V-League và bóng đá chuyên nghiệp: Nền tảng để nâng tầm đội tuyển Việt Nam
VOV.VN - Chiến thắng của ĐT Việt Nam tại Giải vô địch Đông Nam Á - Asean Cup 2024 và 2026 là một trong những dấu ấn nổi bật của bóng đá Việt Nam trong nhiệm kỳ IX của VFF (2022–2026).
V-League và bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam
Ở trận chung kết lượt về của Asean Cup 2024 diễn ra ngày 5/1/2025 trên sân Rajamangala ở Thái Lan, sau khi tiền đạo Nguyễn Xuân Son chấn thương và rời sân ở phút 34, các cầu thủ ĐT Việt Nam vẫn kiên cường thi đấu, để giành chiến thắng 3-2 với bàn thắng của Phạm Tuấn Hải, pha phản lưới nhà của đối phương và bàn ấn định tỷ số giàu cảm xúc của Nguyễn Hai Long. Phần còn lại của trận đấu, đội tuyển không sử dụng cầu thủ nhập tịch, cho thấy chiều sâu và bản lĩnh của lực lượng cầu thủ nội trong thời điểm mang tính quyết định.
Thành công ấy không chỉ được tạo nên từ nỗ lực của đội tuyển trong những ngày tập trung, mà còn là kết quả của quá trình tích lũy chuyên môn tại các câu lạc bộ (CLB), nơi cầu thủ được huấn luyện, thi đấu và cạnh tranh thường xuyên. Đó cũng chính là vai trò nền tảng của hệ thống bóng đá chuyên nghiệp quốc gia – môi trường trực tiếp góp phần hình thành chất lượng cầu thủ và tạo nguồn lực cho các đội tuyển.
Những bước chuyển quan trọng trong nhiệm kỳ IX của VFF
Trong nhiệm kỳ IX, dưới sự định hướng và chỉ đạo của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), Công ty Cổ phần Bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam (VPF) tiếp tục thực hiện nhiệm vụ quản lý, tổ chức và điều hành các giải bóng đá chuyên nghiệp quốc gia, từng bước hoàn thiện mô hình vận hành, nâng cao chất lượng chuyên môn và chuẩn hóa công tác tổ chức theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại.
Một dấu mốc có ý nghĩa chiến lược là việc chuyển lịch thi đấu các giải chuyên nghiệp sang mô hình mùa giải vắt qua hai năm, bắt đầu từ mùa 2023/2024, nhằm tăng cường sự đồng bộ với lịch thi đấu của AFC và bóng đá quốc tế. Sự thay đổi này đòi hỏi VFF, VPF và các CLB phối hợp điều chỉnh kế hoạch tổ chức, chuẩn bị lực lượng, hợp đồng cầu thủ và hoạt động chuyên môn. Qua giai đoạn chuyển tiếp, hệ thống giải đấu từng bước vận hành ổn định theo chu kỳ mới, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho việc kết nối giữa lịch thi đấu quốc nội, các giải cấp CLB châu Á và nhiệm vụ của các đội tuyển quốc gia.
Cùng với việc hoàn thiện lịch thi đấu, VFF và VPF chú trọng nâng cao chất lượng điều hành, tăng cường phối hợp với các CLB và ban tổ chức trận đấu, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ. Việc triển khai VAR tại V-League từ mùa 2023/2024, tiến tới áp dụng ở toàn bộ các trận đấu của giải trong mùa 2024/2025, là bước tiến nổi bật. Quá trình này bao gồm không chỉ đầu tư và vận hành công nghệ, mà còn đào tạo trọng tài VAR, hoàn thiện quy trình chuyên môn và tổ chức tập huấn, rút kinh nghiệm nhằm nâng cao tính chính xác, công bằng và minh bạch trong điều hành trận đấu.
Công tác cấp phép CLB, tập huấn giám sát và trọng tài, ứng dụng hệ thống phần mềm VPFAS trong quản lý giải đấu, cũng như phối hợp triển khai công tác y tế và kiểm tra doping tiếp tục được chú trọng. Những hoạt động này góp phần nâng cao chất lượng quản lý, từng bước hoàn thiện các tiêu chuẩn chuyên nghiệp và tạo nền tảng cho sự phát triển ổn định của hệ thống giải quốc gia.
Nâng cao sức cạnh tranh và giá trị các giải đấu
Trong nhiệm kỳ IX, tính cạnh tranh của các giải chuyên nghiệp tiếp tục được thể hiện qua sự vươn lên của nhiều CLB. Công an Hà Nội vô địch V-League mùa 2023; Thép Xanh Nam Định đăng quang ở mùa 2023/2024 và bảo vệ thành công chức vô địch mùa 2024/2025; Công an Hà Nội trở lại ngôi đầu ở mùa 2025/2026. Sự dịch chuyển trong cuộc đua thứ hạng cho thấy sức cạnh tranh của giải đấu ngày càng được mở rộng, tạo động lực để các CLB đầu tư lực lượng và nâng cao chất lượng chuyên môn.
