Mỹ và Israel lên kế hoạch không kích Iran ngay sau bầu cử

Theo các quan chức Mỹ và những nguồn tin am hiểu quá trình thảo luận, quân đội Mỹ và Israel đã xây dựng các phương án cụ thể nhằm nối lại chiến dịch không kích Iran sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ vào tháng 11 tới.

Trong quá trình lập kế hoạch cho một chiến dịch quân sự ngắn ngày nhưng có cường độ cao, lực lượng hai nước đã tăng cường tập trận, triển khai máy bay trên không phận Iraq để diễn tập các phương án tấn công. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cũng đã gặp Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu trong tuần này để thảo luận về khả năng mở đợt không kích mới.

Các mục tiêu tiềm tàng bao gồm cơ sở hạ tầng năng lượng, cơ sở hạt nhân cùng kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran. Một số quan chức Mỹ nhận định chiến dịch tấn công quy mô lớn tiếp theo có thể đẩy nền kinh tế Iran đến giới hạn chịu đựng, qua đó buộc Tehran nhượng bộ trên bàn đàm phán sau gần 8 tháng xung đột.

Tuy nhiên, chưa có gì bảo đảm chiến dịch mới sẽ đạt hiệu quả cao hơn giai đoạn giao tranh ác liệt từ tháng 2 đến tháng 4. Những đợt tấn công trước đó đã khiến giá năng lượng và lạm phát toàn cầu tăng mạnh, làm suy giảm an ninh Trung Đông và gây sức ép nghiêm trọng lên kho dự trữ tên lửa đánh chặn của Lầu Năm Góc.

Khả năng Tổng thống Trump phê chuẩn chiến dịch cũng chưa chắc chắn. Trong năm nay, ông nhiều lần bác bỏ các phương án nối lại hoạt động quân sự quy mô lớn, gần đây nhất là đầu tháng 10, khi lực lượng Mỹ và Israel gần như đã hoàn tất công tác chuẩn bị.

Tính toán quân sự và sức ép ngoại giao

Mỹ đang tập trung lực lượng quân sự quy mô lớn, dự kiến hoàn tất triển khai vào đầu tháng 11. Song song với hoạt động chuẩn bị tác chiến, Washington vẫn duy trì các nỗ lực ngoại giao, sử dụng khả năng tái khởi động chiến dịch quân sự làm đòn bẩy gây sức ép với Tehran trong các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân và eo biển Hormuz.

Đến nay, Iran vẫn chưa sẵn sàng nhượng bộ về chương trình hạt nhân, đồng thời đề nghị để vấn đề này sang giai đoạn đàm phán tiếp theo.

Một số nhà hoạch định quân sự Mỹ tin rằng chiến dịch không kích dữ dội kéo dài 3 ngày có thể gây thiệt hại kinh tế đủ lớn để buộc Iran thay đổi lập trường. Tuy nhiên, những dự báo trước đây của Washington về khả năng chính quyền Iran sụp đổ dưới sức ép quân sự và kinh tế đến nay vẫn chưa trở thành hiện thực.

Bà Dana Stroul, cựu quan chức phụ trách chính sách Trung Đông của Lầu Năm Góc dưới thời Tổng thống Joe Biden, nhận định các chiến dịch quân sự, biện pháp trừng phạt kinh tế và lệnh phong tỏa đường biển của Mỹ đều chưa thể khiến Iran quay lại đàm phán một cách thực chất. Theo bà, cả Tổng thống Trump lẫn Thủ tướng Netanyahu đều chưa đưa ra được lập luận thuyết phục về việc tiếp tục chiến tranh sẽ giúp tháo gỡ bế tắc chiến lược hiện nay.

Một yếu tố khác ảnh hưởng đến kế hoạch là cuộc bầu cử Israel dự kiến diễn ra ngày 27/10. Nếu thất bại, ông Netanyahu sẽ trở thành thủ tướng tạm quyền, khiến việc phát động một chiến dịch quân sự mới gặp nhiều trở ngại. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng ông có thể tận dụng nguy cơ chiến tranh để thúc đẩy thành lập chính phủ đoàn kết dân tộc, qua đó kéo dài thời gian nắm quyền.

Về phía Mỹ, giới chức không loại trừ hoàn toàn khả năng Tổng thống Trump quyết định hành động ngay trong tháng 10. Tuy nhiên, ông nhiều khả năng sẽ chờ đến sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, nhất là khi đã cam kết không tấn công Iran trước ngày bỏ phiếu. Ngoài ra, Mỹ phải đến đầu tháng 11 mới hoàn tất triển khai lực lượng dự kiến, bao gồm 3 tàu sân bay, hàng nghìn lính thủy đánh bộ, máy bay chiến đấu và lực lượng tác chiến đặc biệt.

Nguy cơ xung đột lan rộng cũng là mối lo ngại lớn. Ngày 21/10, Bộ Ngoại giao Mỹ yêu cầu nhân viên chính phủ không đảm nhiệm nhiệm vụ thiết yếu cùng gia đình rời Saudi Arabia, trong bối cảnh lực lượng Houthi được Iran hậu thuẫn tiếp tục tấn công các mục tiêu tại nước này.

