Nepal chạy đua cứu người sau thảm họa lũ quét, tái thiết có thể tốn 5 tỷ USD
VOV.VN - Tổng số người thiệt mạng do lũ quét tại Nepal và Khu tự trị Tây Tạng (Trung Quốc) đã vượt quá con số 950 người, trong khi hơn 4.400 người vẫn mất tích. Đáng chú ý, khoảng 900 công nhân các dự án thủy điện ở Nepal vẫn chưa được xác định tung tích. Nepal có thể phải chi 4-5 tỷ USD để tái thiết.
Tại những khu vực bị lũ quét tàn phá nặng nề nhất, lực lượng cứu hộ Nepal đang làm việc xuyên đêm để mở đường vào các đường hầm thủy điện bị bùn đất và đá phong tỏa. Khoảng 6 đường hầm đang được ưu tiên tiếp cận. Máy xúc liên tục đào và vận chuyển đất đá, trong khi binh sĩ sử dụng đèn pin và các thiết bị dò tìm để xác định vị trí những người có thể còn sống bên dưới.
Khoảng 21.000 nhân viên an ninh, cùng công nhân và tình nguyện viên, đang tham gia chiến dịch cứu hộ trên toàn Nepal. Lượng đất đá bị bồi lấp quá lớn đang khiến việc tiếp cận các đường hầm gặp nhiều khó khăn. Các đội chuyên trách đang triển khai nhiều phương án kỹ thuật, trong đó có khoan từ phía trên đường hầm, bơm oxy, sử dụng camera và thiết bị dò tìm sự sống, nhằm tiếp cận những khu vực sâu bên trong công trình.
“Đây là dãy Himalaya và có một hẻm núi hẹp. Vì vậy, địa hình khu vực này rất khó khăn. Đó là lý do tại sao chúng ta phải hết sức cẩn thận và thận trọng trước khi bắt đầu bất kỳ hoạt động cứu hộ, cứu trợ nào. Hẻm núi thực sự sâu và dốc, có nhiều thách thức về mặt địa lý. Chúng tôi rất biết ơn chính phủ Trung Quốc đã cung cấp mọi sự hỗ trợ. Đội cứu hộ đã có mặt tại hiện trường, và nhiều vật tư quan trọng phục vụ công tác cứu hộ đã được chuyển đến Kathmandu, và sẽ còn nhiều hơn nữa”, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nepal Lok Bahadur Poudel Chhetri cho biết.
Phía Trung Quốc cũng đang huy động lực lượng quy mô lớn để tìm kiếm người mất tích tại huyện Gyirong, khu tự trị Tây Tạng. Hơn 2.100 nhân viên cứu hộ Trung Quốc đã được triển khai. Các đội cứu hộ sử dụng chó nghiệp vụ, máy dò khí, radar phát hiện sự sống, thiết bị bay không người lái và điện thoại vệ tinh để tìm kiếm tại khu vực cửa khẩu Gyirong. Tại đây, 16 người đã thiệt mạng và 546 người vẫn mất tích. Hơn 60 nhân viên cứu hộ Trung Quốc trước đó đã mất hơn 10 giờ vượt địa hình núi hiểm trở để tiếp cận khu vực tâm chấn của thảm họa.
Trong lúc chiến dịch cứu hộ tiếp diễn, Liên Hợp Quốc cảnh báo nhu cầu nhân đạo tại Nepal đang tăng nhanh. Các cơ quan Liên Hợp Quốc phối hợp với chính quyền Nepal tập trung hỗ trợ những cộng đồng bị cô lập, đặc biệt về nước sạch, vệ sinh, thực phẩm và các nhu yếu phẩm thiết yếu.
Người phát ngôn của Liên Hợp Quốc, Stephane Dujarric, cho biết khoảng 65.000 người cần hỗ trợ khẩn cấp về nước sạch, vệ sinh và y tế. Hơn 22.000 trẻ em cần được bảo vệ. Dự kiến có 2.600 trẻ em dưới 5 tuổi cần điều trị chứng suy dinh dưỡng nghiêm trọng. Và khoảng 10.500 phụ nữ mang thai và cho con bú cần hỗ trợ dinh dưỡng. 19 trường học đã bị hư hại, 9 trong số đó bị phá hủy hoàn toàn. 8 trường khác đang được sử dụng để làm nơi trú ẩn cho các gia đình di tản. Hơn 10.000 trẻ em trong độ tuổi đi học cần hỗ trợ tâm lý xã hội. Và các báo cáo sơ bộ cho thấy 107 trẻ em có thể đã bị tách khỏi cha mẹ hoặc người chăm sóc. Việc tìm kiếm và đoàn tụ gia đình hiện là ưu tiên cấp bách.
Một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn khác là tìm kiếm, bảo quản và nhận dạng thi thể. Nhiều thi thể đã bị dòng nước cuốn đi hàng trăm kilomet. Tại huyện Chitwan, hàng trăm thi thể được tìm thấy dọc các con sông, trong đó nhiều trường hợp đã phân hủy nghiêm trọng do thời tiết nóng ẩm. Các nhà xác quá tải buộc chính quyền phải tổ chức chôn cất tạm thời hoặc chôn cất tập thể đối với những nạn nhân chưa xác định được danh tính. Lực lượng chức năng lấy mẫu ADN, ghi nhận vị trí và gắn mã số cho từng trường hợp, để có thể phục vụ nhận dạng và tìm kiếm, khai quật sau này. Ấn Độ cũng đã cử nhóm pháp y hỗ trợ Nepal phân tích ADN.
Trong khi đó, nguy cơ thảm họa tiếp diễn vẫn hiện hữu. Băng, bùn và đất đá từ vụ sụp đổ đã chặn dòng một số con sông, hình thành các hồ nước tạm thời. Giới chức Nepal và Trung Quốc đang theo dõi sát những hồ chắn dòng này bởi nếu đập tự nhiên bị vỡ, một đợt lũ mới có thể tràn xuống các khu dân cư ở hạ lưu. Phía Trung Quốc đã xác định 8 địa điểm có nguy cơ cao xảy ra thêm các thảm họa địa chất.
Thảm họa cũng đang để lại gánh nặng tái thiết khổng lồ đối với Nepal. Nhiều tuyến đường, cầu và công trình dân sinh bị cuốn trôi hoặc vùi lấp. Các dự án thủy điện bị ảnh hưởng hoặc phá hủy được ước tính chiếm hơn 12% tổng công suất phát điện của Nepal. Bộ trưởng Tài chính Nepal Swarnim Wagle ước tính nước này có thể cần 4-5 tỷ USD để tái thiết, tương đương khoảng 10% quy mô nền kinh tế. Tuy nhiên, đây mới chỉ là con số sơ bộ bởi nhiều khu vực vẫn chưa thể tiếp cận để đánh giá đầy đủ thiệt hại.
Các chuyên gia cho rằng nguồn gốc của thảm họa nằm ở sự kết hợp giữa điều kiện địa hình cực kỳ dốc, mưa lớn trong mùa mưa và sự bất ổn của các khối băng ở độ cao lớn. Các cảm biến đặt gần khu vực thảm họa cho thấy nhiệt độ mặt đất tăng cao trong những ngày trước khi xảy ra vụ sụp đổ. Ngày xảy ra thảm họa cũng là thời điểm khu vực ghi nhận mức nhiệt độ cao nhất trong năm.