Song song với hoạt động tổ chức thi đấu, VPF đẩy mạnh công tác truyền thông, truyền hình và khai thác thương quyền. Việc hợp tác chiến lược với FPT Telecom từ năm 2023 góp phần thúc đẩy phát triển hình ảnh, mở rộng khả năng tiếp cận khán giả trên nhiều nền tảng và nâng cao giá trị thương mại của các giải đấu. Công tác tài trợ được duy trì ở cả ba giải chuyên nghiệp quốc gia, cùng với những nỗ lực cải thiện chất lượng sản xuất truyền hình và bảo đảm quyền lợi đối tác.
Đây là những chuyển biến quan trọng, bởi một giải đấu chuyên nghiệp không chỉ cần chất lượng trên sân cỏ, mà còn phải có năng lực tổ chức, hình ảnh truyền thông và sức hút đủ lớn để thu hút khán giả, đối tác và nguồn lực đầu tư. Việc nâng cao giá trị thương mại, nếu được phát triển bền vững, sẽ góp phần tạo thêm nguồn lực cho các CLB và cho cả hệ thống bóng đá chuyên nghiệp.
Từ sức mạnh giải đấu đến chất lượng cầu thủ nội
Giá trị cuối cùng của hệ thống giải chuyên nghiệp cần được thể hiện ở khả năng cung cấp nguồn cầu thủ chất lượng cho các đội tuyển quốc gia. V-League là môi trường cạnh tranh cao nhất trong nước, nơi cầu thủ được kiểm chứng năng lực qua từng vòng đấu; Giải hạng Nhất tạo thêm không gian thi đấu và cơ hội tích lũy kinh nghiệm cho những cầu thủ đang trên hành trình phát triển.
Trong bối cảnh bóng đá Việt Nam có thêm những lựa chọn từ cầu thủ Việt kiều và cầu thủ nhập tịch, việc phát triển lực lượng cầu thủ nội càng có ý nghĩa quan trọng. Những nguồn lực bổ sung có thể giúp tăng chiều sâu đội hình, nhưng không thể thay thế vai trò của hệ thống đào tạo và thi đấu trong nước. Trận chung kết Asean Cup 2024 và hành trình bảo vệ ngôi vô địch năm 2026 với lực lượng nòng cốt gồm nhiều cầu thủ trong nước là minh chứng rõ nét cho giá trị của một lực lượng cầu thủ nội có khả năng duy trì sức cạnh tranh và bản lĩnh trong hoàn cảnh khó khăn.
Để tạo ra nguồn cầu thủ kế cận ổn định, các CLB cần gắn công tác đào tạo trẻ với lộ trình sử dụng ở đội một; đồng thời, chất lượng chuyên môn của giải đấu phải đủ cao để thúc đẩy cầu thủ Việt Nam tiến bộ. Việc sử dụng ngoại binh cũng cần được nhìn nhận trong mối quan hệ với mục tiêu nâng cao sức cạnh tranh, phát triển cầu thủ nội và bảo đảm tính kế thừa của các đội tuyển.
Những yêu cầu đó đặt ra trách nhiệm tiếp tục nâng cao năng lực quản trị và tính bền vững của các CLB. Trong nhiệm kỳ IX, dù hệ thống giải đã có những bước tiến về công nghệ, truyền thông và tổ chức, sự chênh lệch về cơ sở vật chất, điều kiện sân bãi và nguồn lực tài chính giữa các CLB vẫn là những vấn đề cần tiếp tục quan tâm. Đây cũng là cơ sở để VFF và VPF tiếp tục hoàn thiện tiêu chuẩn chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng vận hành và thúc đẩy sự phát triển đồng đều hơn của hệ thống giải đấu trong giai đoạn tới.
Tiếp tục phát triển nền tảng cho giai đoạn mới
Những kết quả trong nhiệm kỳ IX cho thấy bóng đá chuyên nghiệp Việt Nam đã có những bước chuyển quan trọng trong việc đồng bộ lịch thi đấu, ứng dụng công nghệ, nâng cao tiêu chuẩn tổ chức và phát triển giá trị thương mại. Đằng sau các chuyển biến đó là vai trò định hướng của VFF, sự chủ động triển khai của VPF và sự phối hợp của các CLB, đối tác cùng các thành phần trong hệ thống bóng đá.
Hướng tới nhiệm kỳ X (2026–2030), yêu cầu đặt ra là tiếp tục phát huy những nền tảng đã xây dựng, đồng thời nâng cao hơn nữa chất lượng chuyên môn, tính ổn định của các CLB và khả năng phát triển cầu thủ kế cận. Thành công của đội tuyển quốc gia sẽ có cơ sở vững chắc hơn khi được hỗ trợ bởi một hệ thống giải đấu đủ sức cạnh tranh, một mạng lưới CLB phát triển bền vững và nguồn cầu thủ nội liên tục được bổ sung về chất lượng.
Đội tuyển quốc gia là nơi hội tụ và thể hiện thành quả của cả nền bóng đá. Nhưng để thành tích được duy trì qua nhiều thế hệ, sức mạnh ấy phải được vun đắp từ từng CLB, từng giải đấu và từng bước trưởng thành của cầu thủ. Đó cũng là nền tảng để bóng đá Việt Nam tiếp tục phát hiện, đào tạo và phát triển thêm nhiều tài năng nổi bật hơn nữa, giống như những Quang Hải, Hoàng Đức, Đình Bắc..., từ đấy tạo nguồn lực kế cận chất lượng cho các CLB và cho các đội tuyển quốc gia.