Mỹ dừng không kích Iran, Biển Đỏ và Biển Caspi trở thành những điểm nóng mới
VOV.VN - Hôm qua (25/7), sau gần hai tuần không kích liên tiếp, quân đội Mỹ lần đầu tiên tạm dừng các cuộc tấn công nhằm vào Iran, mở ra cơ hội mới cho các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn nguy cơ một cuộc chiến toàn diện.
Tuy nhiên, bức tranh an ninh khu vực vẫn hết sức phức tạp khi giao tranh đang lan rộng từ eo biển Hormuz sang Biển Đỏ và xuất hiện thêm căng thẳng mới trên biển Caspi.
Theo giới chức Mỹ, không có cuộc không kích nào được tiến hành trong đêm sau 13 ngày liên tiếp tấn công các mục tiêu tại Iran. Dù vậy, Washington khẳng định lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran vẫn được duy trì. Quân đội Mỹ cũng cho biết vừa vô hiệu hóa thêm một tàu thương mại tại Vịnh Oman sau khi con tàu nhiều lần cố vượt qua khu vực phong tỏa bất chấp các cảnh báo.
Trong bối cảnh đó, các nguồn tin ngoại giao khu vực cho biết Mỹ và Iran đang nỗ lực khôi phục một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, với trọng tâm là giảm căng thẳng tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, hai bên vẫn còn nhiều bất đồng về cơ chế kiểm soát tuyến hàng hải chiến lược này, nơi khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu được vận chuyển qua trước khi xung đột bùng phát. Tổng thống Donald Trump hôm qua tiếp tục phát đi thông điệp cứng rắn, song cũng để ngỏ khả năng đàm phán với Iran.
“Có hai lựa chọn. Theo tôi, đối thoại là cách tiếp cận khôn ngoan hơn. Tuy nhiên, chúng tôi cũng có thể tiếp tục những gì đang làm và nếu cần, hoàn toàn có thể đẩy các hành động đó lên một mức độ cao hơn. Chúng tôi đã chuẩn bị sẵn sàng và có đầy đủ năng lực để hành động. Nhưng ở thời điểm này, chúng tôi vẫn đang đàm phán. Trong khi các cuộc đối thoại tiếp diễn, chúng ta sẽ chờ xem kết quả sẽ như thế nào”, Tổng thống Trump cho hay.
Về phía Iran, trong cuộc phỏng vấn được truyền thông nước này đăng tải, Ngoại trưởng Abbas Araghchi cáo buộc Mỹ vi phạm Bản ghi nhớ (MoU) ký giữa hai nước hồi tháng 6 khi đơn phương thúc đẩy một tuyến lưu thông mới qua eo biển Hormuz mà không tham vấn Iran. Ông đồng thời cho biết, hai bên từng thống nhất thiết lập một đường dây liên lạc trực tiếp để xử lý các bất đồng phát sinh.
“Chính sách của Iran được xây dựng trên những nguyên tắc rõ ràng và chúng tôi sẽ tiếp tục kiên định theo đuổi. Bảo vệ lợi ích và các quyền chính đáng của người dân Iran, cũng như bảo vệ quyền của Iran tại eo biển Hormuz và khu vực Vịnh Ba Tư là những mục tiêu và nguyên tắc cốt lõi của chúng tôi. Chúng tôi sẽ tiếp tục theo đuổi các mục tiêu đó. Iran không sợ bất kỳ ai và sẽ không lùi bước trước bất kỳ mối đe dọa nào”.
Trong khi các kênh ngoại giao được nối lại, tình hình thực địa tiếp tục leo thang. Lực lượng Houthi tại Yemen tuyên bố đã phóng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào các cơ sở của Tập đoàn dầu khí Aramco tại Yanbu và Jizan để đáp trả các cuộc không kích của liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu vào thành phố cảng Hodeidah. Houthi cũng cảnh báo sẽ phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb nếu các cuộc không kích và lệnh phong tỏa Yemen không chấm dứt. Đây là tuyến hàng hải chiến lược nối Biển Đỏ với Vịnh Aden, nơi khoảng 12% thương mại toàn cầu đi qua. Trong bối cảnh eo biển Hormuz vẫn chưa hoàn toàn thông suốt, nguy cơ bất ổn tại Bab el-Mandeb tiếp tục làm gia tăng lo ngại đối với chuỗi cung ứng và thị trường năng lượng.
Trong một diễn biến khác đáng chú ý, Iran hôm qua đã triệu Đại biện lâm thời Ukraine tại Tehran để phản đối điều mà nước này cáo buộc là cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào một tàu thương mại Iran trên Biển Caspi, khiến một thủy thủ thiệt mạng và một người khác bị thương. Trước đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky cho biết Ukraine đã đạt được “những kết quả rất mạnh mẽ” trong các cuộc tấn công tầm xa trên Biển Caspi, bao gồm các tàu vận chuyển hàng hóa quân sự có liên quan đến Iran.
Việc Mỹ tạm dừng các cuộc không kích nhằm vào Iran được kỳ vọng tạo ra khoảng lặng cần thiết cho các nỗ lực ngoại giao. Tuy nhiên, khi các điểm nóng liên tiếp xuất hiện từ Hormuz, Bab el-Mandeb đến Biển Caspi, nguy cơ xung đột lan rộng vẫn hiện hữu, đồng thời đặt các tuyến vận tải biển chiến lược của thế giới trước sức ép ngày càng lớn.
Iran chặn 4 tàu hàng tại eo Hormuz, Houthi tấn công cơ sở dầu mỏ ở Saudi Arabia
VOV.VN - Lực lượng Houthi tuyên bố tấn công các cơ sở dầu mỏ của Aramco tại Saudi Arabia nhằm đáp trả các cuộc không kích trước đó. Cùng thời điểm, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran thông báo chặn và buộc 4 tàu hàng quay đầu tại eo biển Hormuz, làm gia tăng căng thẳng khu vực.
