Nóng thế giới hôm nay 18/9: Triều Tiên tuyên bố khẳng định vị thế hạt nhân

Triều Tiên khẳng định vị thế quốc gia hạt nhân “tuyệt đối”. Bà Kim Yo Jong, em gái của nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un ngày 17/9 tuyên bố vị thế quốc gia hạt nhân của Triều Tiên là “tuyệt đối” và “không thể đảo ngược”.

Bà Kim Yo Jong, người đứng đầu một ủy ban của Ban chấp hành Trung ương Đảng Lao động Triều Tiên đưa ra tuyên bố này giữa lúc Hội nghị toàn thể lần thứ 70 của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đang diễn ra tại Vienna (Áo). Theo Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA), bà Kim Yo Jong đã bác bỏ những lời kêu gọi phi hạt nhân từ quốc tế và coi đó chỉ là “những tiếng ồn ào” quen thuộc. Bà khẳng định: “Vị thế của CHDCND Triều Tiên với tư cách là một quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân là tuyệt đối và không thể đảo ngược”. Sự tồn tại mạnh mẽ của sức mạnh hạt nhân nước này “đóng góp quan trọng vào việc ngăn chặn các hành động ngang ngược của các thế lực quốc tế, cũng như đảm bảo hòa bình và an ninh”.

Bà Kim Yo Jong nhấn mạnh, dù IAEA và phương Tây có “lớn tiếng” kêu gọi phi hạt nhân hóa tại các cuộc họp định kỳ, thì họ cũng không thể tác động đến quyết tâm và năng lực thực tiễn của Triều Tiên trong việc thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ lợi ích tối cao của quốc gia. Bà tuyên bố, bất chấp những lời phủ nhận, thực tế về việc Triều Tiên sở hữu vũ khí hạt nhân đã được “xác lập vĩnh viễn cả về mặt vật lý lẫn pháp lý và sẽ không bao giờ thay đổi”.

Iran tuyên bố mất niềm tin vào Tổng Giám đốc IAEA. Giới chức Iran ngày 16/9 khẳng định nước này không còn lòng tin với người đứng đầu Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), do quan chức này đã chính trị hóa vấn đề hạt nhân của Iran.

Trong một tuyên bố chính thức do hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA trích dẫn, người phát ngôn Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI), ông Behrouz Kamalvandi nhấn mạnh Tehran không còn lòng tin vào Tổng Giám đốc IAEA là ông Rafael Grossi, do ông này đã chính trị hóa vấn đề hạt nhân của Iran, thay vì hành động một cách chuyên nghiệp và có trách nhiệm.

Phía Iran khẳng định lòng tin của nước này với lãnh đạo IAEA chỉ có thể được khôi phục nếu ông Grossi thay đổi một cách cơ bản cách tiếp cận vấn đề hạt nhân Iran.    

Quan hệ giữa Iran và IAEA đã xấu đi một cách nghiêm trọng từ hơn một năm trước, sau chiến dịch tập kích bất ngờ của Israel và Mỹ vào các cơ sở hạt nhân của Iran tháng 6/2025. Tehran khi đó cáo buộc IAEA đã cố tình đưa ra báo cáo sai sự thật về chương trình hạt nhân của Iran, tạo cớ cho Mỹ và Israel tấn công quốc gia Hồi giáo. Quốc hội Iran sau đó đã thông qua luật về đình chỉ hợp tác với IAEA, cấm cửa toàn bộ các thanh sát viên IAEA được tiếp cận các cơ sở hạt nhân tại Iran.

Mỹ đã bí mật gặp lực lượng Houthi. Các quan chức Mỹ đã bí mật gặp đại diện lực lượng Houthi tại Đại sứ quán Mỹ ở Oman cuối tuần qua, trong bối cảnh Washington đẩy mạnh các nỗ lực ngoại giao nhằm ngăn căng thẳng tại Yemen và Biển Đỏ mở rộng thành một mặt trận mới ở Trung Đông.

Theo truyền thông Mỹ, cuộc gặp diễn ra tại Đại sứ quán Mỹ ở thủ đô Muscat. Chính phủ Oman, quốc gia lâu nay đóng vai trò trung gian trong nhiều cuộc khủng hoảng tại Trung Đông, đã hỗ trợ thu xếp cuộc gặp. Cuộc tiếp xúc diễn ra chỉ vài ngày sau khi lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn mở một chiến dịch quân sự lớn tại Yemen, đánh bật các lực lượng được Saudi Arabia hậu thuẫn và giành quyền kiểm soát một dải lãnh thổ chiến lược dọc Biển Đỏ, trong đó có các vị trí gần eo biển Bab el-Mandeb. Đây là tuyến hàng hải quan trọng kết nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương.

