6 tháng nắm quyền của Thủ tướng Nhật Bản: Nỗ lực nâng cao "thế và lực"

VOV.VN - Sau 6 tháng nắm quyền, tính từ 21/10/2025 đến 21/4/2026, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã thúc đẩy một loạt điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách đối ngoại, đặc biệt theo hướng chủ động hơn về an ninh và tăng cường liên kết chiến lược.

Những bước đi này cho thấy nỗ lực rõ rệt nhằm nâng cao “thế và lực” của Nhật Bản trong bối cảnh môi trường quốc tế ngày càng cạnh tranh và bất định. Tuy nhiên, khi chính sách đối ngoại được đẩy nhanh, câu hỏi không chỉ nằm ở kết quả đạt được, mà còn ở tốc độ và giới hạn của sự điều chỉnh. Liệu những bước đi trong 6 tháng qua đã phản ánh một sự chuyển hướng mang tính chiến lược, hay có thể tạo ra những áp lực mới đối với chính Nhật Bản?

Bước chuyển sang ngoại giao chủ động

Từ cuối năm 2025, Nhật Bản có những bước chuyển trên nhiều phương diện, đặc biệt là ngoại giao, trong đó ngoại giao được lồng ghép với các lĩnh vực chiến lược khác như an ninh – quốc phòng, kinh tế và khoa học - công nghệ, chứ không chỉ là ngoại giao thuần túy. Nhật Bản đã và đang triển khai các hoạt động ngoại giao dày đặc ở nhiều cấp, kể cả cấp cao nhất.

Trong đó, đáng chú ý là chuyến thăm Mỹ của bà Takaichi và hội đàm thượng đỉnh Nhật – Mỹ tại Washington hôm 20/3. Bên cạnh đó là các chuyến thăm Nhật Bản của lãnh đạo cấp cao các nước Canada, Hàn Quốc, Anh, Pháp, Italy, Ba Lan, Indonesia…

Các hoạt động này đã góp phần giúp Nhật Bản giải quyết nhiều vấn đề cấp bách, đồng thời tăng cường và mở rộng sự hiện diện tại các quốc gia và khu vực có tầm quan trọng chiến lược. Ví dụ, cuộc gặp với Tổng thống Mỹ Donald Trump đã giúp Nhật Bản cơ bản tháo gỡ vấn đề hàng rào thuế quan của Mỹ, khẳng định lại mối quan hệ đồng minh vững chắc, đồng thời thúc đẩy hợp tác song phương trong các lĩnh vực an ninh năng lượng, kinh tế, quốc phòng và khoa học - công nghệ.

Trong khi đó, các cuộc hội đàm thượng đỉnh nhân chuyến thăm Nhật Bản của lãnh đạo các nước Anh, Pháp, Italy đã giúp Nhật Bản tăng cường hiện diện trở lại tại châu Âu trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế đến an ninh và công nghệ.

Ngoài ra, có hai sự kiện rất đáng chú ý. Thứ nhất là cuộc gặp giữa bà Takaichi và Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto. Tại đây, hai nhà lãnh đạo khẳng định sẽ hợp tác trong phát triển nguồn nhân lực công nghiệp, bao gồm cả lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Về hợp tác an ninh, Thủ tướng Takaichi cam kết tiếp tục hỗ trợ lực lượng vũ trang Indonesia thông qua viện trợ an ninh chính thức (OSA), đặc biệt trong lĩnh vực an ninh hàng hải.

Thứ hai là chuyến thăm Australia của Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Koizumi Shinjiro. Nhân dịp này, hai bên đã đạt được thỏa thuận về việc hợp tác nghiên cứu, phát triển và chế tạo tàu chiến đa năng thế hệ mới theo mô hình tàu hộ vệ lớp Mogami của Nhật Bản. Đây được xem là hợp đồng xuất khẩu quốc phòng quy mô lớn nhất của Tokyo kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ II.

Có thể nói, với những động thái này, sự hiện diện của Nhật Bản tại các địa bàn chiến lược như châu Âu, châu Đại Dương, Đông Nam Á… sẽ trở nên rõ nét hơn trên nhiều phương diện.

