TP.HCM siết hậu kiểm giữa nguy cơ thực phẩm bẩn
VOV.VN - Trong bối cảnh nguy cơ mất an toàn thực phẩm vẫn hiện hữu từ bếp ăn học đường đến thức ăn đường phố, cơ quan quản lý cảnh báo cần sớm “bít” các lỗ hổng từ tiền kiểm đến hậu kiểm. Đồng thời tạo môi trường minh bạch để thực phẩm sạch phát triển bền vững và chiếm lĩnh thị trường.
Trao đổi với phóng viên VOV bên lề Triển lãm quốc tế chuyên ngành nguyên liệu, hương liệu, phụ gia, chế biến thực phẩm và đồ uống tại Việt Nam - Fi Vietnam 2026 diễn ra ngày 13/5 tại TP.HCM, bà Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP nhìn nhận thực trạng an toàn thực phẩm tại Việt Nam vẫn còn rất nhiều thách thức, đòi hỏi cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người tiêu dùng phải tham gia tích cực hơn nữa.
Trong điều kiện thời tiết nắng nóng, nguy cơ thực phẩm ôi thiu, nhiễm khuẩn, mất an toàn càng gia tăng. Bên cạnh đó, nếu một bộ phận cơ sở sản xuất đặt lợi nhuận lên trên sức khỏe người tiêu dùng, các vi phạm về an toàn thực phẩm hoàn toàn có thể xảy ra, nhất là thức ăn đường phố, suất ăn tập thể, bữa ăn học đường...
Người đứng đầu Sở An toàn thực phẩm TP.HCM cho rằng, hiện nay cần thực hiện song song hai nhiệm vụ: phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; đồng thời hỗ trợ, tạo điều kiện để thực phẩm sạch, sản phẩm đạt chuẩn có cơ hội phát triển và mở rộng thị phần.
Đặc biệt, bà Lan cảnh báo nguy cơ sử dụng phụ gia công nghiệp thay cho phụ gia thực phẩm đạt chuẩn vì giá rẻ hơn, dễ tiếp cận hơn nhưng tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc và tích lũy độc chất trong thời gian dài. Những vụ rối loạn tiêu hóa, ngộ độc cấp tính chỉ là phần nổi, trong khi đáng lo hơn là các hóa chất tồn dư, chất cấm, phụ gia ngoài danh mục âm thầm tích tụ nhiều năm rồi phát bệnh.
Một lỗ hổng lớn khác nằm ở cơ chế tự công bố sản phẩm theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP. Từ năm 2018 đến nay, riêng TP.HCM đã tiếp nhận khoảng 300.000 hồ sơ tự công bố thực phẩm thông thường. Tuy nhiên, có giấy tờ, phiếu kiểm nghiệm đạt chuẩn chưa đồng nghĩa sản phẩm thực tế lưu thông trên thị trường hoàn toàn đúng như hồ sơ đã nộp.
Theo bà Lan, khâu tiền kiểm hiện chưa thật sự chặt chẽ, trong khi hậu kiểm đang chịu áp lực lớn về nhân lực, kinh phí, quy trình thanh tra đột xuất cũng như năng lực lấy mẫu, kiểm nghiệm. Vì vậy, việc hoàn thiện cơ sở pháp lý, tăng năng lực hậu kiểm, kiểm soát theo nhóm nguy cơ cao đang là yêu cầu cấp thiết.
"Trong dịp cuối năm nay, khi sửa Luật An toàn thực phẩm, chúng tôi sẽ đề xuất một số nội dung để quy trình xử lý được khẩn trương hơn, đáp ứng yêu cầu. Bởi khi xảy ra ngộ độc thực phẩm, người dân rất mong sớm có kết luận, xác định trách nhiệm và xử lý kịp thời để tăng tính răn đe cho những trường hợp khác. Chúng tôi hoàn toàn không mong muốn để chậm có kết quả như vậy, nhưng luật quy định trong luật có những điểm chưa thật sự phù hợp với thực tiễn", bà Lan nói.
Cũng theo bà Lan, cùng với vai trò quản lý nhà nước, các diễn đàn quốc tế như Fi Vietnam 2026 đang góp phần thúc đẩy môi trường minh bạch cho ngành thực phẩm, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ hiện đại, nguồn nguyên liệu đạt chuẩn và các giải pháp sản xuất an toàn.
Triển lãm quốc tế chuyên ngành nguyên liệu, hương liệu, phụ gia, chế biến thực phẩm và đồ uống tại Việt Nam - Fi Vietnam 2026 diễn ra từ 13–15/5 tại Trung tâm hội chợ triển lãm Sài Gòn, quy tụ 300 thương hiệu, dự kiến đón 9.000 khách chuyên ngành từ hơn 40 quốc gia, tiếp tục khẳng định vai trò nền tảng kết nối đổi mới, tìm nguồn cung ứng và nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng đến phát triển bền vững.