao vẫn là yêu cầu cần thiết”, thị trưởng Ceuta Juan Jesús Vivas nói.
Phần lớn người di cư đã quay trở lại Marốc, song lực lượng chức năng Tây Ban Nha vẫn tiếp tục tìm kiếm các nạn nhân mất tích trên biển. Theo giới chức nước này, ít nhất 72 người đã thiệt mạng trong thảm kịch, chủ yếu do chết đuối hoặc bị giẫm đạp khi vượt qua các công trình chắn sóng. Phía Marốc cho biết đang điều tra vai trò của các đường dây buôn người cũng như tình trạng phát tán thông tin sai lệch dẫn tới làn sóng vượt biên.
Ngay tại Ceuta, dư luận vẫn chia rẽ về nguyên nhân của cuộc khủng hoảng. Một bộ phận người dân cho rằng những người di cư không phải là đối tượng đáng bị chỉ trích, bởi khi biên giới gần như không được kiểm soát, việc dòng người ồ ạt vượt qua là điều khó tránh khỏi. Trong khi đó, các đảng phái cánh hữu coi đây là minh chứng cho sự thất bại của chính phủ trong việc bảo vệ biên giới và kêu gọi trục xuất toàn bộ những người còn ở lại.
Cuộc khủng hoảng cũng nhanh chóng trở thành chủ đề chính trị nóng tại Liên minh châu Âu. 22 nhà lãnh đạo các nước thành viên đã ký thư gửi lãnh đạo các thể chế châu Âu, bày tỏ lo ngại về tác động của cuộc khủng hoảng đối với an ninh biên giới của khối. Bức thư cho rằng kế hoạch hợp pháp hóa khoảng 1,2 triệu người nhập cư không giấy tờ của Tây Ban Nha có thể trở thành “yếu tố thu hút”, làm gia tăng sức ép di cư bất hợp pháp và kêu gọi tăng cường kiểm soát biên giới bên ngoài EU.
Đáng chú ý, một số nước còn đề xuất xem xét các biện pháp đặc biệt đối với Tây Ban Nha, trong đó có khả năng tạm thời loại nước này khỏi không gian Schengen hoặc tái lập kiểm soát tại các biên giới nội khối. Italia đã áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt hơn đối với hành khách đến từ Tây Ban Nha, trong khi Pháp cũng tăng cường kiểm tra dọc tuyến biên giới chung.
Thủ tướng Pedro Sánchez bác bỏ cáo buộc cho rằng chính sách của Tây Ban Nha là nguyên nhân dẫn tới cuộc khủng hoảng. Ông cho rằng những đề xuất nhằm loại Tây Ban Nha khỏi Schengen đi ngược luật pháp châu Âu, các nguyên tắc đoàn kết của EU và lợi ích lâu dài của toàn khối:
“Trong mọi trường hợp, đây là một tình huống chưa từng có tiền lệ. Nó đã đảo ngược xu hướng số người di cư bất hợp pháp giảm dần tại Tây Ban Nha trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm qua. Vì vậy, bên cạnh việc ứng phó với những thách thức cấp bách trước mắt, chúng ta cũng không được lơ là những vấn đề mang tính lâu dài và căn bản”.
Cuộc khủng hoảng vừa qua tại Ceuta một lần nữa cho thấy bài toán di cư vẫn là phép thử lớn đối với sự đoàn kết của Liên minh châu Âu. Trong khi các nước đều thống nhất về sự cần thiết phải bảo vệ biên giới chung, cách thức xử lý người di cư và chia sẻ trách nhiệm vẫn là vấn đề gây chia rẽ sâu sắc. Liên minh châu Âu (EU) dự kiến sẽ họp bất thường vào ngày 4/8 để thảo luận về vấn đề này.