Tại cuộc gặp, đại diện Houthi nói với phía Mỹ rằng, lực lượng này không có ý định tấn công tàu Mỹ và sẽ tiếp tục tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn đạt được với Washington năm 2025. Houthi cũng cam kết không tấn công tàu Israel hoặc các tàu thương mại khác, nhưng không đưa ra cam kết tương tự đối với tàu của Saudi Arabia.

Cuộc gặp đặc biệt đáng chú ý bởi chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đưa Houthi trở lại danh sách các tổ chức khủng bố nước ngoài vào tháng 3/2025. Trong phái đoàn Houthi tham dự cuộc gặp có các quan chức cấp cao của lực lượng này, trong đó có những nhân vật đang nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Bộ Ngoại giao Mỹ chưa chính thức xác nhận nội dung cuộc gặp. Tuy nhiên, Washington cho biết vẫn cam kết bảo đảm an ninh hàng hải tại Biển Đỏ.

Fed lần đầu tăng lãi suất kể từ năm 2023. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ, Fed, ngày 16/9 quyết định tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, lần tăng đầu tiên kể từ năm 2023, trong bối cảnh lạm phát tại Mỹ tăng trở lại do giá năng lượng và những bất ổn địa chính trị.  Sau quyết định này, lãi suất tham chiếu của Fed được nâng lên mức 3,75% đến 4%. Quyết định được toàn bộ 12 thành viên Ủy ban Thị trường Mở Liên bang nhất trí phát tín hiệu rằng có thể sẽ có thêm một đợt tăng lãi suất nữa trước cuối năm nay.

Trong tuyên bố sau cuộc họp kéo dài hai ngày, Fed cho biết, lạm phát vẫn ở mức cao, trong khi những bất ổn đối với triển vọng kinh tế tiếp tục gia tăng, một phần do các diễn biến địa chính trị. Fed nhấn mạnh việc tăng lãi suất nhằm đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2% một cách nhanh hơn. Phát biểu tại cuộc họp báo sau đó, Chủ tịch Fed Kevin Warsh cho rằng, lạm phát tại Mỹ đã ở mức quá cao trong thời gian quá dài và ổn định giá cả là “nền tảng cho tăng trưởng kinh tế”.

Một trong những nguyên nhân khiến Fed thay đổi chính sách là áp lực giá cả gia tăng kể từ khi chiến tranh với Iran bùng phát cuối tháng 2. Giá dầu và nhiên liệu tăng mạnh đã góp phần đẩy lạm phát của Mỹ lên 3,4% trong tháng 8. Quyết định tăng lãi suất đi ngược lại mong muốn của Tổng thống Donald Trump, người nhiều lần công khai kêu gọi Fed giảm chi phí vay. Ông Warsh, người được Tổng thống Trump đề cử vào vị trí lãnh đạo Fed, mới đảm nhiệm chức vụ này chưa đầy 4 tháng.

Ông Trump dọa áp thuế nặng nếu EU kết nạp Canada làm thành viên liên kết. Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo có thể áp đặt các mức thuế quan nghiêm khắc đối với Liên minh châu Âu (EU) nếu khối này tiếp nhận Canada làm thành viên liên kết và Washington đánh giá động thái này mang tính thù địch.

Phát biểu với báo giới tại thành phố Charlotte, bang Bắc Carolina ngày 16/9, Tổng thống Donald Trump gọi khả năng Canada trở thành thành viên liên kết của Liên minh châu Âu là điều “nực cười”; đồng thời chỉ trích Canada là một đối tác thương mại không tốt của Mỹ.

Ông Trump cho biết phản ứng của Washington sẽ phụ thuộc vào ý định đằng sau thỏa thuận giữa Canada và EU. Theo Tổng thống Mỹ, nếu đây là một động thái mang thiện chí thì Washington có thể chấp nhận. Tuy nhiên, nếu coi đó là hành động thù địch, Mỹ có thể áp thuế rất cao hoặc ngừng giao thương với châu Âu trong một số lĩnh vực.

