Thủ tướng Đức: Ukraine có thể phải chấp nhận mất lãnh thổ để đổi lấy cơ hội vào EU
VOV.VN - Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho rằng Ukraine có thể sẽ phải chấp nhận những nhượng bộ về lãnh thổ trong một thỏa thuận hòa bình với Nga, đổi lại là triển vọng gia nhập Liên minh châu Âu (EU).
“Đến một thời điểm nào đó, Ukraine sẽ ký thỏa thuận ngừng bắn và hy vọng là một hiệp ước hòa bình với Nga. Khi đó, có thể một phần lãnh thổ Ukraine sẽ không còn thuộc về Ukraine nữa”, ông Merz đề cập đến thực tế mà Kiev có thể phải đối mặt trên bàn đàm phán.
Theo Thủ tướng Đức, để thuyết phục người dân chấp nhận những nhượng bộ “đau đớn” này, Tổng thống Volodymyr Zelensky cần có một “động lực đủ mạnh”. Ông nhấn mạnh, nếu Kiev tổ chức trưng cầu ý dân về thỏa thuận hòa bình, nhà lãnh đạo Ukraine phải đồng thời chứng minh rằng con đường gia nhập châu Âu đã chính thức được mở ra.
Dù triển vọng hội nhập EU của Ukraine được đánh giá tích cực hơn sau khi Thủ tướng Hungary Viktor Orban – người từng nhiều lần cản trở tiến trình thất bại trong cuộc bầu cử gần đây, ông Merz vẫn cảnh báo không nên kỳ vọng vào một lộ trình nhanh chóng.
Nhà lãnh đạo Đức bác bỏ mục tiêu gia nhập EU vào ngày 1/1/2027 mà Tổng thống Zelensky đề ra, cho rằng ngay cả mốc năm 2028 cũng là “hoàn toàn phi thực tế”. Ông nhấn mạnh, một quốc gia đang trong tình trạng chiến tranh không thể gia nhập EU và cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chí nghiêm ngặt về pháp quyền cũng như chống tham nhũng.
Như một giải pháp trung gian, ông Merz đề xuất trao cho Ukraine vai trò quan sát viên tại các thể chế của EU. Đề xuất này được cho là nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ các nhà lãnh đạo châu Âu tại hội nghị thượng đỉnh ở Cộng hòa Síp tuần trước, với sự tham dự của ông Zelensky.
Trong bối cảnh tiến trình gia nhập còn nhiều tranh cãi, EU đã thông qua khoản vay 90 tỷ euro (tương đương 105,5 tỷ USD) cho Ukraine nhằm đảm bảo ổn định tài chính đến năm 2027.
Song song đó, Đức và Pháp đang thúc đẩy một khuôn khổ “tiền gia nhập” cho Ukraine. Theo đề xuất này, Kiev có thể được trao quy chế “thành viên liên kết” hoặc “quốc gia tích hợp”, cho phép tham gia các cuộc họp cấp cao của EU nhưng không có quyền biểu quyết và chưa được tiếp cận đầy đủ ngân sách chung, đặc biệt là các khoản trợ cấp nông nghiệp.
Phía Ukraine tỏ ra không hài lòng với phương án nêu trên. Một quan chức nước này thậm chí gọi đây là “tư cách thành viên trong bóng tối” và yêu cầu một đề nghị công bằng hơn.
Tuy vậy, kế hoạch của châu Âu cũng bao gồm yếu tố an ninh đáng chú ý, khi cân nhắc mở rộng điều khoản phòng thủ chung của EU cho Ukraine thông qua một tuyên bố chính trị. Đây được xem là phương án thay thế trong ngắn hạn cho việc gia nhập NATO.