Theo quân đội Mỹ, chiến dịch nhắm vào Iran đã tiêu hao lượng lớn tên lửa, làm gia tăng áp lực lên kho dự trữ vũ khí chiến lược của nước này. Các chuyên gia cảnh báo mức tiêu hao đạn dược lớn trong thời gian ngắn đã tạo ra “khoảng trống dễ tổn thương” trong năng lực phòng thủ và răn đe của Washington.

Theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu quốc tế và Chiến lược (CSIS), trong 7 tuần giao tranh, Mỹ đã sử dụng ít nhất 45% kho tên lửa tấn công chính xác (PrSM), một nửa số tên lửa đánh chặn THAAD và gần 50% tên lửa phòng không Patriot. Ngoài ra, khoảng 30% tên lửa hành trình Tomahawk, hơn 20% tên lửa JASSM và khoảng 20% các hệ thống SM-3, SM-6 cũng đã được triển khai.

Đáng chú ý, các đánh giá bổ sung cho thấy tốc độ tiêu hao vũ khí của Mỹ trong giai đoạn đầu xung đột còn cao hơn dự kiến. Theo ước tính của Viện Chính sách Công Payne, chỉ trong 16 ngày đầu tiên, Mỹ đã sử dụng tới 11.294 đơn vị đạn dược với tổng chi phí khoảng 26 tỷ USD, trong đó hơn 5.000 vũ khí được khai hỏa chỉ trong 96 giờ đầu.

Những con số này phản ánh cường độ tác chiến rất lớn ngay từ đầu chiến dịch, đồng thời cho thấy Mỹ đã “đốt” một lượng đáng kể kho dự trữ chiến lược chỉ trong thời gian ngắn.

Tiêu hao nhanh, kho dự trữ suy giảm mạnh

Các phân tích chi tiết hơn cho thấy một số loại vũ khí then chốt được sử dụng với tốc độ đáng báo động. Theo Viện Payne, Mỹ đã tiêu hao gần 46% kho tên lửa chiến thuật ATACMS - loại tên lửa đất đối đất có tầm bắn tới 300 km, thường được sử dụng để tấn công các mục tiêu giá trị cao như trận địa tên lửa.

Đối với hệ thống phòng thủ, nguồn cung tên lửa đánh chặn THAAD cũng giảm nhanh và được dự báo có thể cạn vào trong tháng 4 nếu tốc độ sử dụng duy trì như hiện tại. Trung tá không quân Mỹ Jahara Matisek tiết lộ khoảng 100 tên lửa THAAD được sản xuất mỗi năm, trong khi số lượng đã sử dụng ước tính từ 200–400 quả. Ông đặt câu hỏi: “Chúng ta sẽ thay thế số này bằng cách nào?”.

Bên cạnh đó, theo các nguồn tin, Mỹ cũng đã sử dụng khoảng 30% kho tên lửa Tomahawk - loại vũ khí tấn công tầm xa có thể phóng từ tàu hoặc mặt đất với độ chính xác cao.

Đáng chú ý, theo CSIS, Mỹ đã phóng khoảng 850 tên lửa Tomahawk chỉ trong tháng đầu xung đột - mức cao nhất trong bất kỳ chiến dịch quân sự nào trước đây. Trong khi đó, mỗi quả Tomahawk có giá khoảng 3,6 triệu USD và sản lượng hàng năm chỉ ở mức vài trăm quả, khiến việc bổ sung kho dự trữ trở nên khó khăn.

“Không có gì bất ngờ khi một cuộc chiến hiện đại tiêu tốn nhiều đạn dược, nhưng quy mô sử dụng một số hệ thống như Tomahawk và Patriot thực sự gây sốc. Đây đều là những vũ khí vừa đắt đỏ vừa khan hiếm”, ông Mark Cancian, đại tá nghỉ hưu của Thủy quân lục chiến Mỹ và là một trong các tác giả báo cáo của CSIS, nhận định.

Lo ngại tác động tới cán cân chiến lược

Trong ngắn hạn, các chuyên gia cho rằng Mỹ vẫn đủ khả năng duy trì chiến dịch quân sự nếu lệnh ngừng bắn với Iran sụp đổ. Tuy nhiên, vấn đề lớn hơn nằm ở tác động dài hạn. CSIS cảnh báo lượng đạn dược còn lại không còn đủ để Mỹ đối phó với một đối thủ ngang tầm.

Ông Cancian nhấn mạnh: “Mức tiêu hao cao đã tạo ra một khoảng trống dễ tổn thương gia tăng tại Tây Thái Bình Dương. Sẽ mất từ 1 đến 4 năm để bổ sung, và thêm nhiều năm nữa để đạt mức cần thiết.”

Không chỉ Mỹ, các đồng minh cũng bắt đầu bày tỏ lo ngại. Ngày 19/3, Giám đốc điều hành tập đoàn quốc phòng Rheinmetall, ông Armin Papperger, cảnh báo rằng kho tên lửa đánh chặn phòng không toàn cầu đang “gần như cạn kiệt” do tác động của cuộc xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran.

