Israel lo ngại Houthi biến Bab al-Mandab thành đòn bẩy chiến lược

Việc lực lượng Houthi tại Yemen mở rộng kiểm soát tới trung tâm eo biển Bab al-Mandab đang được Israel xem là một thay đổi chiến lược nghiêm trọng tại Biển Đỏ, có nguy cơ đe dọa trực tiếp tự do hàng hải, chuỗi cung ứng và tạo thêm sức ép lên các tuyến vận chuyển năng lượng toàn cầu vốn đã bị gián đoạn bởi căng thẳng tại Hormuz.

Những ngày qua, lực lượng Houthi đã tiến nhanh dọc bờ biển phía tây Yemen. Sau khi kiểm soát thành phố cảng Mokha, ngày 11/9 lực lượng này tiếp tục tiến vào Dhubab, khu vực nằm trực tiếp bên eo biển Bab al-Mandab, đồng thời triển khai lực lượng lên đảo Mayyun (còn gọi là Perim), nằm giữa hai luồng hàng hải của eo biển. Sau đó, Houthi tiếp tục kiểm soát đảo Hanish, qua đó mở rộng đáng kể hiện diện quân sự tại khu vực cửa ngõ phía nam Biển Đỏ.

Diễn biến này khiến giới an ninh Israel đặc biệt lo ngại. Theo truyền thông Israel, việc Houthi kiểm soát các vị trí trên đất liền và các đảo ở Bab al-Mandab giúp lực lượng này có khả năng giám sát, đe dọa hoặc gây gián đoạn tàu thuyền qua một trong những điểm nghẽn hàng hải quan trọng nhất thế giới. Điểm nguy hiểm của Bab al-Mandab nằm ở địa hình hẹp, với một số đoạn chỉ rộng khoảng 18 km, nhỏ hơn đáng kể so với eo biển Hormuz, nơi có chiều rộng khoảng 55 km. Điều này khiến việc phát hiện, theo dõi và gây gián đoạn tàu thuyền tại Bab al-Mandab về lý thuyết dễ dàng hơn nhiều so với tại những vùng biển rộng.

Theo đánh giá của phía Israel, lực lượng kiểm soát các vị trí áp sát eo biển thậm chí không nhất thiết phải sở hữu mạng radar hay hệ thống giám sát phức tạp để đe dọa tàu thương mại. Với khoảng cách ngắn giữa bờ biển, các đảo và luồng hàng hải, tàu thuyền có thể bị phát hiện và nhắm mục tiêu bằng những loại vũ khí tương đối đơn giản, kể cả tên lửa chống tăng dẫn đường như Kornet, bên cạnh UAV, tên lửa chống hạm hoặc xuồng không người lái.

Mối lo này càng lớn khi Israel phụ thuộc rất lớn vào thương mại đường biển. Khoảng 98% lượng hàng hóa nhập khẩu của nước này được vận chuyển bằng đường biển. Vì vậy, bất kỳ nguy cơ nào đối với các tuyến hàng hải từ Biển Đỏ, kênh đào Suez hay Địa Trung Hải đều có thể nhanh chóng chuyển từ vấn đề an ninh hàng hải thành thách thức chiến lược đối với nền kinh tế và an ninh quốc gia Israel. Tư lệnh Hải quân Israel Eyal Harel trước đó tuyên bố Israel sẽ không chấp nhận tình trạng quyền tự do hành động trên biển hay các lợi ích chiến lược hàng hải của nước này bị đe dọa, đồng thời khẳng định Hải quân Israel đang theo dõi và chuẩn bị đối phó với những động thái làm thay đổi cán cân tại Biển Đỏ.

Mắt xích thứ hai trong thế bao vây hàng hải rộng hơn

Điều Israel quan ngại hơn là Bab al-Mandab đang trở thành mắt xích thứ hai trong một thế bao vây hàng hải rộng hơn. Trong khi vận tải qua eo biển Hormuz tiếp tục bị ảnh hưởng bởi xung đột với Iran, việc một lực lượng thân Tehran kiểm soát các vị trí chiến lược tại Bab al-Mandab có thể tạo sức ép đồng thời lên cả hai cửa ngõ năng lượng lớn của Trung Đông. Với Israel, nguy cơ này tác động trực tiếp tới tuyến vận tải qua Biển Đỏ và cảng Eilat, đồng thời có thể buộc tàu hàng phải vòng qua Mũi Hảo Vọng, làm tăng đáng kể thời gian và chi phí vận chuyển.

Tính chất nghiêm trọng của tình hình còn thể hiện ở việc Saudi Arabia ngày 11/9 phải tạm đóng đường ống dầu Đông - Tây dài khoảng 1.200 km sau các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng tại Riyadh và Medina. Tuyến đường ống đưa dầu từ miền đông Saudi Arabia tới cảng Yanbu trên Biển Đỏ và đã trở thành tuyến xuất khẩu thay thế đặc biệt quan trọng khi Hormuz bị gián đoạn. Tuyến này có khả năng vận chuyển khoảng 4 - 5 triệu thùng/ngày, nên việc phải đóng cửa đồng nghĩa một trong những “van an toàn” quan trọng nhất của thị trường dầu mỏ Trung Đông cũng bị suy yếu.

Trong ngắn hạn, Israel sẽ ưu tiên tăng cường giám sát tình báo, phòng thủ tên lửa và hiện diện hải quân tại Biển Đỏ hơn là khả năng lập tức mở một chiến dịch quân sự quy mô lớn ở Yemen. Tuy nhiên, nếu Houthi tìm cách phong tỏa Bab al-Mandab, tấn công tàu liên quan Israel hoặc sử dụng Mayyun làm căn cứ triển khai tên lửa và UAV, khả năng Tel Aviv tiến hành các đòn đánh phủ đầu hoặc tham gia một chiến dịch khu vực nhằm khôi phục tự do hàng hải sẽ tăng đáng kể. Một số nguồn tin thậm chí cho biết Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã đề cập khả năng Israel tham gia một chiến dịch rộng hơn chống Houthi.

Vì vậy, Bab al-Mandab đang từ một mặt trận ngoại vi có thể trở thành một điểm nóng chiến lược trực tiếp đối với Israel. Nếu Houthi củng cố được quyền kiểm soát lâu dài tại khu vực này, cuộc đối đầu giữa Mỹ, Israel - Iran và các lực lượng đồng minh của nước này nhiều khả năng sẽ ngày càng chuyển từ trên bộ sang cuộc cạnh tranh kiểm soát các tuyến hàng hải và năng lượng của khu vực.

Houthi chiếm thêm 2 đảo chiến lược trên Biển Đỏ

VOV.VN - Bất chấp nỗ lực kháng cực mạnh mẽ của quân đội chính phủ Yemen, hôm 14/9, lực lượng Houthi tiếp tục chiếm giữ thêm 2 đảo chiến lược tại khu vực biển Đỏ, cho phép nhóm này mở rộng không gian kiểm soát đối với tuyến hàng hải chiến lược nối với Ấn Độ Dương.