Tòa án thương mại Mỹ bác bỏ mức thuế quan toàn cầu 10% của ông Trump
VOV.VN - Tòa án Thương mại Mỹ ngày 7/5 ra phán quyết chống lại mức thuế toàn cầu 10% trong vòng 150 ngày của Tổng thống Donald Trump, cho rằng chính quyền đã không thể biện minh tính hợp pháp cho các mức thuế diện rộng này theo một đạo luật thương mại năm 1974.
Một hội đồng thẩm phán liên bang ngày 7/5 đã chặn Tổng thống Trump áp mức thuế 10% đối với phần lớn hàng nhập khẩu vào Mỹ, giáng thêm một đòn pháp lý vào Nhà Trắng trong nỗ lực đánh thuế hàng hóa nước ngoài và tiến hành chiến tranh thương mại mà không có sự cho phép rõ ràng của Quốc hội.
Phán quyết được đưa ra với tỷ lệ 2-1, trong đó một thẩm phán cho rằng còn quá sớm để tuyên bố chiến thắng cho các nguyên đơn là các doanh nghiệp nhỏ. Tuy nhiên, Tòa án Thương mại Mỹ cho rằng ông Trump đã viện dẫn sai một đạo luật thương mại có từ nhiều thập kỷ trước khi áp dụng các mức thuế này hồi tháng 2, gần như ngay sau khi các mức thuế trừng phạt trước đó của ông bị Tòa án Tối cao bác bỏ.
Phán quyết được xem là một đòn giáng pháp lý đáng kể đối với chiến lược thương mại cứng rắn mà Tổng thống Mỹ Donald Trump theo đuổi trong nhiệm kỳ thứ hai. Hội đồng cho rằng việc áp thuế đồng loạt đối với hàng hóa nhập khẩu từ nhiều quốc gia không được cho phép theo các điều khoản mà Nhà Trắng viện dẫn.
Theo tòa, chính quyền của ông Trump đã sử dụng không phù hợp Điều khoản 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, vốn được thiết kế nhằm xử lý các cuộc khủng hoảng tiền tệ ngắn hạn chứ không phải để giải quyết tình trạng thâm hụt thương mại thông thường.
Các nguyên đơn, gồm 24 bang của Mỹ cùng nhiều doanh nghiệp nhỏ, lập luận rằng Nhà Trắng đã lạm dụng đạo luật này để áp đặt mức thuế mới sau khi thất bại trong vụ kiện trước đó tại Tòa án Tối cao Mỹ.
Theo hồ sơ vụ kiện, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2/2026 bác bỏ các mức thuế toàn cầu trước đây được áp dụng theo quyền hạn khẩn cấp, chính quyền của ông Trump đã nhanh chóng chuyển sang sử dụng Điều khoản 122 để triển khai mức thuế toàn cầu 10%, có hiệu lực từ ngày 24/2 và tuyên bố có thể tăng lên 15%.
Tòa án cho rằng động thái này có dấu hiệu nhằm “lách” phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao.
Phán quyết mới được đưa ra trong bối cảnh chính phủ liên bang Mỹ đang chuẩn bị hoàn trả khoảng từ 166 đến 175 tỷ USD tiền thuế đã thu theo cơ chế thuế quan trước đó vốn bị xác định là không hợp pháp.
Mức thuế toàn cầu 10% là một phần quan trọng trong chiến lược kinh tế của ông Trump nhằm giảm thâm hụt thương mại, thúc đẩy sản xuất trong nước và gây sức ép với các đối tác thương mại lớn của Mỹ. Tuy nhiên, giới doanh nghiệp Mỹ và nhiều đối tác quốc tế chỉ trích chính sách này, cho rằng nó làm tăng chi phí nhập khẩu, đẩy giá hàng hóa leo thang và gây bất ổn cho chuỗi cung ứng toàn cầu.
Dù chịu thất bại pháp lý mới, chính quyền Trump vẫn đang thúc đẩy các hướng đi khác nhằm áp đặt thêm thuế quan. Theo các tài liệu của tòa án, Nhà Trắng đã khởi động các cuộc điều tra song song theo những điều khoản thương mại khác, bao gồm Điều khoản 301, mở đường cho khả năng áp dụng các mức thuế mới vào tháng 7/2026.
Chỉ vài giờ trước phán quyết của tòa, ông Trump tiếp tục cảnh báo Liên minh châu Âu rằng Mỹ có thể nâng mạnh thuế đối với hàng hóa châu Âu nếu Brussels không thực hiện các cam kết thương mại trước ngày 4/7.