Hàng giả lên mạng: Cuộc chiến phải thay đổi cách “đánh”

Nhưng cũng từ những giao dịch tưởng chừng rất tiện lợi ấy, hàng giả, hàng nhái, hàng không rõ nguồn gốc đang len lỏi vào thị trường với những thủ đoạn ngày càng tinh vi. Khi “mặt trận” chống hàng giả chuyển lên không gian mạng, cách quản lý cũng phải thay đổi. 

Chỉ cần một tài khoản mạng xã hội, một gian hàng trực tuyến và một kho chứa đặt trong căn hộ chung cư, hàng hóa có thể được bán tới hàng nghìn người tiêu dùng mà không cần cửa hàng truyền thống.

Người mua khó kiểm chứng nguồn gốc sản phẩm, còn người bán có thể nhanh chóng đổi tài khoản, đổi địa điểm kinh doanh hoặc xóa dấu vết sau mỗi giao dịch. Thực tế đó đã khiến không ít người tiêu dùng trở thành nạn nhân của hàng giả như chia sẻ của chị Hà Phương – một người thường xuyên mua hàng qua sàn:

"Tôi mua một lọ mỹ phẩm trên mạng vì thấy nhiều người livestream giới thiệu là hàng xách tay chính hãng. Đến khi nhận thì bao bì rất giống hàng thật, nhưng dùng vài hôm bị kích ứng da. Muốn khiếu nại cũng rất khó vì người bán khóa tài khoản".

Thực tế này không còn là cá biệt. Chỉ trong 6 tháng đầu năm, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý gần 68 nghìn vụ vi phạm, tăng hơn 36% so với cùng kỳ năm trước. Riêng các vụ sản xuất, buôn bán hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ lên tới 5.723 vụ, tăng hơn 75%. Ông Trương Đình Minh - Đội trưởng Đội QLTT Số 14 (Chi cục QLTT TP Hà Nội) cho biết:

"Tâm lý người tiêu dùng đầu tiên là vẫn thích sử dụng những mẫu mã và nhãn hiệu nổi tiếng, thứ hai là giá cả phù hợp. Vì vậy, người tiêu dùng nên cân nhắc phối hợp với cơ quan chức năng nhận thức việc sử dụng các mặt hàng giả, hàng nhái sẽ không đem lại chất lượng thực sự của sản phẩm. Đồng thời, sẽ ảnh hưởng đến quyền hợp hợp pháp của những chủ sở hữu nhãn hiệu".

Đáng chú ý, hoạt động vi phạm đang dịch chuyển mạnh lên môi trường số. Nhiều đối tượng thuê nhà dân, căn hộ làm kho chứa; bán hàng qua mạng xã hội và sàn thương mại điện tử, sử dụng tài khoản không chính chủ, thuê shipper giao hàng để che giấu dấu vết.

Trong khi đó, hàng lậu vẫn được đưa qua các tuyến biên giới rồi nhanh chóng tiêu thụ trên các kênh trực tuyến.

Sự thay đổi về phương thức hoạt động cũng đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách quản lý. Theo Ban Chỉ đạo 389, thương mại điện tử sẽ là một trong những lĩnh vực trọng tâm của công tác kiểm tra, kiểm soát trong thời gian tới. Tại hội nghị sơ kết Ban chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu gian lận thương mại và hàng giả, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết thêm:

"Ban chỉ đạo 389 thì sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị tăng cường kiểm tra, xử lý các cái hành vi sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là trên môi trường thương mại điện tử.

Đối với các nhiệm vụ thường xuyên Ban chỉ đạo 389 Bộ Công Thương sẽ tiếp tục chỉ đạo các đơn vị trực thuộc tăng cường kiểm tra, giám sát đối với các lĩnh vực trọng điểm như xăng dầu, an toàn thực phẩm, thương mại điện tử. Với các mặt hàng thiết yếu, chủ động theo dõi sát diễn biến thị trường và sẽ kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả".

Không chỉ tăng cường kiểm tra, việc hoàn thiện khung pháp lý cũng được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho phương thức quản lý mới, theo kịp sự phát triển của thương mại điện tử. Nhận định của ông Đỗ Hữu Hưng, CEO công ty Accesstrade VN & Phó chủ tịch Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam VECOM:

"Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 là một luật rất toàn diện. Trước đây chúng ta chủ yếu quản lý theo từng đơn hàng, còn bây giờ chuyển sang quản lý cả hệ sinh thái thương mại điện tử, từ người bán, sàn thương mại điện tử, logistics, thanh toán đến các hoạt động marketing. Định hướng là bảo vệ tốt hơn quyền lợi của người tiêu dùng".

Nếu như trước đây trọng tâm là kiểm soát từng giao dịch, thì cách tiếp cận mới hướng tới quản lý toàn bộ hệ sinh thái thương mại điện tử. Tuy nhiên, để những quy định đó đi vào cuộc sống, vẫn cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, các nền tảng kinh doanh và những chủ thể tham gia thị trường.

Luật sư Phạm Thành Tài, Giám đốc Công ty Luật Phạm Danh cho rằng: "Thương mại điện tử không phải là vùng trống của pháp luật. Điều khó hiện nay là xác định đúng chủ thể vi phạm và thu thập chứng cứ điện tử. Vì vậy, bên cạnh việc xử lý người bán, cần tăng trách nhiệm của các nền tảng trong việc xác minh thông tin người kinh doanh, lưu trữ dữ liệu giao dịch và phối hợp với cơ quan chức năng khi có dấu hiệu vi phạm".

Chỉ một cú nhấp chuột, hàng giả có thể đến tay người tiêu dùng nhanh hơn bao giờ hết. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu công tác quản lý phải chuyển từ “chạy theo” xử lý vi phạm sang chủ động kiểm soát cả hệ sinh thái thương mại điện tử.

Bởi chỉ khi mọi chủ thể, từ người bán, sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển đến cơ quan quản lý cùng thực hiện đúng trách nhiệm của mình, môi trường kinh doanh trực tuyến mới thực sự minh bạch, tạo niềm tin cho người tiêu dùng và động lực phát triển bền vững cho kinh tế số.

Lần theo Facebook, lộ kho hàng nghi giả mạo nhãn hiệu ở Hà Nội

VOV.VN - Từ công tác theo dõi trên không gian mạng, Công an Hà Nội phát hiện nhiều tài khoản Facebook rao bán túi xách, giày dép, đồng hồ mang dấu hiệu giả mạo các thương hiệu nổi tiếng. Kiểm tra một cơ sở kinh doanh tại Hà Đông, lực lượng chức năng thu giữ 73 sản phẩm nghi giả mạo nhãn hiệu.