Kênh đào Suez đối mặt nguy cơ mới sau vụ tấn công bằng UAV ở Ai Cập

Vụ tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào 2 tàu chở khí đốt tại tại cảng Damietta của Ai Cập hôm 30/7 đã làm dấy lên lo ngại về an ninh của kênh đào Suez và đường ống dẫn dầu Sumed - tuyến xuất khẩu dầu quan trọng của Saudi Arabia trong bối cảnh xung đột với Iran tiếp diễn.

Đến nay, chưa có bên nào nhận trách nhiệm về vụ tấn công tại cảng Damietta. Dù chưa xuất hiện lời đe dọa trực tiếp nhằm vào kênh đào Suez, sự việc đã làm gia tăng quan ngại về an ninh của một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới.

Ông Saul Kavonic, Giám đốc nghiên cứu năng lượng của MST Marquee, nhận định nếu các tuyến vận tải qua Biển Đỏ, kể cả hành trình vòng qua Địa Trung Hải, bị đe dọa, khoảng 5 triệu thùng dầu/ngày hiện đang tránh eo biển Hormuz có thể bị ảnh hưởng.

Kênh đào Suez trở thành tuyến xuất khẩu dầu chủ chốt

Kể từ khi xung đột bùng phát, Iran và lực lượng Houthi liên tục đe dọa các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz và Bab el-Mandeb, khiến kênh đào Suez và đường ống Sumed trở thành tuyến thay thế quan trọng đối với dầu của Saudi Arabia.

Sau khi chuyển phần lớn hoạt động xuất khẩu sang cảng Yanbu trên Biển Đỏ, Saudi Arabia tiếp tục phải điều chỉnh tuyến vận chuyển do các cuộc tấn công của Houthi trong tuần qua.

Theo Kpler, lượng dầu và hàng hóa đi theo hướng Bắc qua Biển Đỏ để vào kênh đào Suez và đường ống Sumed đang tăng rõ rệt. Riêng lượng dầu vận chuyển qua Sumed đã tăng từ 19,52 triệu thùng trong tháng 4 lên 28,79 triệu thùng trong tháng 7. Dữ liệu MarineTraffic cho thấy khoảng 30 tàu đang neo gần Port Said, tăng so với khoảng 20 tàu đầu tuần.

Ông George Morris, chuyên gia của công ty phân tích năng lượng Vortexa, cho biết số tàu chở dầu đi theo hướng Bắc sau khi bốc hàng tại Biển Đỏ đã tăng đáng kể do các mối đe dọa từ Houthi.

Trong khi đó, lưu lượng dầu đi theo hướng Nam qua Bab el-Mandeb chỉ còn khoảng một nửa so với đầu tháng. Theo Kpler, tỷ lệ dầu xuất từ Yanbu đi theo hướng này đã giảm từ 81% trong tháng 6 xuống còn 43%.

Nguy cơ đẩy chi phí vận tải và bảo hiểm tăng cao

Theo S&P Global Energy, vụ tấn công tại Damietta chưa đồng nghĩa với việc hoạt động của kênh đào Suez sẽ bị gián đoạn trong ngắn hạn. Thị trường hiện cũng chưa phản ánh nguy cơ này khi giá dầu giảm trong phiên 31/7 sau các cuộc đàm phán giữa Iran và Oman về eo biển Hormuz. Trong khi đó, Cơ quan Quản lý kênh đào Suez chưa đưa ra bình luận.

Iran từng tuyên bố sẽ ngăn chặn hoạt động xuất khẩu năng lượng từ Trung Đông, còn lực lượng Houthi tuyên bố phong tỏa vận tải biển của Saudi Arabia. Hai bên cũng cho thấy khu vực kênh đào Suez nằm trong tầm hoạt động của máy bay không người lái và tên lửa.

Theo các chuyên gia, nguy cơ này có thể khiến phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh đối với tàu đi qua Suez tăng lên. Một số hãng vận tải cũng đã bắt đầu rà soát lại các biện pháp an ninh tại các cảng Địa Trung Hải của Ai Cập.

Tuy nhiên, ông Wael Kaddour, cựu thành viên Hội đồng quản trị Cơ quan Quản lý kênh đào Suez, khẳng định tuyến kênh vẫn được bảo vệ nghiêm ngặt 24/24 giờ.

Gián đoạn kênh đào Suez có thể đẩy giá dầu tăng mạnh

Các chuyên gia cho biết ngay cả trước vụ tấn công, dầu mỏ Trung Đông đã phải đi theo những tuyến đường dài và tốn kém hơn để tới thị trường thế giới.

Theo Vortexa, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, việc chuyển hướng qua kênh đào Suez thay vì eo biển Bab el-Mandeb sẽ khiến thời gian vận chuyển tới Đông Bắc Á tăng hơn gấp đôi, chậm khoảng một tháng. Bên cạnh đó, các tàu chở dầu siêu lớn (VLCC) không thể đi qua kênh đào Suez khi chở đầy tải, buộc phải trung chuyển một phần dầu qua đường ống Sumed trước khi tiếp tục hành trình.

Dù vậy, tuyến Suez - Sumed vẫn còn dư địa tăng công suất. Tuần trước, lượng dầu xuất từ cảng Sidi Kerir đạt khoảng 1,4 triệu thùng/ngày, thấp hơn mức đỉnh lịch sử 2,1 triệu thùng/ngày và dưới công suất tối đa 2,5 triệu thùng/ngày của đường ống Sumed.

Theo các chuyên gia, chính vai trò ngày càng quan trọng của tuyến Suez - Sumed trong bối cảnh Hormuz và Bab el-Mandeb bất ổn khiến bất kỳ mối đe dọa nào đối với tuyến hàng hải này đều có thể tác động mạnh đến thị trường năng lượng.

Ông Matthew Wright, chuyên gia của Kpler, cảnh báo nếu kênh đào Suez bị gián đoạn, chi phí vận tải sẽ tăng mạnh và nhanh chóng đẩy giá năng lượng đến tay người tiêu dùng.

Iran tuyên bố eo Hormuz không thể lưu thông

VOV.VN - Iran chiều 31/8 thông báo eo Hormuz không thể lưu thông ở thời điểm hiện tại. Nguyên nhân là do quân đội Mỹ tiếp tục các hành vi gây hấn trong khu vực.