Các nhà phân tích nhận định áp lực vũ khí có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian và cường độ xung đột. Bên nào cạn kiệt tên lửa và đạn đánh chặn trước có thể buộc phải tính đến việc chấm dứt giao tranh.

Ông Amin Saikal, Giáo sư danh dự về Trung Đông tại Đại học Quốc gia Australia cho rằng điều kiện đàm phán của Mỹ và Iran hiện “cách nhau rất xa”, làm gia tăng nguy cơ xung đột kéo dài. “Cho đến nay, cả hai bên đều thể hiện khả năng đối đầu và chưa bên nào sẵn sàng lùi bước”, ông nói.

Áp lực chuỗi cung ứng và bài toán dài hạn

Một trong những thách thức lớn nhất đối với Mỹ không chỉ là mức tiêu hao, mà còn là khả năng bổ sung kho dự trữ. Các chuyên gia cho biết, dù Lầu Năm Góc đã ký nhiều hợp đồng tăng sản xuất, thời gian bàn giao vẫn kéo dài từ 3–5 năm. Thậm chí, một số ước tính cho thấy có thể mất ít nhất 5 năm để bổ sung khoảng 500 tên lửa Tomahawk.

Áp lực còn đến từ chuỗi cung ứng toàn cầu. Nhiều loại vũ khí phụ thuộc vào các nguyên liệu đất hiếm mà Trung Quốc kiểm soát. Các chuyên gia cảnh báo việc hạn chế xuất khẩu các vật liệu như germanium và gallium có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất vũ khí của Mỹ.

Trung tá Jahara Matisek, phi công chỉ huy của Không quân Mỹ và là nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Payne,  thừa nhận: “Chúng tôi không có chuỗi cung ứng đủ mạnh để thay thế nhanh số lượng lớn đạn dược đã sử dụng. Đây không phải là vấn đề có thể giải quyết chỉ bằng tiền”.

Ngoài ra, một vấn đề khác là hiệu quả sử dụng vũ khí. Có những trường hợp tên lửa Patriot trị giá khoảng 4 triệu USD được sử dụng để bắn hạ máy bay không người lái chỉ trị giá khoảng 50.000 USD, làm dấy lên lo ngại về tính bền vững trong chiến tranh tiêu hao.

Trong khi các chuyên gia đưa ra cảnh báo, chính quyền Mỹ vẫn khẳng định năng lực quân sự không bị suy giảm. Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell nhấn mạnh quân đội Mỹ “có mọi thứ cần thiết để hành động vào thời điểm và địa điểm do Tổng thống lựa chọn”.

Tổng thống Donald Trump cũng khẳng định Mỹ vẫn sở hữu kho vũ khí dồi dào, đồng thời cho biết việc đề nghị tăng ngân sách quốc phòng, trong đó có khoản 200 tỉ USD phục vụ chiến dịch Iran, là nhằm “bảo toàn lợi thế”.

“Chúng tôi có rất nhiều vũ khí và đạn dược công nghệ cao, nhưng đang bảo toàn và chưa dùng đến. Đó chỉ là cái giá nhỏ phải trả để đảm bảo chúng ta luôn duy trì vị thế quân sự dẫn đầu”, ông nói.

Tuy nhiên, trước đó, các lãnh đạo quân sự, trong đó có Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Tướng Dan Caine, đã cảnh báo một chiến dịch kéo dài có thể ảnh hưởng đến kho dự trữ - đặc biệt là các hệ thống hỗ trợ Israel và Ukraine.

Bài toán “đạn dược” định hình cục diện chiến tranh

Các chuyên gia nhận định nếu xung đột kéo dài hoặc leo thang sang giai đoạn tác chiến trên bộ, áp lực lên kho vũ khí sẽ còn gia tăng.

“Đến một thời điểm, đây sẽ trở thành bài toán về con số - ai còn đủ tên lửa và đạn đánh chặn để tiếp tục chiến đấu”, Thượng nghị sĩ Mark Kelly cảnh báo.

Trong bối cảnh đó, khả năng duy trì nguồn cung vũ khí không chỉ quyết định kết quả của xung đột Mỹ - Iran, mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến năng lực quân sự của Washington tại các điểm nóng khác như châu Âu hay Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Các nhà phân tích kết luận rằng, dù Mỹ vẫn duy trì ưu thế quân sự tổng thể, mức tiêu hao nhanh chóng của các loại vũ khí chiến lược đang đặt ra những thách thức chưa từng có đối với năng lực sẵn sàng chiến đấu trong dài hạn.

Thu giữ urani Iran: Bài toán khó chưa từng có đối với Mỹ

VOV.VN - Việc vận chuyển và xử lý urani làm giàu của Iran được đánh giá là một trong những thách thức kỹ thuật - chính trị phức tạp nhất từ trước đến nay, song giới chuyên gia cho rằng vẫn có thể thực hiện nếu đạt được một thỏa thuận phù hợp.