Dấu ấn cá nhân

Sau những nỗ lực không ngừng nghỉ theo phương châm “làm việc, làm việc nữa, làm việc không ngừng”, bà Takaichi nhận được sự ghi nhận không chỉ từ dư luận trong nước mà còn từ cộng đồng quốc tế. Mới đây, nữ Thủ tướng Nhật Bản được Tạp chí Time vinh danh trong danh sách 100 nhân vật có ảnh hưởng toàn cầu. Sự ghi nhận này phản ánh mức độ ảnh hưởng thực chất và dấu ấn cá nhân của bà trong chính sách đối ngoại của Nhật Bản.

Bà Takaichi được dư luận quốc tế mệnh danh là “người phụ nữ thép” nhờ phong cách làm việc cần cù, quyết đoán và cứng rắn. Trước đó, bà luôn nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ người dân và dư luận trong nước. Bằng chứng là chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử Hạ viện Nhật Bản lần thứ 51 diễn ra đầu tháng 2 vừa qua.

Trong cuộc bầu cử này, lần đầu tiên đảng cầm quyền Tự do Dân chủ (LDP) tự mình giành được đa số áp đảo với 316 ghế, tương đương trên 2/3 tổng số ghế Hạ viện. Điều này cho thấy, dưới sự dẫn dắt của bà Takaichi, LDP đã lấy lại được lòng tin của cử tri.

Thực tế cũng cho thấy tỷ lệ ủng hộ đối với cá nhân Thủ tướng và Chính phủ Nhật Bản luôn ở mức cao. Theo kết quả cuộc thăm dò dư luận do báo Sankei và Mạng lưới Tin tức Fuji (FNN) công bố hôm 20/4, tỷ lệ ủng hộ đối với Nội các của Thủ tướng Takaichi tăng lên mức 70,2%, cao hơn 3,1 điểm phần trăm so với kết quả khảo sát ngày 16/3, trong khi tỷ lệ không ủng hộ giảm 3,4 điểm phần trăm, xuống còn 25,1%.

Có nhiều lý do khiến hình ảnh Thủ tướng Takaichi được cải thiện trong mắt cử tri Nhật Bản, trong đó có những thành tựu đối ngoại. Thái độ thân thiện, cởi mở và tự tin của bà tại các diễn đàn quốc tế lớn, trong đó có Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC), được người dân Nhật Bản đánh giá cao.

Liên quan đến việc Tạp chí Time đưa bà vào danh sách “100 người có ảnh hưởng nhất thế giới” năm 2026, bà Koike Yuriko – Thống đốc Tokyo – cho rằng việc bà Takaichi trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên của Nhật Bản đã phá vỡ “rào cản thép” trong chính trường, nơi nam giới từ lâu giữ vai trò chi phối ở các vị trí lãnh đạo cao nhất.

Trên thực tế, danh sách bình chọn thường niên của Time không chỉ là sự vinh danh các cá nhân xuất sắc mà còn phản ánh những xu hướng và chuyển biến lớn của thế giới trong các lĩnh vực từ chính trị, kinh doanh đến văn hóa, thể thao, nghệ thuật… Những cá nhân được bình chọn không chỉ có tác động đáng kể đến chính trị, kinh tế mà còn có thể tạo ra ảnh hưởng rộng lớn đối với xã hội và truyền thông.

Tác động tới quan hệ với các nước đồng minh

Với những nỗ lực của Thủ tướng Takaichi và Chính phủ Nhật Bản, đến nay, quan hệ giữa Tokyo với các đồng minh và đối tác đã được cải thiện trên nhiều phương diện.

Cụ thể, trong quan hệ với Mỹ – đồng minh quan trọng hàng đầu của Nhật Bản, hợp tác song phương không chỉ dựa vào trụ cột an ninh – quốc phòng như trước, mà đã được mở rộng sang các lĩnh vực như an ninh kinh tế và an ninh năng lượng, điển hình là cam kết đầu tư 550 tỷ USD của Nhật Bản vào Mỹ.

Mục tiêu ban đầu của cam kết này là nhằm đổi lấy việc Nhà Trắng giảm thuế đối ứng đối với hàng hóa xuất khẩu của Nhật Bản. Tuy nhiên, trước những biến động sau đó, bà Takaichi đã thúc đẩy triển khai cam kết này một cách đầy đủ, đồng thời hướng tới mục tiêu chiến lược dài hạn. Sau khi chiến sự Iran bùng phát, Nhật Bản phải đối mặt với nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu thô từ Trung Đông, buộc phải đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung.

