Đột phá hiếm hoi tại Gaza giữa những hoài nghi
VOV.VN - Tuần qua ghi nhận bước đột phá trong tiến trình hòa bình cho Gaza với triển vọng Hamas giải giáp hoàn toàn và chuyển giao quyền lực cho NCAG, làm lóe lên tia hy vọng mới dù vẫn còn nhiều nghi ngờ.
Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 30/7 tuyên bố Hội đồng Hòa bình do ông khởi xướng đã đạt được “thỏa thuận lịch sử” mang tính đột phá nhằm giải giáp hoàn toàn Hamas và các nhóm vũ trang khác tại Gaza. Ông Trump coi đây là “bước tiến quan trọng hướng tới hòa bình và an ninh lâu dài”. Trong khi đó, tổ chức Hồi giáo Hamas hôm 31/7 tuyên bố sẽ bắt đầu giải giáp như một phần của thỏa thuận này.
Nội dung thỏa thuận nêu rõ, Gaza sẽ nằm dưới sự quản lý của một chính phủ Palestine mới hợp tác chặt chẽ với Hội đồng Hòa bình, Hamas sẽ tự giải giáp và chuyển giao quyền lực, còn Israel sẽ rút quân khỏi Gaza và trách nhiệm duy trì an ninh sẽ được chuyển giao cho một Lực lượng Ổn định quốc tế phối hợp với lực lượng cảnh sát Palestine thành lập mới.
Chính quyền lâm thời mà Hamas đề nghị chuyển giao quyền lực sang mang tên Ủy ban Quốc gia về quản lý dải Gaza (NCAG) - đây là cơ quan quản trị lâm thời mang tính kỹ trị, chịu trách nhiệm cung cấp dịch vụ công thiết yếu hàng ngày cho người dân Gaza. Đáng chú ý, NCAG được thành lập hồi tháng 1/2026 và chịu sự giám sát của chính Hội đồng Hòa bình.
Trước đó, hồi đầu tháng 7, người đứng đầu chính quyền Hamas tại Gaza, ông Mohammed al-Farra, đã tuyên bố từ chức và chuyển giao quyền lực cho NCAG và rằng Hamas sẽ chấm dứt chỉ đạo chính trị đối với chính quyền Gaza ngay lập tức.
Tháng 10/2025, Israel và Hamas đã ký một thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ hậu thuẫn, giúp chấm dứt các hoạt động giao tranh quy mô lớn, đưa các con tin Israel trở về và cho phép tăng cường viện trợ nhân đạo cho dải Gaza. Kế hoạch cũng kêu gọi rút dần quân đội Israel, thành lập một lực lượng ổn định quốc tế và triển khai chương trình thu hồi vũ khí do Hamas nắm giữ. Tuy nhiên, do hai bên cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn nên các cuộc đàm phán đã bị đình trệ.
Triển vọng hiện thực hóa?
Israel cơ bản khá im hơi lặng tiếng trước những tuyên bố của Tổng thống Mỹ Trump liên quan đến Gaza. Nhiều nguồn tin cho biết, Israel vẫn tỏ ra hoài nghi đáng kể về thiện chí giải giáp của Hamas.
Cũng ngày 31/7, một quan chức Israel tuyên bố nước này sẽ không rút lực lượng khỏi khu vực được gọi là “Đường Vàng” nếu Hamas chưa giải trừ vũ khí. Đây được xem là phản ứng chính thức đầu tiên của Israel đối với thỏa thuận mà Tổng thống Trump mới công bố. Nhân vật này cho hay: “Israel tái khẳng định rằng sẽ không có việc Lực lượng Phòng vệ Israel rút khỏi Đường Vàng hiện nay nếu Hamas chưa thực sự giải giáp”.
Hamas cũng cho biết việc giao nộp các loại vũ khí hạng nặng phụ thuộc vào việc thành lập một nhà nước Palestine, điều mà chính phủ hiện tại của Israel kiên quyết bác bỏ.
Việc giải trừ vũ khí sẽ đánh dấu một thay đổi lớn trong Hamas. Điều lệ thành lập của tổ chức này kêu gọi đấu tranh vũ trang chống lại Israel, và họ coi kho vũ khí của mình - bao gồm rocket, súng B-41 và thuốc nổ - là yếu tố cốt lõi tạo nên bản sắc của tổ chức này.
Trong khi đó, Israel dường như khó có khả năng rút bớt lực lượng đáng kể hay đưa ra các nhượng bộ khác trước cuộc bầu cử vào tháng 10 tới. Thủ tướng Israel Netanyahu đang đối diện với cuộc chiến tái bầu cử đầy cam go, khi các đối thủ cáo buộc ông thất bại trong ngăn chặn cuộc tấn công của Hamas ngày 7/10/2023 - sự kiện đã châm ngòi cho cuộc chiến Israel - Hamas những năm qua.
Đối với người Palestine ở Gaza, thông báo của Tổng thống Trump là tia hy vọng nhỏ nhoi rằng các cuộc tấn công của Israel có thể chấm dứt, cho phép họ xây dựng lại cuộc sống, dù rằng sau bao dông tố vừa qua, nhiều người trong số họ mất niềm tin với cả Israel lẫn Hamas. Phần lớn trong số 2 triệu người Palestine tại Gaza vẫn phải di dời chỗ ở hoặc sống trong các khu lều trại, nơi điều kiện tồi tàn và quá tải đã dẫn đến tình trạng loài gặm nhấm hoành hành cũng như bùng phát các bệnh truyền nhiễm.
Xem thêm:
>> Tòa án Israel cấm sử dụng cá sấu để canh giữ nhà tù giam khủng bố
>> Chiến lược lợi hại của Iran nhằm làm suy yếu Mỹ và Tổng thống Trump
>> Lệnh ngừng bắn Gaza bị phá vỡ, xung đột Israel - Hamas tái diễn?