Mỹ không gia hạn quyền miễn trừ đối với dầu Nga
VOV.VN - Mỹ đã không gia hạn cơ chế miễn trừ cho phép thực hiện một số giao dịch dầu thô của Nga, trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu tiếp tục chịu áp lực từ xung đột Iran và nguy cơ gián đoạn nguồn cung tại eo biển Hormuz.
Chính quyền của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã để cơ chế miễn trừ cho phép một số giao dịch dầu thô của Nga hết hiệu lực vào lúc 0h01 phút ngày 16/5 (theo giờ miền Đông nước Mỹ), trong bối cảnh xung đột với Iran làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng toàn cầu và nguy cơ giá nhiên liệu leo thang.
Theo hãng tin Bloomberg, động thái này đồng nghĩa với việc tạm thời chấm dứt giai đoạn ngắn mà Washington nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Nga, qua đó cho phép thực hiện các giao dịch vốn bị cấm trước đó.
Chính quyền Tổng thống Trump đã ban hành miễn trừ đầu tiên vào tháng 3 và tiếp tục gia hạn lần hai sau khi cơ chế trước hết hạn hồi tháng 4. Tuy nhiên, các miễn trừ này chỉ áp dụng đối với một phần dầu Nga đã được bốc lên tàu trước thời điểm lệnh trừng phạt có hiệu lực.
Các quyết định miễn trừ gây nhiều tranh cãi, đặc biệt với các đồng minh châu Âu - những nước coi lệnh trừng phạt là công cụ quan trọng nhằm cắt giảm nguồn thu dầu mỏ của Nga và hạn chế nguồn tài chính phục vụ chiến dịch quân sự tại Ukraine. Các bên chỉ trích cho rằng việc nới lỏng trừng phạt đã góp phần mang lại thêm nguồn thu cho Moscow, nhất là trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh, dù phạm vi miễn trừ chỉ giới hạn với dầu vận chuyển bằng đường biển.
Tuy nhiên, một số quốc gia, trong đó có Ấn Độ và Indonesia, đã vận động chính quyền Mỹ kéo dài cơ chế miễn trừ. Nguyên nhân là do xung đột với Iran cùng nguy cơ eo biển Hormuz gần như bị phong tỏa đã khiến thị trường toàn cầu mất đi hàng triệu thùng dầu mỗi ngày.
Chính quyền Mỹ cũng đã có sự thay đổi quan điểm trước sức ép từ các quốc gia phụ thuộc lớn vào nhập khẩu dầu thô. Hồi tháng 4, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng tuyên bố Washington sẽ không gia hạn cơ chế miễn trừ cho phép mua một số loại dầu của Nga. Tuy nhiên, chỉ hai ngày sau, Mỹ lại ban hành giấy phép mới.
Phát biểu trước một ủy ban Thượng viện Mỹ, ông Scott Bessent cho biết sự thay đổi này diễn ra sau khi “hơn 10 quốc gia dễ tổn thương nhất về năng lượng” đề nghị Washington gia hạn miễn trừ. Ông cũng cho rằng các động thái trước đó là cần thiết nhằm duy trì ổn định thị trường năng lượng toàn cầu trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông.
Bloomberg nhận định, tương tự như hồi tháng 4, sức ép vận động từ các đồng minh châu Á cùng tình trạng thị trường dầu tiếp tục thắt chặt có thể khiến chính quyền Mỹ cân nhắc ban hành một cơ chế miễn trừ mới trong thời gian tới.
Trước đó, Washington cũng để một cơ chế miễn trừ tạm thời khác - cho phép mua một phần dầu thô của Iran - hết hiệu lực vào tháng 4.
Giá dầu Brent, chuẩn tham chiếu của thị trường dầu mỏ toàn cầu, đã tăng mạnh kể từ khi xung đột với Iran bùng phát, kéo theo giá xăng, dầu diesel và nhiều sản phẩm nhiên liệu khác leo thang. Các gián đoạn nguồn cung liên quan đến eo biển Hormuz cũng buộc nhiều khách hàng phải gấp rút tìm kiếm nguồn hàng mới, trong đó có nguồn cung từ Mỹ.
Chính phủ Mỹ đã triển khai thêm nhiều biện pháp nhằm giảm tác động từ cú sốc năng lượng mà Cơ quan Năng lượng Quốc tế gọi là “sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ”. Theo đó, Washington cho phép tàu nước ngoài vận chuyển dầu thô và hàng hóa giữa các cảng của Mỹ đến giữa tháng 8, đồng thời tạm thời nới lỏng một số tiêu chuẩn nhiên liệu trong nước.