Rạn nứt với Mỹ, Canada tìm đến châu Âu
VOV.VN - Thủ tướng Canada Mark Carney chuẩn bị có bài phát biểu quan trọng trước Nghị viện châu Âu, đánh dấu chuyển động đáng chú ý trong chính sách đối ngoại khi quan hệ đồng minh lâu năm với Mỹ ngày càng rạn nứt.
Theo Văn phòng Thủ tướng Canada, ông Mark Carney sẽ tham dự buổi phát biểu thường niên về Tình trạng Liên minh của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 16/9, trước khi phát biểu trước Nghị viện châu Âu một ngày sau đó. Chủ tịch Nghị viện châu Âu Roberta Metsola đánh giá chuyến thăm là cơ hội để làm sâu sắc hơn quan hệ giữa Liên minh châu Âu và Canada.
Động thái diễn ra trong lúc quan hệ Canada - Mỹ tiếp tục căng thẳng. Sau khi các cuộc đàm phán thương mại đổ vỡ, Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thuế 50% đối với khoảng 20 tỷ USD hàng hóa Canada. Ottawa sau đó công bố các biện pháp trả đũa, đồng thời triển khai gói hỗ trợ khoảng 7,5 tỷ đô-la Canada cho các ngành chịu tác động.
Đằng sau tranh chấp thuế quan là mối quan hệ kinh tế mà Canada khó có thể nhanh chóng thay thế. Mỗi ngày, khoảng 4 triệu thùng dầu thô Canada được vận chuyển sang Mỹ. Canada cũng là nguồn cung cấp quan trọng về nhôm, kali và linh kiện ô tô. Hơn 80% lượng kali nhập khẩu của Mỹ đến từ Canada, trong khi ngành công nghiệp ô tô hai nước được kết nối chặt chẽ với các linh kiện có thể nhiều lần vượt qua biên giới trước khi chiếc xe hoàn thiện.
Chính sự phụ thuộc lẫn nhau này đang thúc đẩy Canada tìm kiếm những thị trường và đối tác mới. Kể từ khi nhậm chức tháng 3/2025, Thủ tướng Mark Carney đã nhiều lần tới châu Âu và đặt mục tiêu tăng gấp đôi xuất khẩu của Canada sang các thị trường ngoài Mỹ trong thập kỷ tới. Nước này đồng thời tăng cường hợp tác quốc phòng với châu Âu và tham gia sáng kiến Hành động An ninh vì châu Âu của EU.
Thủ tướng Canada Mark Carney nhấn mạnh: “Mùa thu này, chúng tôi sẽ bắt đầu các cuộc thảo luận chuyên sâu với Liên minh châu Âu, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, nhằm xây dựng một quan hệ đối tác kinh tế và an ninh mạnh mẽ, sâu sắc hơn. Chúng tôi có thể tạo dựng một mối quan hệ hợp tác với phạm vi chưa từng có, bởi chúng tôi được tin tưởng, đáng tin cậy và sở hữu những nguồn lực mà thế giới đang cần”.
Tuy nhiên, hướng sang châu Âu không đồng nghĩa Canada có thể nhanh chóng giảm phụ thuộc vào Mỹ. Ottawa từng kêu gọi các cường quốc tầm trung phối hợp để ứng phó với sức ép từ các nước lớn, nhưng các đồng minh châu Âu vẫn thận trọng. EU có lợi ích thương mại lớn với cả Mỹ và Canada, trong khi Anh cũng không muốn đẩy quan hệ với Mỹ vào một cuộc đối đầu rộng hơn.
Vì vậy, chuyến thăm châu Âu của Thủ tướng Mark Carney không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao. Đây còn là phép thử đối với tham vọng xây dựng một mạng lưới hợp tác giữa các cường quốc tầm trung và với khả năng của Canada trong việc biến sự phụ thuộc quá lớn vào Mỹ thành động lực để tái định vị nền kinh tế.
Nhưng đa dạng hóa thương mại cần thời gian. Châu Âu có thể là một điểm tựa mới của Canada, song khó có thể nhanh chóng thay thế thị trường Mỹ. Với Canada, thách thức nằm ở chỗ vừa phải cứng rắn để bảo vệ lợi ích trước Mỹ, vừa phải tránh một cuộc đối đầu gây tổn hại cho chính nền kinh tế Canada.