Hệ thống phòng thủ không gian Yoda của Pháp ở độ cao 36.000km
VOV.VN - Pháp đang phát triển Dự án phòng thủ không gian Yoda với hai vệ tinh tuần tra ở độ cao 36.000 km nhằm giám sát và bảo vệ các tài sản chiến lược của nước này trên quỹ đạo trước những nguy cơ tiềm tàng.
Pháp đang phát triển một chương trình phòng thủ không gian mới mang tên Yoda, với hai vệ tinh tuần tra cỡ nhỏ hoạt động trên quỹ đạo địa tĩnh ở độ cao khoảng 36.000 km. Hệ thống này được thiết kế để phát hiện các hoạt động do thám, tiếp cận bất thường hoặc những động thái có thể gây nguy hiểm cho các vệ tinh chiến lược của Pháp.
Theo Futura, chương trình Yoda do Bộ Tư lệnh Không gian Pháp (CDE) phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Không gian Quốc gia Pháp (CNES) phát triển.
Dự án dự kiến triển khai hai vệ tinh nhỏ trên quỹ đạo địa tĩnh nhằm giám sát môi trường không gian xung quanh các vệ tinh quan trọng, phát hiện những vật thể tiếp cận ở khoảng cách nguy hiểm, hoạt động do thám hoặc các động thái bị coi là có tính chất thù địch.
Pháp bắt đầu xây dựng chiến lược phòng thủ không gian riêng sau một số vụ việc mà Paris cho rằng đặt ra nguy cơ đối với các tài sản của nước này trên quỹ đạo.
Năm 2018, Pháp từng công bố việc một tàu vũ trụ của Nga tiếp cận một vệ tinh chính phủ Pháp - Italy ở khoảng cách bị Paris đánh giá là đáng lo ngại. Đến cuối năm 2025, Tổng thống Emmanuel Macron tuyên bố không gian vũ trụ có thể trở thành một “chiến trường tiềm tàng”, trong bối cảnh cạnh tranh giữa các cường quốc ngày càng mở rộng ra ngoài Trái Đất.
“Vệ sĩ” trên quỹ đạo địa tĩnh
Yoda được phát triển trong bối cảnh các quốc gia ngày càng chú trọng khả năng bảo vệ vệ tinh trước nhiều dạng nguy cơ như tấn công mạng, gây nhiễu tín hiệu, do thám trên quỹ đạo và sự xuất hiện của những công nghệ có thể được sử dụng để vô hiệu hóa hoặc gây hư hại vệ tinh.
Theo kế hoạch, hai vệ tinh Yoda sẽ tuần tra trên quỹ đạo địa tĩnh ở độ cao khoảng 36.000 km so với Trái Đất. Đây là khu vực đặc biệt quan trọng đối với các vệ tinh liên lạc, viễn thông và cảnh báo sớm, bởi vệ tinh hoạt động tại đây có thể duy trì vị trí gần như cố định so với một điểm trên bề mặt Trái Đất.
Hệ thống sẽ được sử dụng để theo dõi, kiểm tra và ghi lại các vụ vật thể nước ngoài tiếp cận ở khoảng cách có thể gây nguy hiểm. Các vệ tinh cũng sẽ thực hành những động tác cơ động nhằm né tránh hoặc ứng phó trước một mối đe dọa tiềm tàng, đồng thời mô phỏng nhiều kịch bản tác chiến trên quỹ đạo.
Một nội dung quan trọng khác của chương trình là thử nghiệm khả năng phối hợp giữa hai vệ tinh giống nhau, mỗi vệ tinh chỉ nặng vài chục kg. Trong một số thử nghiệm, một vệ tinh sẽ đóng vai trò mục tiêu để vệ tinh còn lại thực hành tiếp cận, theo dõi và giám sát.
Các nhà phát triển cũng tính đến những mối đe dọa mới đối với vệ tinh, trong đó có các hệ thống gây nhiễu công suất lớn, công nghệ năng lượng định hướng và những phương tiện có khả năng tiếp cận, can thiệp vào vệ tinh khác trên quỹ đạo.
Hướng tới năng lực phòng thủ không gian độc lập
Công ty Hemeria của Pháp được giao phát triển nền tảng vệ tinh, trong khi CNES phụ trách quản lý dự án. Một trong những mục tiêu của chương trình là giúp Pháp và châu Âu duy trì khả năng tự chủ về công nghệ trong lĩnh vực không gian.
Hai vệ tinh Yoda dự kiến được phóng trước năm 2030. Trước đó, vào cuối năm 2027, Pháp có kế hoạch đưa vệ tinh thương mại Paladin vào hoạt động để thực hiện các nhiệm vụ kiểm tra và giám sát trên quỹ đạo địa tĩnh. Đây được xem là bước trung gian trong quá trình hình thành năng lực theo dõi và bảo vệ các tài sản không gian của nước này.
Về lâu dài, Pháp dự kiến bổ sung cho lực lượng vệ tinh tuần tra các hệ thống laser triển khai trên mặt đất cùng thiết bị gây nhiễu công suất lớn. Đáng chú ý, Paris đang hướng tới phương án bảo vệ vệ tinh mà không phụ thuộc vào tên lửa đánh chặn. Một trong những lý do là việc phá hủy vệ tinh bằng tên lửa có thể tạo ra lượng lớn mảnh vỡ trên quỹ đạo. Những mảnh vỡ này có thể tiếp tục di chuyển với tốc độ rất cao và gây nguy hiểm cho nhiều vệ tinh, tàu vũ trụ khác trong thời gian dài.
Vũ khí trên quỹ đạo và khoảng trống của luật quốc tế
VOV.VN - Mỹ lần đầu thừa nhận đang triển khai vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo, làm dấy lên tranh luận về nguy cơ quân sự hóa không gian và khoảng trống của luật quốc tế.
