FIFA là bên hưởng lợi lớn nhất từ World Cup 2026?

VOV.VN - Khi World Cup 2026 bước vào giai đoạn cuối, nhiều chuyên gia cho rằng bên hưởng lợi lớn nhất từ ngày hội bóng đá lớn nhất hành tinh không phải các thành phố đăng cai mà chính là Liên đoàn Bóng đá thế giới (FIFA).

Theo phân tích của Reuters Breakingviews, FIFA dự kiến thu khoảng 13 tỷ USD trong chu kỳ World Cup 2026 từ bản quyền truyền hình, tài trợ, bán vé và các hoạt động thương mại. Đây là mức doanh thu cao nhất trong lịch sử tổ chức này và tăng mạnh nhờ việc World Cup lần đầu tiên có 48 đội tuyển, số trận đấu tăng từ 64 lên 104 và lượng khán giả truyền hình tiếp tục lập kỷ lục.

Trong khi đó, lợi ích mà các thành phố chủ nhà thu được lại không đồng đều. Financial Times cho biết nhiều địa phương tại Mỹ bắt đầu lo ngại lượng khách quốc tế thấp hơn kỳ vọng. Giá vé cao, chi phí du lịch tăng và nhu cầu đến Mỹ suy giảm tại một số thị trường khiến công suất khách sạn ở một số thành phố đăng cai World Cup như Atlanta và San Francisco thấp hơn dự báo, buộc nhiều khách sạn phải giảm giá phòng để thu hút khách.

fifa la ben huong loi lon nhat tu world cup 2026 hinh anh 1 — World Cup 2026 đang đi tới những vòng cuối (Ảnh: Reuters).

Các chuyên gia kinh tế cho rằng một phần nguyên nhân là hiện tượng “thay thế du lịch”. Thay vì tạo ra lượng khách hoàn toàn mới, nhiều cổ động viên World Cup chỉ thay thế lượng khách du lịch vốn sẽ đến Mỹ trong mùa hè. Do đó, mức tăng doanh thu của khách sạn, nhà hàng và bán lẻ không lớn như những dự báo trước giải đấu.

Tuy nhiên, Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) cho rằng không nên đánh giá World Cup chỉ qua doanh thu ngắn hạn. Trong báo cáo “Thể thao vì con người và hành tinh”, WEF nhận định thể thao hiện là một trong những động lực tăng trưởng nhanh nhất của kinh tế toàn cầu. Quy mô nền kinh tế thể thao được dự báo sẽ tăng từ khoảng 2.300 tỷ USD hiện nay lên 8.800 tỷ USD vào năm 2050, trong đó du lịch thể thao là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất.

Giá trị của World Cup nằm ở hiệu ứng di sản

WEF cho biết giá trị lớn nhất của các giải đấu như World Cup nằm ở khả năng tạo ra “hiệu ứng di sản”. Những thành phố biết tận dụng sự kiện để đầu tư hạ tầng, quảng bá hình ảnh và phát triển du lịch có thể tiếp tục hưởng lợi nhiều năm sau khi giải đấu kết thúc. Barcelona sau Olympic 1992 là ví dụ điển hình khi lượng khách du lịch tăng gần năm lần trong hơn hai thập kỷ. Manchester cũng tái thiết thành công khu vực phía Đông thành phố sau Đại hội Thể thao Khối Thịnh vượng chung năm 2002. Gần đây hơn, thành phố Wrexham của xứ Wales ghi nhận doanh thu du lịch tăng 51% sau sự hồi sinh của câu lạc bộ bóng đá địa phương.

Theo nghiên cứu chính thức do FIFA công bố và được WEF dẫn lại, World Cup 2026 vẫn được kỳ vọng tạo ra khoảng 40,9 tỷ USD GDP toàn cầu, hơn 824.000 việc làm toàn thời gian và khoảng 8,3 tỷ USD giá trị xã hội. Tuy nhiên, WEF nhấn mạnh những con số này chỉ có thể trở thành hiện thực nếu các nước chủ nhà xây dựng được môi trường thuận lợi để thu hút đầu tư, phát triển du lịch và duy trì sức hút sau giải đấu.

Theo WEF, thể thao là “chất xúc tác” chứ không phải “bảo chứng” cho tăng trưởng kinh tế. Điều đó cũng đồng nghĩa, dù FIFA gần như chắc chắn là bên thu được lợi ích tài chính lớn nhất từ World Cup, các thành phố chủ nhà chỉ thực sự chiến thắng nếu biến được một lễ hội bóng đá kéo dài hơn một tháng thành động lực phát triển kinh tế và xã hội trong nhiều năm tiếp theo.