Sầu riêng đông lạnh tiếp tục trở thành “đầu tàu”

Sau giai đoạn nhiều biến động của năm 2025, ngành sầu riêng Việt Nam đang cho thấy tín hiệu phục hồi mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng ấn tượng ngay từ những tháng đầu năm 2026. Không chỉ duy trì sức hút tại thị trường truyền thống Trung Quốc, sầu riêng Việt còn liên tục mở rộng hiện diện tại các thị trường khó tính.

Theo số liệu từ cơ quan hải quan, trong quý I/2026, xuất khẩu sầu riêng của Việt Nam tăng khoảng 230% so với cùng kỳ năm trước. Riêng thị trường Trung Quốc tăng gần 400% về giá trị. Bên cạnh đó, nhiều thị trường yêu cầu cao về chất lượng như Mỹ, Hàn Quốc, Australia và Nhật Bản cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực.

Tổng sản lượng sầu riêng xuất khẩu trong quý đầu năm đạt hơn 80.000 tấn. Trong đó, sầu riêng tươi chiếm khoảng 68.500 tấn, còn sầu riêng đông lạnh đạt gần 11.600 tấn. Đáng chú ý, giá trị tăng trưởng cao hơn mức tăng sản lượng, cho thấy ngành hàng đang chuyển dần từ mô hình phát triển dựa vào số lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị gia tăng.

Đầu năm 2026, sầu riêng đông lạnh tiếp tục trở thành “đầu tàu” tăng trưởng của ngành hàng sầu riêng Việt Nam. Nếu như năm 2024, lượng xuất khẩu mặt hàng này mới đạt hơn 4.600 tấn thì đến năm 2025 đã bứt tốc lên hơn 91.000 tấn, tăng gần 20 lần. Đà tăng trưởng vẫn chưa dừng lại khi ngay trong quý I/2026, giá xuất khẩu bình quân sầu riêng đông lạnh đạt khoảng 4.302 USD/tấn, cao hơn từ 18-22% so với sầu riêng tươi và tăng hơn 20% so với cùng kỳ năm trước.

Sự tăng trưởng mạnh của sầu riêng đông lạnh cho thấy ngành hàng đang từng bước dịch chuyển sang phân khúc chế biến sâu, nâng cao giá trị thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào xuất khẩu quả tươi. Đây cũng được xem là hướng đi giúp kéo dài thời gian bảo quản, giảm áp lực mùa vụ và mở rộng khả năng tiếp cận các thị trường xa.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, ngành sầu riêng hiện không còn đặt trọng tâm vào mở rộng diện tích bằng mọi giá mà chuyển sang ưu tiên chất lượng và phát triển bền vững. Tại nhiều vùng trồng, nông dân đã thay đổi phương thức sản xuất, chú trọng ghi chép nhật ký canh tác, kiểm soát chặt dư lượng hóa chất và tuân thủ quy trình kỹ thuật phục vụ xuất khẩu.

Song song với đó, hệ thống mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói tiếp tục được hoàn thiện, trở thành điều kiện bắt buộc để nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu. Nhiều doanh nghiệp cũng đẩy mạnh đầu tư kho lạnh, dây chuyền cấp đông, ứng dụng công nghệ quản lý chất lượng và chuyển đổi số trong chuỗi cung ứng.

Không chỉ hướng tới tăng trưởng xuất khẩu, ngành sầu riêng Việt Nam còn từng bước chuyển sang mô hình canh tác xanh, giảm sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hóa học, cải tạo đất và tối ưu chi phí sản xuất. Đây được xem là nền tảng để ngành hàng tham gia thị trường tín chỉ carbon, đồng thời gia tăng giá trị cho nông sản theo hướng phát triển bền vững.

Dự kiến sẽ chính thức nhập khẩu vào Ấn Độ từ tháng 7/2026

Để tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi sang phát triển bền vững, ngành sầu riêng đang từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý trong quản lý xuất khẩu, theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nghị định 38/2025/NĐ-CP đã quy định rõ trách nhiệm của cơ quan Trung ương, địa phương và phía nước nhập khẩu trong quản lý mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói. Các quy trình cấp, tạm dừng hoặc thu hồi mã số cũng được chuẩn hóa, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý.

Cùng với đó, cơ quan chức năng đang xây dựng quy định xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến mã số vùng trồng nhằm siết chặt kỷ cương trong toàn bộ chuỗi sản xuất, đóng gói và xuất khẩu sầu riêng.

Một thông tin đáng chú ý khác là sầu riêng Việt Nam dự kiến sẽ chính thức được nhập khẩu vào thị trường Ấn Độ từ tháng 7/2026 sau khi hoàn tất các thủ tục kỹ thuật cần thiết. Đây được xem là bước tiến quan trọng đối với ngành hàng sầu riêng khi tiếp cận thị trường hơn 1,4 tỷ dân – lớn thứ hai thế giới chỉ sau Trung Quốc.

Theo đánh giá của ngành nông nghiệp, việc vượt qua các yêu cầu kỹ thuật của Ấn Độ cho thấy năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế của sầu riêng Việt Nam đang ngày càng được nâng lên. Việc mở thêm thị trường mới không chỉ giúp đa dạng hóa đầu ra mà còn giảm phụ thuộc vào một số thị trường truyền thống, tạo dư địa tăng trưởng ổn định và lâu dài cho ngành hàng tỷ đô này.

Lãnh đạo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cho rằng, dù cần thêm thời gian để người tiêu dùng Ấn Độ làm quen với hương vị sầu riêng Việt Nam, song đây vẫn là thị trường giàu tiềm năng trong chiến lược mở rộng xuất khẩu thời gian tới.

Từ một loại trái cây chủ lực của nhiều địa phương, sầu riêng đang dần trở thành biểu tượng cho quá trình chuyển đổi của nông nghiệp Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp, bài bản và bền vững hơn. Thành công của những tháng đầu năm 2026 không chỉ thể hiện qua con số tăng trưởng xuất khẩu mà còn phản ánh sự thay đổi trong tư duy phát triển, chuyển từ ưu tiên sản lượng sang chú trọng chất lượng, giá trị gia tăng và trách nhiệm môi trường.

Nông dân trồng sầu riêng mang nỗi sầu chung

VOV.VN - Sầu riêng được xem là “cây tỷ phú” do mang lại nguồn thu nhập cao, tuy nhiên mùa sầu riêng năm nay nông dân trồng sầu riêng ở vùng ĐBSCL lại mang nỗi sầu chung do trái sầu riêng rớt giá, nhiều nhà vườn thua lỗ nặng.