Thế giới tăng tốc nỗ lực hoà đàm, IAEA kêu gọi dừng tập kích cơ sở hạt nhân
VOV.VN - Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang với những hậu quả ngày càng nghiêm trọng, các quốc gia khu vực và thế giới đang tăng tốc nỗ lực trung gian nhằm sớm thiết lập một lệnh ngừng bắn, mở đường cho chấm dứt xung đột.
Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, 3 quốc gia khu vực gồm Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, đang khẩn trương thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn theo giai đoạn giữa Mỹ và Iran. Tong đó, giai đoạn 1 là một lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày, song song với việc xây dựng lòng tin giữa các bên. Trọng tâm của giai đoạn này là Iran mở lại một phần eo biển Hormuz và pha loãng một phần trong số uraniu đã làm giàu ở cấp độ cao. Theo kênh 12 của Israel, phía Iran trên thực tế đã bắt đầu các bước đi kỹ thuật nhằm chuẩn bị cho tiến trình pha loãng urani này.
Đổi lại, Mỹ sẽ dỡ phong tỏa hàng tỷ USD của Iran bị đóng băng tại các tài khoản ở nước ngoài, đồng thời đưa ra cam kết về việc lệnh ngừng bắn sẽ được hoán chuyển thành thỏa thuận đình chiến lâu dài. Trong giai đoạn 2, hai bên sẽ đàm phán về thỏa thuận kết thúc chiến tranh, trong đó có điều khoản kéo dài lệnh ngừng bắn chừng nào đàm phán còn tiếp diễn. Để đi đến thỏa thuận, phía Mỹ yêu cầu Iran phải chuyển toàn bộ lượng urani đã làm giàu ở cấp độ cao ra nước ngoài, đồng thời mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz. Theo kênh số 12, trở ngại của giai đoạn này là Iran không tin tưởng Mỹ sẽ đàm phán một cách nghiêm túc. Giới chức Iran không muốn đất nước rơi vào tình cảnh giống như Lebanon hay Gaza, khi liên tục bị tập kích trong thời gian ngừng bắn.
Cho đến đêm qua, các bên chưa đưa ra tuyên bố chính thức về kế hoạch ngừng bắn kể trên, cũng như các nỗ lực cụ thể đang triển khai. Tuy nhiên, trong một tuyên bố trên truyền hình tối qua, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan khẳng định nước này đang tăng cường nỗ lực nhằm chấm dứt chiến tranh. Theo đó, đích thân Tổng thống Erdogan cùng các Bộ trưởng trong Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ, đang đẩy mạnh kết nối ngoại giao với các bên để tiến tới mục tiêu này.
Cùng ngày, Ngoại trưởng Qatar Mohammed bin Abdulrahman al-Thani đã điện đàm với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Tại điện đàm, Ngoại trưởng Qatar nhấn mạnh rằng ngoại giao là con đường duy nhất để giải quyết cuộc khủng hoảng hiện nay.
Về phía Iran, giới chức nước này tiếp tục khẳng định muốn đạt được thỏa thuận kết thúc hoàn toàn xung đột, chứ không chỉ một lệnh ngừng bắn tạm thời. Giống như nhiều tuyên bố được các lãnh đạo cấp cao Iran đưa ra thời gian qua, Đại sứ Iran tại Cairo, Ai Cập, ông Mojtaba Ferdousi Pour hôm qua nêu rõ Tehran chỉ chấp nhận kết thúc chiến tranh với đảm bảo rằng các cuộc tấn công chống Iran sẽ không còn tái diễn trong tương lai.
Trong một diễn biến khác, Lãnh đạo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) hôm 6/4 kêu gọi các bên dừng tập kích nhà máy hạt nhân của Iran, cảnh báo việc tái diễn các cuộc tấn công có thể tạo ra mối đe dọa nguy hiểm đối với an toàn hạt nhân.
Lời kêu gọi và cảnh báo được Tổng Giám đốc IAEA, ông Rafael Grossi đưa ra hôm qua, trong bài viết trên mạng xã hội X. Ông Grossi nhấn mạnh việc tấn công gần nhà máy nguyên tử Bushehr của Iran, có thể tạo ra mối uy hiếp nguy hiểm về hạt nhân và điều này cần phải được chấm dứt.
Theo giới chức Iran, kể từ đầu xung đột ngày 28/2, Mỹ và Israel đã 4 lần nhắm mục tiêu vào nhà máy hạt nhân Bushehr ở phía Nam Iran. Lần tập kích gần nhất là vào thứ 7 tuần trước.
Giới chức Iran cũng khẳng định, ngoài các cơ sở hạt nhân, chiến dịch tấn công của Mỹ và Israel còn nhằm vào nhiều mục tiêu dân sự khác tại Iran như trường học, bệnh viện, hạ tầng năng lượng, hệ thống cầu đường, khu công nghiệp… Tổng thương vong ghi nhận đến thời điểm này lên tới hơn 1.900 người chết, gồm cả dân thường, binh sỹ, tướng lĩnh và quan chức chính phủ Iran.