“Lúa chín nhưng không cúi đầu” vấp tranh luận gay gắt, nhạc sĩ sửa lời
VOV.VN - Sau nhiều ngày gây tranh luận trên mạng xã hội, nhạc sĩ Châu Đăng Khoa cho biết anh đã chủ động viết lại phần lời liên quan đến câu hát “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” trong ca khúc "Người Việt mình thương nhau". Đây được xem là diễn biến mới nhất sau khi ca từ này vấp phải nhiều ý kiến trái chiều...
Cụ thể, trước những tranh cãi xoay quanh bài hát do Cẩm Ly và Hòa Minzy thể hiện, Châu Đăng Khoa vừa chia sẻ: “Khoa xin ghi nhận và trân trọng tất cả những ý kiến đóng góp và tình yêu thương của mọi người dành cho ca khúc ‘"Người Việt mình thương nhau"’. Dù đây là góc nhìn và dụng ý của Khoa khi sáng tác nhưng để tranh cãi xảy ra là điều đáng tiếc mà Khoa và ekip không hề mong muốn”.
Nam nhạc sĩ đồng thời cho biết anh đã có động thái chỉnh sửa phần lời gây tranh luận. Anh viết: “Ngay tối qua, Khoa đã chủ động viết lại phần lời mới cho câu hát đó, với mong muốn ca khúc được lan tỏa trọn vẹn hơn trong tinh thần yêu thương, tự hào và gắn kết của người Việt mình. Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm và tình cảm của mọi người”.
Tuy nhiên, trong chia sẻ này, Châu Đăng Khoa chưa công bố cụ thể phần lời mới sẽ được thay thế cho câu hát cũ là gì.
Trước đó, "Người Việt mình thương nhau" ra mắt ngày 23/4, do Cẩm Ly và Hòa Minzy thể hiện. Ca khúc mang thông điệp tôn vinh nét đẹp văn hóa, tinh thần đoàn kết và tình yêu thương của người Việt. Sự kết hợp giữa Cẩm Ly, giọng ca gắn với dòng nhạc dân ca trữ tình, và Hòa Minzy, nghệ sĩ trẻ có sức lan tỏa mạnh, giúp MV nhanh chóng nhận được sự quan tâm.
Tuy nhiên, bên cạnh những phản hồi tích cực về giai điệu, hình ảnh và thông điệp, câu hát “lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu” lại trở thành tâm điểm tranh luận. Nhiều khán giả cho rằng hình ảnh này dễ gây hiểu nhầm khi đặt cạnh thành ngữ quen thuộc “lúa chín cúi đầu”.
Theo cách hiểu phổ biến, “lúa chín cúi đầu” thường được dùng để nói về sự khiêm nhường. Hình ảnh bông lúa trĩu hạt cúi xuống được ví với người càng hiểu biết, càng trưởng thành, càng có vị trí thì càng cần khiêm cung, biết lắng nghe và không phô trương. Vì vậy, việc câu hát nhấn mạnh “chẳng hề cúi đầu” khiến một bộ phận khán giả cho rằng ca từ có thể đi ngược lại ý nghĩa vốn có của thành ngữ.
Trên mạng xã hội, một ý kiến phân tích: “Có rất nhiều hình ảnh ẩn dụ để chỉ sự kiên cường, bất khuất của dân tộc ta như cây tre chẳng hạn. Sông sâu tĩnh lặng, lúa chín cúi đầu thì mình được học là chỉ sự khiêm nhường, không khoe khoang kiêu ngạo, hoặc đơn giản là khi lúa chín, hạt nặng quá cây không tải nổi nên phải cong xuống”.
Một số khán giả khác cũng cho rằng nếu muốn nói về tinh thần không khuất phục, hình ảnh cây lúa chưa phải lựa chọn thuyết phục. Có bình luận nêu quan điểm: “Tôi hiểu ý ‘không cúi đầu, không khuất phục’ của anh Khoa, nhưng việc dùng hình ảnh cây lúa trong trường hợp này là chưa hợp lý. Nếu xét theo nghĩa đen, câu hát lại càng bất ổn, bởi lúa chín mà không cúi đầu thì thường là lúa lép hạt. Nếu có thể, tôi nghĩ nên sửa thành ‘dẫu khó khăn nhưng chẳng hề cúi đầu’”.
Một ý kiến khác nhìn nhận từ góc độ thành ngữ: “Thành ngữ là những gì ông bà ta đúc kết từ cuộc sống thực tế để dùng làm hình ảnh ẩn dụ, khuyên dạy con cháu. Mỗi câu thành ngữ đều có một ý nghĩa riêng. Khi thêm chữ ‘không’ vào, ý nghĩa đã hoàn toàn thay đổi và cũng không còn đúng với thực tế”.
Trước làn sóng tranh luận, tối 27/4, Châu Đăng Khoa từng đăng bài giải thích dài về dụng ý sáng tác. Anh khẳng định câu hát không nhằm phủ nhận sự khiêm nhường hay cổ vũ cho sự kiêu ngạo. Nam nhạc sĩ viết: “Ở đây, ‘chẳng hề cúi đầu’ không có nghĩa là ngạo mạn, mà là không khuất phục. Không cúi đầu trước nghịch cảnh. Không cúi đầu trước cường quyền. Không cúi đầu trước mưa bom bão đạn. Không cúi đầu trước những điều muốn bẻ gãy tinh thần dân tộc mình”.
Châu Đăng Khoa cũng cho rằng hình ảnh cây lúa trong câu hát được anh sử dụng như một biểu tượng. Anh viết: “Hình ảnh cây lúa trong câu hát này không còn chỉ là một hình ảnh nông nghiệp đơn thuần. Với mình, đó là một biểu tượng. Đây là một hình ảnh ẩn dụ và nhân cách hóa. Cây lúa không còn chỉ là cây lúa. Cây lúa là người Việt Nam”.
Dù vậy, phần giải thích này vẫn không làm dừng các tranh luận. Nhiều khán giả cho biết họ hiểu dụng ý của tác giả khi muốn nói đến khí phách dân tộc, nhưng cho rằng cách chọn hình ảnh và cách đặt câu chưa đủ thuyết phục. Việc Châu Đăng Khoa quyết định sửa lời được xem là động thái ghi nhận phản hồi từ công chúng, đồng thời nhằm tránh để tranh cãi lấn át thông điệp chính của ca khúc.