Tuyên bố được đưa ra sau khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen đề xuất mở đường để Canada trở thành thành viên liên kết đầu tiên của EU. Phát biểu trước Nghị viện châu Âu với sự tham dự của Thủ tướng Canada Mark Carney, bà von der Leyen cũng đề xuất xây dựng một “Liên minh vì tương lai”, dựa trên nền tảng Hiệp định kinh tế và thương mại toàn diện EU - Canada.

Tuy nhiên, quy chế “thành viên liên kết” hiện chưa tồn tại trong các hiệp ước của EU và nội dung cụ thể của cơ chế này vẫn chưa được xác định. Đề xuất cũng cần nhận được sự đồng thuận chính trị từ các nước thành viên trước khi có thể được triển khai.

Canada chính thức xin gia nhập lực lượng quân sự do Anh dẫn đầu. Ngày 16/9, Văn phòng Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết nước này đã chính thức nộp đơn xin gia nhập Lực lượng Viễn chinh chung (JEF), một cơ chế hợp tác quân sự do Anh dẫn đầu, trong nỗ lực nhằm giảm phụ thuộc vào Mỹ.

Lực lượng Viễn chinh chung (JEF) với sự tham gia của 10 quốc gia thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) được xây dựng như một cơ chế hợp tác quân sự phản ứng nhanh, nhằm tăng cường khả năng phối hợp giữa các nước. Nhóm này hiện gồm Anh, Đan Mạch, Estonia, Phần Lan, Iceland, Latvia, Litva, Hà Lan, Na Uy và Thụy Điển.

Canada hiện đang thúc đẩy quan hệ hợp tác trên các lĩnh vực chặt chẽ hơn với châu Âu, trong bối cảnh quan hệ với Mỹ đang bị phủ bóng bởi căng thẳng thương mại. Trước đó, Thủ tướng Carney đã gặp Thủ tướng Anh Andy Burnham tại miền Bắc nước Anh.

Hạ viện Mỹ thông qua gói trừng phạt lớn nhất nhằm vào Nga và Iran. Dự luật trừng phạt quy mô lớn này đặt theo tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey Graham được Hạ viện Mỹ thông qua với 262 phiếu thuận và 159 phiếu chống.

Trước đó, Thượng viện Mỹ đã thông qua dự luật này hồi tháng 8 với tỷ lệ 86 phiếu thuận và 11 phiếu chống. Dự luật nhằm gia tăng sức ép kinh tế đối với Nga bằng cách nhắm vào lĩnh vực năng lượng, nguồn thu quan trọng mà Moscow sử dụng để duy trì cuộc chiến tại Ukraine. Văn bản cho phép Tổng thống Mỹ áp thuế tới 100% đối với hàng hóa từ các quốc gia mua khối lượng lớn dầu khí của Nga, trong đó có thể bao gồm Trung Quốc và Ấn Độ.

Theo Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS), điểm đáng chú ý nhất của dự luật là thẩm quyền mới cho phép áp thuế đối với các nước thứ ba mua năng lượng Nga với khối lượng đáng kể. Phiên bản năm 2026 thay thế đề xuất thuế 500% trong bản năm 2025 bằng mức thuế tối đa 100%, đồng thời có ngoại lệ đối với các nước đang thực hiện bước đi đáng kể để giảm phụ thuộc vào năng lượng Nga và có lượng nhập khẩu dưới 15% tổng xuất khẩu khí đốt hằng năm của Nga. Ngoài các biện pháp liên quan Nga, dự luật cũng mở rộng các biện pháp trừng phạt tài chính nhằm vào Iran, bao gồm những hạn chế liên quan tới lĩnh vực năng lượng và vũ khí của Tehran.

Nếu được Tổng thống Trump ký ban hành, dự luật sẽ trở thành một trong những gói trừng phạt lớn nhất của Mỹ nhằm vào Nga kể từ khi cuộc xung đột tại Ukraine bắt đầu năm 2022.

Ba Lan chuẩn bị gói viện trợ quân sự trị giá 50 triệu euro cho Ukraine. Ba Lan đang chuẩn bị một cam kết hỗ trợ quốc phòng mới choUkraine trị giá 50 triệu euro, được thiết kế để tăng cường khả năng tác chiến trên không.

