Tây Ban Nha đóng cửa không phận với máy bay Mỹ tham chiến tại Iran
VOV.VN - Tây Ban Nha đóng cửa không phận với máy bay Mỹ tham chiến tại Iran, làm gia tăng căng thẳng với Washington và bộc lộ rạn nứt trong nội bộ NATO.
Tây Ban Nha quyết định đóng cửa không phận đối với các máy bay liên quan đến chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, trong bối cảnh bất đồng giữa Madrid và Washington ngày càng gia tăng liên quan tới cuộc xung đột đã kéo dài hơn 1 tháng tại Trung Đông.
Bộ trưởng Quốc phòng Tây Ban Nha Margarita Robles ngày 30/3 tuyên bố các máy bay tham gia chiến dịch chống Iran sẽ không được phép hoạt động trong không phận Tây Ban Nha, bao gồm cả máy bay Mỹ đồn trú tại các quốc gia NATO khác như Anh hoặc Pháp. Trước đó, Madrid cũng đã cấm sử dụng hai căn cứ chung với Mỹ là Rota và Moron de la Frontera ở miền Nam Tây Ban Nha cho các nhiệm vụ tấn công Iran.
Bà Robles nhấn mạnh Tây Ban Nha sẽ không “tham gia hoặc góp phần vào một cuộc chiến được khởi xướng đơn phương và đi ngược lại luật pháp quốc tế”, đồng quan điểm với Thủ tướng Pedro Sanchez, người từng gọi chiến dịch Mỹ - Israel là “một cuộc chiến phi pháp, liều lĩnh và phi lý”.
Theo truyền thông Tây Ban Nha, khoảng 15 máy bay tiếp dầu KC-135 của Mỹ đã được điều chuyển tới các căn cứ tại Pháp và Đức. Việc không thể sử dụng không phận Tây Ban Nha buộc các máy bay ném bom tầm xa như B-52 và B-1 xuất phát từ căn cứ Fairford ở Anh phải bay theo lộ trình dài hơn, làm giảm hiệu quả tác chiến và buộc phải cân nhắc giữa nhiên liệu và tải trọng.
Quyết định của Madrid được xem là động thái bất đồng công khai đáng kể nhất của một đồng minh phương Tây với Washington kể từ cuộc chiến Iraq năm 2003 – thời điểm Tây Ban Nha vẫn cho phép Mỹ sử dụng lãnh thổ dù vấp phải phản đối trong nước.
Tây Ban Nha là một trong những quốc gia Liên minh châu Âu lên tiếng mạnh mẽ nhất phản đối chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Madrid đã triệu hồi đại sứ tại Israel và hạ cấp quan hệ ngoại giao. Thủ tướng Pedro Sanchez nhiều lần kêu gọi chấm dứt xung đột, cảnh báo rằng hậu quả có thể “tồi tệ hơn nhiều” so với chiến dịch tại Iraq.
Động thái của Madrid đã vấp phải chỉ trích từ Tổng thống Mỹ Donald Trump, người đe dọa áp dụng các biện pháp thương mại và nhắc lại việc Tây Ban Nha chưa đáp ứng mục tiêu chi tiêu quốc phòng 5% của NATO.
Tuy vậy, Tây Ban Nha khẳng định vẫn duy trì cam kết với NATO, tiếp tục hợp tác trong khuôn khổ liên minh quân sự này cũng như với Liên minh châu Âu về các vấn đề an ninh khác. Máy bay quân sự Mỹ vẫn có thể sử dụng các cơ sở tại Tây Ban Nha theo các thỏa thuận song phương hiện có, phục vụ hậu cần và hỗ trợ cho khoảng 80.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại châu Âu.