Người Nga đối phó với lừa đảo qua điện thoại như thế nào?
VOV.VN - Lừa đảo qua điện thoại vẫn là một trong những hình thức tội phạm mạng phổ biến tại Nga. Các biện pháp phòng ngừa không đủ hiệu quả khi các đối tượng liên tục thay đổi thủ đoạn để tiếp cận nạn nhân.
Kết quả khảo sát do tổ chức phi lợi nhuận của Nga Dialog Region thực hiện trong tháng 6/2026 với 3.600 người cho thấy, 83% số người được hỏi từng trở thành mục tiêu của các đối tượng lừa đảo qua điện thoại hoặc Internet. Trong đó, 81% cho biết cách ứng phó phổ biến nhất là không trả lời các cuộc gọi hoặc tin nhắn nghi ngờ.
Các hình thức lừa đảo phổ biến gồm tin nhắn giả mạo, thông báo trúng thưởng, giả danh người quen để vay tiền, tuyển dụng việc làm không có thật và kêu gọi từ thiện giả mạo. Đáng chú ý, có tới 38% số người được hỏi cho biết họ nhận được các cuộc gọi hoặc tin nhắn nghi vấn hằng tuần, trong khi 15% phải đối mặt với tình trạng này gần như mỗi ngày.
Theo ông Tikhon Makarov, Phó Tổng Giám đốc Tổ chức phi lợi nhuận của Nga Dialog Regions, việc bỏ qua các cuộc gọi đáng ngờ chỉ giúp giảm rủi ro trước mắt, nhưng không còn là giải pháp đủ hiệu quả trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi.
Thay vì giả danh nhân viên ngân hàng như trước, các đối tượng hiện thường triển khai nhiều bước tiếp cận. Ban đầu, chúng gửi thông báo về giao hàng, thay khóa cửa hoặc các dịch vụ dân sinh để tạo lòng tin, sau đó giả danh lực lượng chức năng, thông báo nạn nhân đang bị lừa đảo và yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân nhằm “bảo vệ tài sản”.
Các chuyên gia an ninh mạng Nga khuyến nghị người dân không chỉ từ chối các cuộc gọi đáng ngờ, mà còn cần chủ động báo cáo số điện thoại lừa đảo cho nhà mạng hoặc nền tảng nhắn tin để kịp thời khóa tài khoản vi phạm. Đồng thời, hạn chế công khai số điện thoại trên mạng xã hội nhằm tránh bị thu thập dữ liệu phục vụ các chiến dịch lừa đảo có chủ đích.
Theo số liệu từ các nhà mạng Nga, số cuộc gọi lừa đảo đã giảm trong nửa đầu năm 2026 nhờ các biện pháp chống gian lận được tăng cường. Nhà mạng MegaFon cho biết số cuộc gọi lừa đảo bị chặn giảm 13% so với cùng kỳ năm trước, trong khi Beeline ghi nhận số cuộc gọi nguy hiểm giảm gần 3,7 lần.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định tội phạm mạng đang chuyển sang tin nhắn, ứng dụng nhắn tin và sử dụng AI để tạo giọng nói giả, video giả (deepfake) nhằm nâng cao tỷ lệ lừa đảo thành công. Theo các nhà mạng, nhờ các biện pháp của Chính phủ Nga và doanh nghiệp viễn thông, trong đó có việc tăng chi phí thực hiện các cuộc gọi lừa đảo, buộc tội phạm mạng chuyển sang các kênh khác để tăng khả năng đánh lừa nạn nhân.
Bên cạnh việc không nghe các số điện thoại lạ, người Nga đã chủ động bảo vệ bản thân bằng cách sử dụng hai điện thoại, trong đó một thiết bị chỉ dùng cho các ứng dụng ngân hàng và dịch vụ công trực tuyến, thiết bị còn lại phục vụ liên lạc và mạng xã hội.
Tuy nhiên, các chuyên gia an ninh mạng lưu ý đây chỉ là biện pháp giảm thiểu rủi ro về kỹ thuật. Để phòng tránh lừa đảo hiệu quả, người dùng vẫn cần thường xuyên cập nhật kiến thức an toàn số, không cung cấp mã xác thực, thông tin tài khoản hoặc thực hiện chuyển tiền theo yêu cầu từ các cuộc gọi chưa được kiểm chứng.
Theo giới chuyên gia Nga, khi tội phạm mạng liên tục thay đổi phương thức hoạt động và ứng dụng công nghệ mới, nâng cao nhận thức của người dân vẫn là yếu tố quan trọng nhất để hạn chế các vụ lừa đảo qua điện thoại.
Từ lời mời việc làm đến các “nhà máy lừa đảo” xuyên quốc gia
VOV.VN - Từ những lời mời việc làm hấp dẫn trên mạng xã hội đến các cuộc gọi đầu tư, hẹn hò hay giả mạo cơ quan chức năng, các đường dây lừa đảo trực tuyến xuyên quốc gia đang mở rộng với tốc độ chưa từng có.
