Pakistan đối mặt thách thức lớn trong vai trò trung gian Mỹ - Iran
VOV.VN - Nỗ lực đóng vai trò trung gian hòa giải của Pakistan trong tiến trình đối thoại giữa Mỹ và Iran đang đối mặt với thách thức ngày càng lớn, khi bất đồng về mặt trận Lebanon và các diễn biến leo thang trên thực địa làm xói mòn nền tảng của lệnh ngừng bắn vốn đã mong manh.
Đến nay, phái đoàn Mỹ đã lên đường tới Islamabad trong khi Iran lại phát tín hiệu có thể không tham gia đối thoại. Điều này cho thấy vai trò điều phối của Pakistan đang bị thử thách nghiêm trọng, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ đình trệ toàn bộ tiến trình đàm phán.
Theo phía Mỹ, Phó Tổng thống J.D. Vance hôm nay (10/4) đã lên đường tới Pakistan theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump nhằm thúc đẩy đối thoại với Iran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh Nhà Trắng chịu áp lực gia tăng cả về chính trị và kinh tế trong nước để sớm kiểm soát xung đột.
Tham gia phái đoàn Mỹ còn có đặc phái viên Steve Witkoff và cố vấn cấp cao Jared Kushner, những người từng tham gia các vòng tiếp xúc trước đó với Iran. Nội dung thảo luận dự kiến xoay quanh chương trình hạt nhân, tên lửa đạn đạo cũng như vai trò của Tehran trong mạng lưới các lực lượng ủy nhiệm tại khu vực.
Tuy nhiên, ngay khi nỗ lực ngoại giao được khởi động, Iran đã phát đi tín hiệu cứng rắn. Hãng thông tấn Fars của Iran cùng ngày cho biết Tehran sẽ không tham gia đàm phán nếu các cuộc tấn công của Israel nhằm vào Lebanon chưa chấm dứt. Thông tin này không chỉ bác bỏ việc phái đoàn Iran đã có mặt tại Islamabad, mà còn trực tiếp làm suy yếu vai trò trung gian của Pakistan - quốc gia đang nỗ lực duy trì kênh liên lạc giữa các bên.
Cốt lõi của bế tắc nằm ở bất đồng về phạm vi áp dụng của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời công bố ngày 7/4. Trong khi Iran và Pakistan cho rằng mặt trận Lebanon cần được đưa vào khuôn khổ thỏa thuận, thì Mỹ và Israel kiên quyết bác bỏ. Sự khác biệt này khiến Pakistan rơi vào thế khó, khi không thể dung hòa các lập trường đối lập.
Trên thực địa, tình hình tiếp tục diễn biến theo hướng bất lợi cho ngoại giao. Các cuộc không kích quy mô lớn của Israel nhằm vào thủ đô Beirut, thung lũng Bekaa và miền Nam Lebanon trong vài ngày qua đã gây thiệt hại nghiêm trọng, đẩy quốc gia này vào khủng hoảng nhân đạo sâu sắc.
Dẫu vậy, Pakistan vẫn cố gắng duy trì vai trò trung gian. Thủ tướng Shehbaz Sharif đã tích cực liên lạc với các bên, trong đó có Thủ tướng Lebanon Nawaf Salam, nhằm thúc đẩy ngừng bắn. Tuy nhiên, khi các bên vẫn giữ lập trường cứng rắn và xung đột tiếp tục leo thang, khả năng tạo đột phá ngoại giao của Pakistan là rất hạn chế.
Một điểm nóng khác là tuyến vận tải năng lượng qua eo biển Hormuz. Mỹ yêu cầu Iran khôi phục hoàn toàn hoạt động lưu thông, trong khi Tehran lại sử dụng tuyến đường này như một công cụ gây sức ép chiến lược, khi vẫn hạn chế số tàu qua lại ở mức khoảng 15 chuyến mỗi ngày. Điều này khiến căng thẳng tiếp tục gia tăng, không chỉ tác động trực tiếp tới thị trường năng lượng toàn cầu mà còn khiến cơ hội đàm phán thành công ở Pakistan trở nên hẹp hơn.