Trong bối cảnh đó, Tokyo và Washington đã phối hợp nhằm tăng sản lượng và nguồn cung dầu thô từ Alaska. Đây được đánh giá là giải pháp “một mũi tên trúng hai đích”, khi vừa giúp Nhật Bản thực hiện cam kết với Mỹ, vừa góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Ngoài Mỹ, Hàn Quốc cũng là đối tác quan trọng của Nhật Bản. Với sự tương đồng trong quan điểm giữa Thủ tướng Takaichi và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung, quan hệ Nhật – Hàn đã trở nên ấm lên và thực chất hơn.

Trong phát biểu ngày 21/4 nhân dịp tròn 6 tháng nắm quyền, bà Takaichi nhấn mạnh: “Ưu tiên đặc biệt của tôi là nâng cao thế và lực của đất nước. Để làm được điều này, tôi và các thành viên chính phủ đã tập trung nâng cao năng lực ngoại giao, khả năng quốc phòng, sức mạnh kinh tế, trình độ khoa học - công nghệ, tiềm năng thông tin và chất lượng nguồn nhân lực. Dựa trên những trụ cột này, nhiều chính sách đã, đang và sẽ được triển khai đồng bộ”.

Với những định hướng này, quan hệ đối ngoại của Nhật Bản trên nhiều bình diện được dự báo sẽ tiếp tục có những chuyển biến tích cực trong thời gian tới.

Mời quý độc giả theo dõi VOV.VN trên
Viết bình luận

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

Tin liên quan

Australia ký hợp đồng khủng mua tàu tuần tra của Nhật Bản
Australia ký hợp đồng khủng mua tàu tuần tra của Nhật Bản

VOV.VN - Thực hiện kế hoạch tăng gấp đôi quy mô hạm đội tàu chiến mặt nước, hôm nay, tại thành phố Melbourne, Australia vừa ký hợp đồng mua 3 tàu tuần tra lớp Mogami của Nhật Bản được cho là có giá trị 10 tỷ đô la Australia. Dự kiến tàu đầu tiên sẽ được bàn giao cho Australia vào năm 2029.

Australia ký hợp đồng khủng mua tàu tuần tra của Nhật Bản

Australia ký hợp đồng khủng mua tàu tuần tra của Nhật Bản

VOV.VN - Thực hiện kế hoạch tăng gấp đôi quy mô hạm đội tàu chiến mặt nước, hôm nay, tại thành phố Melbourne, Australia vừa ký hợp đồng mua 3 tàu tuần tra lớp Mogami của Nhật Bản được cho là có giá trị 10 tỷ đô la Australia. Dự kiến tàu đầu tiên sẽ được bàn giao cho Australia vào năm 2029.

Nữ Thủ tướng Nhật Bản nằm trong danh sách “100 người có ảnh hưởng nhất thế giới"
Nữ Thủ tướng Nhật Bản nằm trong danh sách “100 người có ảnh hưởng nhất thế giới"

VOV.VN - Ngày 15/4, nữ Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã được Tạp chí Time nổi tiếng của Mỹ bình chọn là một trong “100 người có ảnh hưởng nhất thế giới” năm 2026.

Nữ Thủ tướng Nhật Bản nằm trong danh sách “100 người có ảnh hưởng nhất thế giới"

Nữ Thủ tướng Nhật Bản nằm trong danh sách “100 người có ảnh hưởng nhất thế giới"

VOV.VN - Ngày 15/4, nữ Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã được Tạp chí Time nổi tiếng của Mỹ bình chọn là một trong “100 người có ảnh hưởng nhất thế giới” năm 2026.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản thành lập Phòng thiết bị không người lái
Bộ Quốc phòng Nhật Bản thành lập Phòng thiết bị không người lái

VOV.VN - Thực hiện chiến lược thay thế hệ thống tấn công - phòng thủ bằng các thiết bị bay không người lái (UAV), hay còn gọi là chiến lược UAV hóa, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã thành lập mới 2 bộ phận liên quan đến nhiệm vụ này.

Bộ Quốc phòng Nhật Bản thành lập Phòng thiết bị không người lái

Bộ Quốc phòng Nhật Bản thành lập Phòng thiết bị không người lái

VOV.VN - Thực hiện chiến lược thay thế hệ thống tấn công - phòng thủ bằng các thiết bị bay không người lái (UAV), hay còn gọi là chiến lược UAV hóa, Bộ Quốc phòng Nhật Bản đã thành lập mới 2 bộ phận liên quan đến nhiệm vụ này.