“Hà bá” sông Đà nuốt nhà dân: Do nhiều nguyên nhân cộng hưởng?

VOV.VN - Đặc thù đứt gãy địa chất, mưa lớn kéo dài và xả lũ cộng hưởng với nhau trở thành nguyên nhân chính khiến hàng loạt nhà dân Hoà Bình bị sạt lở.

“Dòng chảy xoắn là thủ phạm chính gây sạt lở”

Sau đợt mưa lớn kéo dài, Hòa Bình xuất hiện hàng chục điểm sạt lở đất khiến gần 80 hộ dân phải di dời khẩn cấp do nhà bị sập hoặc rạn nứt nghiêm trọng.

Trả lời PV VTC News về vấn đề trên, PGS.TS Ngô Quang Toàn, nguyên Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu ứng dụng Khoa học và Công nghệ Biển (IARMST), thành viên Liên đoàn Bản đồ địa chất miền Bắc và Tổng hội Địa chất Việt Nam cho rằng, nguyên nhân dẫn đến vụ sạt lở nói trên là do sự cộng hưởng của nhiều tác động, trong đó chủ yếu là do “dòng chảy xoắn”.

ha ba song da nuot nha dan do nhieu nguyen nhan cong huong hinh 1
Sạt lở nghiêm trọng khiến nhiều ngôi nhà đổ nghiêng tại Hoà Bình. 

PGS.TS Ngô Quang Toàn nhận xét: "Có hai vấn đề phải lưu ý: Thứ nhất là do mưa lớn kéo dài, thứ hai là do xả lũ ở hồ thủy điện Hòa Bình. Xả lũ khiến tốc độ dòng chảy tăng đột biến. Bên dưới dòng chảy tốc độ cao sẽ xuất hiện cả dòng chảy ngang, hai dòng chảy này cộng hưởng với nhau tạo nên dòng chảy xoắn ngầm ở phía dưới. Dòng chảy thẳng và dòng chảy xoắn ngầm ở dưới tạo nên véc-tơ xoắn ngầm.

Thực tế, ngay cả khi trời không mưa mà đập thủy điện xả lũ ở hạ lưu, đoạn chảy qua Kỳ Sơn đều có hiện tượng xoáy ngầm gây xói mòn. Như vậy, những vụ sạt lở xảy ra tại TP Hòa Bình và huyện ở Kỳ Sơn nằm trong trường hợp này”.

Theo PGS.TS Ngô Quang Toàn, việc sạt lở bên bờ sông do “dòng chảy xoắn” xảy ra là tương đối phổ biến khi thủy điện xả lũ, tuy nhiên, ở trường hợp ở Hòa Bình do người dân làm nhà quá gần bờ nên mới xảy ra những vụ sạt lở khiến nhiều ngôi nhà đổ xuống sông.

"Nhìn tổng thể như thế để thấy rằng, có thể vừa qua, ngoài nguyên nhân do xả lũ, mưa lớn, dòng chảy xoắn ngầm, những đường nứt ở huyện Kỳ Sơn và TP Hòa Bình nằm trong sự vận động của địa chất, hướng đứt gãy song song với dòng chảy, trùng với hệ đứt gãy theo phương á kinh tuyến cũng là nguyên nhân khiến nhiều nhà ở Hoà Bình sạt lở" - PGS.TS Ngô Quang Toàn

“Sạt lở nhà ở Hoà Bình là do bà con xây nhà sát bờ sông. Vừa rồi, mưa nhiều, thủy điện Hòa Bình xả lũ khiến mực nước sông Đà dâng cao, nước thẩm thấu vào đất, bão hòa và gây nhão. Cộng thêm dòng chảy xoắn tạo ra hiện tượng xói ngầm ở chân bờ sông khiến nhà dân sập xuống. Do đó, có thể nói dòng chảy xoắn là thủ phạm chính gây sạt lở”, PGS.TS Ngô Quang Toàn nói.

Theo PGS.TS Ngô Quang Toàn, khu vực sông Đà nói riêng, vùng Hòa Bình và một số tỉnh Tây Bắc nói chung nằm trên đứt gãy địa chất có kiến tạo còn rất trẻ.

PGS.TS Ngô Quang Toàn phân tích: “Qua kết quả khảo sát ở khu vực sông Đà, hồ Hòa Bình và khu vực Kỳ Sơn, sông Đà hình thành rất trẻ.

PC_Article_Middle

Sông Đà có kiến tạo địa chất đứt gãy hình thành theo phương kinh tuyến, chảy về phương Bắc và nhập vào sông Hồng ở Việt Trì (Phú Thọ). Đứt gãy này thuộc về đứt gãy lớp trẻ.

Trên lãnh thổ Việt Nam, những đứt gãy á kinh tuyến thường là những đứt gãy kiến tạo trẻ và phần lớn đều đang hoạt động. Chính vì vậy, khu vực Tây Bắc như Điện Biên, Lai Châu hiện nay vẫn có những đợt động đất hoặc dư chấn nhẹ”.

Khai thác cát cũng là nguyên nhân gây sạt lở

Trước ý kiến của người dân TP Hòa Bình (tỉnh Hòa Bình) cho rằng ngoài nguyên nhân hồ thủy điện xả lũ, việc hàng loạt nhà dân bị sạt lở xuống lòng sông Đà còn do nguyên nhân khai thác cát trên sông khiến dòng chảy bị thay đổi.

Cụ thể, một số người dân cho biết, tình trạng sạt lở đất chỉ bắt đầu xảy ra từ mùa mưa năm ngoái (2017) và TP Hòa Bình là nơi có nhiều điểm sạt lở đất nhất ở tỉnh này.

Trả lời PV VTC News về vấn đề này, ông Quách Tùng Dương, Bí thư Thành ủy thành phố Hòa Bình cho rằng, có thể việc khai thác cát cũng là một trong những nguyên nhân gây ra sạt lở./.

 

Lưu Thủy/VTC News
PC_Detail_Footer_470_2
Loading...

Bài liên quan

PC_Detail_Footer_470
Video đang được xem nhiều
Ảnh: Toàn cảnh cây cầu vượt biển dài nhất thế giới của Trung Quốc
VOV.VN - Cây cầu vượt biển dài nhất thế giới của Trung Quốc mất 9 năm xây dựng, dùng 420.000 tấn thép và chịu được động đất mạnh cấp 8 khánh thành ngày 23/10.
VOV_AllPage
VOV-left-160x600
VOV_BalloonAds
x