Khi robot giao hàng ở Nga chia việc với con người

“Nhân viên giao hàng” tự động

Trên đường phố Moscow, giữa dòng người và xe cộ, một chiếc xe nhỏ thoạt nhìn trông như ô tô cho trẻ em, với hai camera như hai đôi mắt và chiếc ăng-ten cảm biến dài, đang lặng lẽ di chuyển trên vỉa hè và băng qua đường mà không có người lái. Đó là những “chú shipper robot” bên thân chứa những đơn hàng đang chờ được giao. 

Robot có thể tự di chuyển trên đường dành cho xe đạp, vỉa hè, khu vực dành cho người đi bộ và sân trong khu dân cư. Camera và hệ thống lidar giúp robot quan sát không gian xung quanh, tránh người đi bộ và tìm đường tới địa chỉ. Khi có chướng ngại vật, robot phải giảm tốc độ hoặc dừng lại. 

Đến gần tòa nhà, robot có thể dừng lại để nhân viên giao hàng nhận kiện hàng và hoàn tất chặng cuối. Đây là cách doanh nghiệp giải bài toán “chặng cuối” - phần giao hàng thường tốn nhiều nhân lực và chi phí. Một nhân viên có thể phối hợp với nhiều robot thay vì tự mình di chuyển trên toàn bộ tuyến đường.

Anh Anton, nhân viên giao hàng tại Moscow cho rằng robot không thể thay thế hoàn toàn con người: “Việc giao hàng ở chặng cuối đến tận căn hộ hiện vẫn chưa thể giao cho máy móc. Hiện tại, tôi không thấy robot là mối đe dọa đối với người giao hàng. Trong khoảng thời gian robot giao một đơn, một người có thể giao được hai, thậm chí ba đơn. Robot cũng không thể lên tầng 25”. 

Như vậy, ở giai đoạn hiện nay, robot chưa thay thế con người mà đang bắt đầu chia lại công việc giữa người và máy. Theo các nhà phân tích, cứ hai người dân Moscow thì có một người có thiện cảm với robot giao hàng.

Chị Aria, người dân Moscow chia sẻ: “Tôi vẫn sử dụng dịch vụ giao hàng bằng người nhiều hơn. Dù vậy, những robot giao hàng vẫn rất dễ thương, thú vị. Chúng giao hàng không nhanh bằng con người, nhưng nhìn chung vẫn khá hiệu quả”. 

Từ vài trăm robot đến hàng nghìn thiết bị

Những chiếc robot xuất hiện ngày càng nhiều trên đường phố Nga không phải là một thử nghiệm đơn lẻ. Một trong những doanh nghiệp đi đầu trong lĩnh vực này là Yandex.Yandex bắt đầu phát triển robot giao hàng từ năm 2019 và thử nghiệm từ năm 2020.

Theo thống kê của tập đoàn công nghệ Yandex, đến đầu năm 2026, các rover của Yandex đã thực hiện khoảng 850.000 lượt giao hàng. Doanh nghiệp khi đó có khoảng 500 robot tại Nga, trong đó 215 chiếc hoạt động tại Moscow. Ngoài Moscow, hiện nay robot giao hàng đã được triển khai tại một số thành phố lớn như Saint Petersburg, Kazan, Nizhny Novgorod và một số khu vực lân cận. 

Yandex đặt mục tiêu tăng số robot lên 5.000 chiếc trong năm 2026, 20.000 chiếc vào năm 2027 và 30.000 chiếc vào năm 2028. Nhà máy sản xuất robot của Yandex hiện đạt khoảng 30 robot mỗi ngày và hướng tới công suất 1.500 robot mỗi tháng. 

Tuy nhiên, đây không còn là câu chuyện riêng của một doanh nghiệp. Từ ngày 26/9/2026, Nga triển khai chương trình thử nghiệm robot giao hàng kéo dài 3 năm tại 34 khu vực, với sự tham gia của các doanh nghiệp Robodostavka, SberLogistika và Dronshab. Đến cuối chương trình, số robot trong khuôn khổ thử nghiệm dự kiến lên tới 12.000 chiếc, với mục tiêu thực hiện khoảng 10,8 triệu đơn hàng. 

