Mỹ muốn nối lại đàm phán về chương trình hạt nhân Iran
VOV.VN - Mỹ đang tìm cách nối lại thương lượng với Iran, trong đó muốn đưa chương trình hạt nhân trở lại thành trọng tâm của các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, khác biệt về vấn đề eo biển Hormuz, các biện pháp phong tỏa và điều kiện của mỗi bên đang tiếp tục cản trở triển vọng ngoại giao.
Truyền thông Mỹ ngày 13/9 đưa tin, các quan chức trong chính quyền Tổng thống Donald Trump đã trao đổi với đại diện một số quốc gia vùng Vịnh về mong muốn chuyển trọng tâm của bất kỳ vòng đàm phán Mỹ - Iran nào trong tương lai trở lại chương trình hạt nhân của Tehran, thay vì chủ yếu tập trung vào việc mở lại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, Iran đã thông báo với các nước trong khu vực rằng Tehran chỉ sẵn sàng thảo luận hồ sơ hạt nhân sau khi vấn đề Hormuz được giải quyết, trong đó có việc Mỹ dỡ bỏ phong tỏa đối với các cảng biển Iran.
Thông tin trên xuất hiện trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tiếp tục phát tín hiệu vừa đàm phán vừa gây sức ép với Iran. Phát biểu trong chuyến thăm Ireland cuối tuần qua, ông Trump cho rằng Iran đang “rất muốn” đạt được một thỏa thuận và liên tục tìm cách liên hệ với Mỹ, song khẳng định Mỹ sẽ không chấp nhận một thỏa thuận bị coi là “không phù hợp”. Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời nhấn mạnh Iran sẽ không được phép sở hữu vũ khí hạt nhân.
Đàm phán Mỹ - Iran hiện còn gắn chặt với những bất đồng rộng hơn về an ninh và năng lượng khu vực. Sau các cuộc giao tranh đầu năm nay, Washington và Tehran từng ký một biên bản ghi nhớ hồi tháng 6, trong đó dự kiến dành một giai đoạn thương lượng tiếp theo để xử lý các vấn đề còn tồn tại, bao gồm chương trình hạt nhân và trừng phạt. Tuy nhiên, thỏa thuận đình chiến sau đó đổ vỡ khi căng thẳng quanh Hormuz tái diễn.
Vấn đề hạt nhân cũng nóng trở lại sau khi Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế Rafael Grossi cho biết các hình ảnh viễn thám cho thấy hoạt động mới tại khu vực ngầm kiên cố gần cơ sở làm giàu uranium Natanz của Iran. Tổng thống Trump cũng cảnh báo Mỹ có thể tiếp tục tấn công nếu phát hiện Iran nối lại những hoạt động hạt nhân mà Washington coi là đáng ngờ. Tehran khẳng định chương trình hạt nhân của nước này phục vụ mục đích hòa bình và từng cảnh báo có thể xem xét những lựa chọn cứng rắn hơn nếu sức ép tiếp tục gia tăng.
Trong khi đó, những nỗ lực ngoại giao nhằm ổn định eo biển Hormuz vẫn gặp khó khăn. Cuộc họp dự kiến tại Oman giữa Iran và các nước vùng Vịnh về cơ chế quản lý hàng hải đã bị hoãn do chưa đạt được đồng thuận. Điều này cho thấy khả năng nối lại đàm phán Mỹ - Iran sẽ phụ thuộc không chỉ vào hồ sơ hạt nhân, mà còn vào việc hai bên có thể thu hẹp bất đồng về Hormuz, trừng phạt và các điều kiện an ninh rộng hơn.