Những mục tiêu có thể bị tấn công

Theo các nguồn tin am hiểu công tác chuẩn bị, quân đội Mỹ và Israel đang xây dựng nhiều phương án tác chiến, trong đó chương trình hạt nhân Iran là một trọng tâm. Một số quan chức cho biết Washington có thể tránh tấn công các nhà máy lọc dầu và cơ sở dầu mỏ, bởi Tổng thống Trump muốn ngăn giá xăng tại Mỹ tiếp tục tăng.

Một trong những mục tiêu đáng chú ý là cơ sở hạt nhân ngầm Núi Pickaxe, được phía Iran gọi là Kooh Kolang. Đây là công trình nằm sâu dưới lòng núi, được cho là có khả năng chống chịu cao trước các cuộc không kích thông thường.

Tuần trước, Tổng thống Trump cho biết đang cân nhắc sử dụng bom GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), nặng khoảng 10 tấn, để tấn công cơ sở này. Tuy nhiên, các chuyên gia vũ khí cho rằng MOAB khó có thể phá hủy một cơ sở nằm sâu dưới lòng núi đá granite, bởi loại bom này được thiết kế để tạo ra sóng nổ cực mạnh trên mặt đất hoặc gần mặt đất, thay vì xuyên sâu qua các lớp địa chất kiên cố. Giới quân sự Mỹ cũng cảnh báo việc sử dụng MOAB tiềm ẩn rủi ro do bom phải được thả từ máy bay vận tải MC-130 có tốc độ tương đối thấp, dễ trở thành mục tiêu của hệ thống phòng không Iran.

Theo các quan chức quốc phòng Mỹ và Israel, hai nước thực tế đã tiến rất gần đến việc mở chiến dịch không kích vào đầu tháng 10. Khi đó, quân đội 2 nước đã hoàn tất phần lớn công tác chuẩn bị và đặt lực lượng không quân trong tình trạng báo động cao nhất. Tuy nhiên, ngay trước thời điểm dự kiến bắt đầu chiến dịch, Tổng thống Trump một lần nữa quyết định trì hoãn.

Việc liên tục chuẩn bị rồi bất ngờ hoãn tấn công đang gây khó khăn cho bộ phận hoạch định quân sự, buộc lực lượng hai nước phải duy trì trạng thái sẵn sàng trước mọi thay đổi trong quyết định của Washington.

Iran cảnh báo đáp trả trên quy mô rộng hơn

Trong khi Mỹ và Israel chuẩn bị các phương án tấn công mới, Iran tuyên bố sẽ không để chiến dịch quân sự tiếp theo diễn ra trong thời gian ngắn và với phạm vi hạn chế như Washington dự tính. Các quan chức Tehran cảnh báo sẽ mở rộng danh sách mục tiêu trả đũa, không chỉ giới hạn ở tàu thương mại và cơ sở năng lượng trong khu vực mà còn có thể bao gồm các trung tâm dữ liệu và tuyến cáp Internet ngầm dưới biển.

Sau mỗi giai đoạn giao tranh, lập trường của giới lãnh đạo Iran được cho là ngày càng cứng rắn hơn, do tin rằng mục tiêu cuối cùng của Mỹ và Israel không chỉ là hạn chế năng lực quân sự hay chương trình hạt nhân, mà còn nhằm lật đổ chính quyền Tehran.

Nhà lãnh đạo tối cao mới của Iran, Đại giáo chủ Mojtaba Khamenei, vẫn là nhân vật mà các cơ quan tình báo Mỹ và Israel chưa thể đánh giá đầy đủ về quyền lực và vai trò điều hành. Một số quan chức nhận định các thành viên theo đường lối cứng rắn trong Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đang giữ vai trò quan trọng trong những quyết định chiến lược của Tehran.

Nhà phân tích chính trị Peiman Salehi tại Tehran cho biết, nếu cơ sở hạt nhân Núi Pickaxe bị tấn công, Iran có thể trả đũa bằng cách đánh vào các nhà máy lọc dầu lớn tại Saudi Arabia, bao gồm những cơ sở của tập đoàn Aramco. Theo ông, những cuộc tấn công như vậy có thể lập tức đẩy giá dầu và năng lượng tăng mạnh, qua đó gây sức ép trực tiếp lên nền kinh tế Mỹ.

Trong khi đó, ông Mahdi Mohammadi, cố vấn cấp cao của nhà đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf, bác bỏ nhận định rằng Mỹ có thể hoàn tất một chiến dịch tấn công mới chỉ trong 72 giờ. Ông Mohammadi gọi kịch bản đó là điều “viển vông”, đồng thời tuyên bố Iran mới là bên quyết định thời điểm kết thúc chiến tranh. Theo ông, nếu Mỹ và Israel nối lại tấn công, phản ứng quân sự của Tehran sẽ quyết liệt hơn, với những phương thức rất khác so với trước đây.

9-Dey - Lá chắn bảo vệ kho tên lửa chiến lược Iran

VOV.VN - Hệ thống phòng không tầm ngắn 9-Dey được Iran phát triển nhằm bảo vệ các căn cứ tên lửa và bệ phóng cơ động trước UAV, tên lửa hành trình và vũ khí dẫn đường chính xác.