Mỹ thúc đẩy thành lập liên minh mới bảo vệ tự do hàng hải tại eo biển Hormuz
VOV.VN - Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang gây sức ép lên các quốc gia về việc tham gia một liên minh mới để bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, trong khi xung đột với Iran tiếp tục làm gián đoạn tuyến đường thủy then chốt này.
Liên minh, được gọi là “Maritime Freedom Construct” (Cơ chế Tự do Hàng hải - MFC), hướng tới điều phối các nỗ lực ngoại giao, bao gồm thống nhất lập trường về trừng phạt và chia sẻ thông tin nhằm bảo đảm hoạt động vận tải an toàn qua eo biển. Hormuz hiện trở thành một trong những điểm nghẽn lớn trong đàm phán giữa Mỹ và Iran, khi cả hai bên vẫn duy trì các biện pháp phong tỏa riêng.
Tổng thống Trump nhiều lần khẳng định Mỹ không cần sự hỗ trợ của các quốc gia khác tại khu vực này, song cũng chỉ trích các nước, đặc biệt là châu Âu vì chưa hành động đủ. Trong khi đó, giá nhiên liệu toàn cầu đang tăng mạnh.
Một bức điện tín của Bộ Ngoại giao Mỹ gửi tới các cơ quan đại diện trên toàn thế giới trong tuần này kêu gọi các nhà ngoại giao công bố việc thành lập liên minh mới và “đề nghị các đối tác tham gia” trước ngày 1/5. Tài liệu này yêu cầu không thảo luận vấn đề với “các đối thủ của Mỹ”, bao gồm Nga, Trung Quốc, Belarus và Cuba. The Wall Street Journal là cơ quan đầu tiên đưa tin về điện tín này.
Theo nội dung điện tín, liên minh sẽ do Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng Mỹ dẫn dắt, thông qua Bộ chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM).
“MFC sẽ triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm lưu thông an toàn, bao gồm cung cấp thông tin theo thời gian thực, hướng dẫn an toàn và điều phối để các tàu thuyền có thể đi qua khu vực này”, điện tín nêu rõ.
Các nhà ngoại giao được khuyến nghị trình bày việc tham gia liên minh như một cách “tăng cường năng lực tập thể nhằm khôi phục tự do hàng hải và bảo vệ nền kinh tế toàn cầu”. Tài liệu cũng thừa nhận các quốc gia có thể đóng góp ở nhiều mức độ khác nhau, tùy theo năng lực và lợi ích.
Theo bức điện tín: “Các đóng góp có thể bao gồm điều phối ngoại giao, chia sẻ thông tin, thực thi trừng phạt, hiện diện hải quân hoặc các hình thức hỗ trợ khác. Chúng tôi hoan nghênh mọi mức độ tham gia và không kỳ vọng các nước phải điều chuyển nguồn lực khỏi các cơ chế hàng hải hiện có”.
Trong khi đó, Anh và Pháp đang thúc đẩy một sáng kiến đa phương nhằm bảo đảm an ninh tại eo biển này, có thể bao gồm việc triển khai lực lượng quân sự nếu đạt được thỏa thuận hòa bình. Một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết liên minh mới “mang tính bổ trợ cho các lực lượng đặc nhiệm hàng hải khác, bao gồm nỗ lực lập kế hoạch hàng hải do Anh và Pháp dẫn dắt”.