Triển vọng đàm phán Israel - Lebanon được hé mở sau ngày đẫm máu nhất
VOV.VN - Trong một động thái có thể thúc đẩy các nỗ lực ngừng bắn ở Trung Đông, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu hôm 9/4 cho biết ông đã cho phép đàm phán trực tiếp với Lebanon “càng sớm càng tốt” nhằm giải giáp lực lượng Hezbollah và thiết lập quan hệ giữa hai nước láng giềng.
Động thái trên được đưa ra một ngày sau các cuộc không kích quy mô mới của Israel vào thủ đô Beirut gây thương vong nặng nề và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột lan rộng.
Theo các nguồn tin ngoại giao, các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon có thể sớm diễn ra tại Washington dưới vai trò trung gian của Mỹ. Nếu diễn ra, đây sẽ là bước tiến hiếm hoi sau nhiều thập kỷ hai nước duy trì tình trạng đối đầu kể từ năm 1948. Tuy nhiên, những vấn đề cốt lõi như việc giải giáp Hezbollah, tranh chấp biên giới và ảnh hưởng của Iran khiến triển vọng đạt được thỏa thuận toàn diện vẫn rất mong manh.
Trong khi đó, thực địa tiếp tục chứng kiến mức độ bạo lực cao. Các cuộc không kích ngày 8/4 của Israel nhằm vào các mục tiêu được cho là của Hezbollah tại Beirut và nhiều khu vực khác đánh dấu ngày đẫm máu nhất kể từ khi xung đột leo thang cuối tháng 2. Theo Bộ Y tế Lebanon, hơn 300 người thiệt mạng và hơn 1.100 người bị thương.
Dù mở cửa cho đối thoại, Israel vẫn khẳng định sẽ tiếp tục các chiến dịch quân sự cho đến khi đảm bảo an ninh tại khu vực biên giới phía Bắc, cho thấy sự mong manh của tiến trình hòa bình, vốn gắn chặt với cục diện giữa Mỹ và Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cùng ngày đã bày tỏ hoài nghi về hiệu lực của thỏa thuận ngừng bắn tạm thời, trong khi Iran tiếp tục phát đi tín hiệu cứng rắn. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf cảnh báo các cuộc tấn công tiếp diễn của Israel nhằm vào Lebanon sẽ kéo theo “những cái giá phải trả rõ ràng và những phản ứng mạnh mẽ”.
Trong bối cảnh đó, cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran dự kiến ngày 11/04 tới được đánh giá có ý nghĩa then chốt. Kết quả của tiến trình này không chỉ tác động tới quan hệ song phương mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp tới các điểm nóng như Lebanon hay eo biển Hormuz. Tuy nhiên, những bất đồng về phạm vi áp dụng lệnh ngừng bắn, đặc biệt liên quan đến Hezbollah tiếp tục là rào cản lớn, khi các bên đưa ra những cách diễn giải khác nhau và thiếu một nền tảng đồng thuận chiến lược.
Các nỗ lực ngoại giao quốc tế đang được đẩy mạnh nhằm ngăn xung đột vượt tầm kiểm soát. Đặc phái viên của Liên hợp quốc Jean Arnault hôm qua đã tới Tehran để thúc đẩy đối thoại, trong khi Tổng thư ký António Guterres lên án các cuộc không kích gây thương vong lớn cho dân thường tại Lebanon và kêu gọi các bên tuân thủ ngừng bắn.
Người phát ngôn Stephane Dujarric nhấn mạnh: “Tổng thư ký Liên hợp quốc lên án mạnh mẽ các cuộc không kích quy mô lớn của Israel trên khắp Lebanon, khiến hàng trăm thường dân thiệt mạng và bị thương, trong đó có cả trẻ em, và gây thiệt hại cho cơ sở hạ tầng dân sự. Tổng thư ký lên án mạnh mẽ việc mất mát sinh mạng dân thường và vô cùng lo ngại trước số thương vong ngày càng tăng của thường dân. Với tuyên bố ngừng bắn giữa Iran và Mỹ, hoạt động quân sự đang diễn ra ở Lebanon đặt ra một rủi ro nghiêm trọng đối với những nỗ lực hướng tới một nền hòa bình toàn diện và lâu dài trong khu vực. Tổng thư ký Liên hợp quốc nhắc lại lời kêu gọi tất cả các bên tuân thủ lệnh ngừng bắn ngay lập tức. Không có giải pháp quân sự nào cho cuộc xung đột này”.
Các nước châu Âu cũng gia tăng sức ép ngoại giao. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron kêu gọi nối lại đối thoại toàn diện, trong khi Ngoại trưởng Italia Antonio Tajani đánh giá việc Israel và Lebanon sẵn sàng đàm phán trực tiếp là “một bước tiến quan trọng”: "Chúng tôi phản đối các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon, nhưng hiện nay đã xuất hiện tín hiệu tích cực. Ngoại trưởng Israel đã gọi điện cho tôi để thông báo về quyết định tiến hành các cuộc đàm phán mới, đàm phán trực tiếp giữa Israel và Lebanon, có thể tại Mỹ trong những ngày tới. Đây là một bước tiến quan trọng. Đối thoại trực tiếp giữa hai nước này rất quan trọng. Tôi hy vọng sẽ đạt được thỏa thuận ngừng bắn ở Lebanon”.
Những tín hiệu đối thoại đang mở ra cơ hội kiểm soát khủng hoảng, song triển vọng đạt được giải pháp bền vững vẫn phụ thuộc vào mức độ kiềm chế và sẵn sàng thỏa hiệp của các bên liên quan trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục diễn biến phức tạp, đan xen nhiều lợi ích và tiềm ẩn nhiều rủi ro leo thang.