Theo Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Ba Lan, Stanislaw Wziontek, gói viện trợ sắp tới tập trung vào thiết bị hàng không và đạn dược thiết yếu cho máy bay chiến đấu F-16 do phương Tây cung cấp. Nguồn cung cấp quân sự nằm trong sáng kiến ​​hỗ trợ tập trung vào các loại đạn dược được thiết kế để đánh chặn và vô hiệu hóa các máy bay không người lái. Tuy nhiên, ông cũng chưa tiết lộ thông tin chi tiết về kế hoạch này nhưng khẳng định gói viện trợ này đáp ứng được các nhu cầu của Ukraine.

Ngoài các loại vũ khí cho máy bay, thỏa thuận của Ba Lan có thể bao gồm thêm các trang thiết bị hàng không khác chẳng hạn như máy bay chiến đấu MiG-29 đã ngừng hoạt động hoặc các nền tảng không người lái.

Chính quyền Ba Lan cũng đang cân nhắc việc chuyển giao hệ thống tên lửa đánh chặn phòng không Patriot cho Ukraine sau vụ tai nạn gần đây liên quan đến tên lửa hành trình Kh-101 của Nga trên lãnh thổ Ba Lan.

Ukraine thiếu tên lửa cho tiêm kích F-16, phải dùng pháo đánh chặn mục tiêu Nga. Phi công Ukraine cho biết các tiêm kích F-16 phải tiết kiệm tên lửa, thậm chí dùng pháo trên máy bay để bắn hạ UAV và tên lửa hành trình Nga.

Các phi công F-16 Ukraine đang phải tiết kiệm tên lửa và trong một số nhiệm vụ phải sử dụng pháo trên máy bay để đánh chặn UAV, tên lửa hành trình Nga do nguồn đạn dược ngày càng hạn chế. Nội bộ Ukraine cho biết tình trạng thiếu tên lửa đang ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động phòng không của nước này, buộc các phi công phải thay đổi cách thức tác chiến. Việc thiếu đạn dược đang gây khó khăn cho các nhiệm vụ bảo vệ không phận Ukraine trước các đợt tấn công bằng UAV và tên lửa.

Những cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh Ukraine liên tục kêu gọi các đối tác tăng nguồn cung tên lửa phòng không. Ngoài việc tăng nguồn cung vũ khí, Kiev đang thúc đẩy khả năng hợp tác sản xuất và tiếp nhận công nghệ quốc phòng từ các đối tác phương Tây.

Trung Quốc cảnh báo về tình trạng phần mềm diệt virus lỗi thời và tin tặc. Cơ quan An ninh quốc gia Trung Quốc 16/9 cảnh báo các tổ chức nước này không được lơ là trong việc cập nhật phần mềm diệt virus và dữ liệu nhận diện virus. Cơ quan này của Trung Quốc cho rằng các biện pháp phòng thủ an ninh mạng lỗi thời như phần mềm diệt virus không được cập nhật có thể tạo điều kiện cho tin tặc nước ngoài và các đối tượng tấn công khác đánh cắp dữ liệu nhạy cảm, xâm nhập tài khoản email công việc và chiếm quyền điều khiển máy chủ từ xa.

Bộ An ninh quốc gia Trung Quốc (MSS) cho biết, việc quét và loại bỏ virus trên các thiết bị đầu cuối là yếu tố then chốt trong công tác phòng, chống tấn công mạng, hiệu quả của quy trình này ảnh hưởng trực tiếp đến sự an toàn của các hệ thống thông tin. Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã công bố nhiều vụ việc điển hình về tình trạng lộ lọt hoặc mất an toàn thông tin do phần mềm diệt virus lỗi thời hoặc dữ liệu virus hết hạn, qua đó bộc lộ những lỗ hổng trong công tác quản lý bảo mật thiết bị đầu cuối.

Cùng với sự phát triển liên tục của các công nghệ như trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn, các biện pháp phòng thủ an ninh mạng cũng không ngừng được nâng cấp. MSS khuyến nghị các tổ chức liên quan tăng cường các biện pháp bảo vệ cơ bản, đồng thời triển khai các công nghệ như cảnh báo rủi ro tự động và phân tích hành vi thông minh nhằm xây dựng hệ thống phòng thủ an ninh toàn diện và đa lớp.

Yemen tố Iran quân sự hóa eo biển Bab al-Mandab

VOV.VN - Về phản ứng của chính phủ Yemen với cuộc xung đột hiện nay, Bộ trưởng Nội vụ Yemen, Thiếu tướng Ibrahim Haidan hôm nay (17/9) cáo buộc Iran đang tìm cách quân sự hóa eo biển Bab al-Mandab.