Động lực của quá trình mở rộng không chỉ đến từ công nghệ. Tình trạng thiếu nhân viên giao hàng và chi phí giao nhận tăng đang khiến tự động hóa trở thành một lựa chọn đáng chú ý, đặc biệt tại những khu vực có mật độ đơn hàng cao. 

Robot phải "học cách sống" trong thành phố Nga

Khi robot bước ra đường phố, câu hỏi không còn chỉ là công nghệ có hoạt động hay không, mà còn là robot được phép đi đâu và ai chịu trách nhiệm nếu xảy ra sự cố.

Nga đang xây dựng những quy tắc riêng cho robot giao hàng trong khuôn khổ thử nghiệm. Theo các quy định được đề xuất, robot có thể di chuyển trên đường dành cho xe đạp với tốc độ tối đa 25 km/h; trên vỉa hè và khu vực dành cho người đi bộ, tốc độ không quá 10 km/h; khi qua lối dành cho người đi bộ, tối đa 6 km/h. Robot phải nhường người đi bộ, không gây cản trở và tuân thủ tín hiệu giao thông. 

Chuyên gia về các công cụ trí tuệ nhân tạo Artyom Pankov cho rằng robot vẫn gặp khó khăn khi xử lý những tình huống thực tế, đặc biệt vào mùa đông.

“Đôi khi robot bị mắc kẹt, gặp những chướng ngại vật mà chúng không thể tự tránh, đặc biệt là vào mùa đông. Khi đó, con người phải đưa ra quyết định: tìm cách điều khiển robot vượt qua hay phải có người đến hỗ trợ. Công nghệ robot giao hàng đang phát triển, nhưng rõ ràng vẫn còn khá nhiều vấn đề cần giải quyết”, chuyên gia Pankov nói.

Các nhà phát triển Nga đang tìm giải pháp để robot có thể hoạt động trong mùa đông mà không ảnh hưởng quá nhiều đến thời lượng pin. Tai nạn cũng là vấn đề được tính đến. Khi có tai nạn xảy ra đơn vị vận hành và cảnh sát giao thông phải tới hiện trường. Hình ảnh từ camera trước, trong và sau sự cố được sử dụng để xác định nguyên nhân. Mỗi robot phải có bảo hiểm trách nhiệm tối thiểu 500.000 ruble, tương đương khoảng 6.250 USD. 

Những quy định này cho thấy Nga đang thử nghiệm không chỉ những chiếc robot, mà cả cách để robot tồn tại trong một thành phố vốn được thiết kế cho con người. Sau chương trình thử nghiệm, Nga dự kiến nghiên cứu sửa đổi các quy tắc giao thông, tạo cơ sở cho robot giao hàng hoạt động thường xuyên trên phạm vi cả nước. 

Một chiếc robot nhỏ chạy chậm trên vỉa hè có thể chưa tạo cảm giác về một cuộc cách mạng công nghệ. Nhưng khi hàng nghìn thiết bị cùng xuất hiện, đảm nhận hàng triệu đơn hàng và được đặt trong một khuôn khổ pháp lý riêng, câu chuyện đã khác.

Tại Nga, tương lai của giao hàng tự động có lẽ không phải là một thành phố chỉ có robot. Đó có thể là một thành phố nơi robot đảm nhận những chặng đường phù hợp, con người tiếp quản ở những khâu cần thiết, và cả hai cùng học cách chia sẻ không gian đô thị.

Nhật Bản thúc đẩy robot và AI để giải quyết tình trạng thiếu nhân viên y tế

VOV.VN - Hôm nay (29/9), Sách trắng về Y tế, Lao động và Phúc lợi năm 2026 đã được trình lên Nội các Nhật Bản, trong đó nhấn mạnh thúc đẩy sử dụng robot và trí tuệ nhân tạo (AI) là điều cần thiết để nâng cao hiệu quả và năng suất công việc tại các cơ sở chăm sóc y tế.