Mỹ siết trừng phạt, hàng không Iran đối mặt nguy cơ bị cô lập
VOV.VN - Ngày 23/9, các lệnh trừng phạt mới của Mỹ nhằm vào ngành hàng không Iran chính thức có hiệu lực, qua đó mở rộng sức ép đối với các hãng hàng không của Tehran sang cả sân bay, doanh nghiệp cung cấp nhiên liệu và dịch vụ hàng không tại nước ngoài.
Đầu tuần qua, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent công bố các biện pháp trừng phạt mới có hiệu lực từ ngày 23/9, không chỉ nhằm vào các hãng hàng không của Iran, mà còn mở rộng tới những sân bay, doanh nghiệp và tổ chức nước ngoài tiếp tục hỗ trợ hoạt động của các hãng này.
“Khoảng một tháng trước, chúng tôi đã bổ sung thêm các biện pháp mới để tăng cường sức ép đối với Iran. Các biện pháp này đã bắt đầu được triển khai, tập trung vào những lĩnh vực như hàng không, hàng hải, tiền điện tử và vàng. Từ ngày 23/9, các hãng hàng không Iran sẽ bị siết chặt hoạt động trên phạm vi toàn cầu. Các sân bay và doanh nghiệp không được tiếp nhiên liệu, cung cấp dịch vụ mặt đất hay bán vé cho các hãng bay này. Bất kỳ bên nào tiếp tục hỗ trợ đều có nguy cơ bị loại khỏi hệ thống thanh toán bằng đồng USD”, ông Bessent nói.
Mỹ trước đó đã mở rộng danh sách trừng phạt tới hầu hết các hãng hàng không Iran và hàng chục thực thể hỗ trợ lĩnh vực này, với cáo buộc mạng lưới hàng không được sử dụng để vận chuyển vũ khí, nhân lực và hàng hóa phục vụ các hoạt động quân sự của Tehran.
Tác động của biện pháp mới bắt đầu thể hiện rõ. Các chuyến bay Iran tới Baghdad tại Iraq và Muscat tại Oman bị đình chỉ từ nửa đêm 23/9. Azerbaijan đã thông báo dừng tiếp nhận các hãng hàng không Iran từ ngày 22/9, trong khi Georgia cũng cấm các chuyến bay Iran. Tuy nhiên, cơ quan hàng không Iran cho biết một số đường bay quốc tế khác vẫn đang được duy trì.
Trung Quốc đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ các biện pháp trừng phạt mới của Mỹ, cho rằng việc Washington đơn phương mở rộng sức ép đối với ngành hàng không Iran là không phù hợp với các nguyên tắc của luật pháp quốc tế.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn khẳng định: “Trung Quốc phản đối các lệnh trừng phạt đơn phương không có cơ sở theo luật pháp quốc tế hoặc không được Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cho phép”.
Giới quan sát cho rằng, Mỹ đang tìm cách biến các biện pháp tài chính thành sức ép trực tiếp lên khả năng kết nối quốc tế của Iran. Nếu ngày càng nhiều sân bay và doanh nghiệp lựa chọn tránh rủi ro trừng phạt của Mỹ, mạng bay quốc tế của Iran có thể tiếp tục thu hẹp, làm tăng chi phí đi lại, thương mại và logistics. Tuy nhiên, khó có khả năng hàng không Iran bị “đóng cửa” hoàn toàn trong ngắn hạn, do một số đối tác, đặc biệt là Trung Quốc và Nga, vẫn phản đối cơ chế trừng phạt đơn phương.
Diễn biến này cũng cho thấy lĩnh vực hàng không đang trở thành một mặt trận mới trong chiến dịch gây sức ép kinh tế rộng hơn của Mỹ đối với Iran. Việc các biện pháp trừng phạt tiếp tục được mở rộng có thể làm gia tăng căng thẳng giữa hai bên, thu hẹp dư địa đối thoại và khiến nỗ lực tìm kiếm một giải pháp ngoại giao cho cuộc khủng hoảng hiện nay trở nên khó khăn hơn.