Ngày 23/4, Cẩm Ly và Hòa Minzy phát hành MV "Người Việt mình thương nhau". Ca khúc do Châu Đăng Khoa sáng tác, mang thông điệp tôn vinh nét đẹp văn hóa, tình yêu quê hương và tinh thần đoàn kết của người Việt.

Sự kết hợp giữa Cẩm Ly, giọng ca gắn liền với dòng nhạc dân ca trữ tình, và Hòa Minzy, nghệ sĩ trẻ có sức lan tỏa mạnh trong thời gian gần đây, giúp sản phẩm nhanh chóng thu hút sự chú ý. Tuy nhiên, bên cạnh những lời khen dành cho giai điệu, hình ảnh và thông điệp, một câu hát trong phần điệp khúc lại gây nhiều tranh cãi: “Lúa chín cao nhưng chẳng hề cúi đầu”.

Trên các diễn đàn, nhiều khán giả cho rằng cách dùng hình ảnh này dễ gây hiểu lầm, bởi “lúa chín cúi đầu” vốn là câu thành ngữ quen thuộc, hàm ý con người càng trưởng thành, càng hiểu biết thì càng nên khiêm nhường. Một số ý kiến nhận xét việc thêm ý “chẳng hề cúi đầu” có thể khiến câu hát đi ngược lại tầng nghĩa vốn có.

Tối 27/4, Châu Đăng Khoa đăng tải bài viết dài để giải thích. Nam nhạc sĩ mở đầu: “Xin chào mọi người, mấy hôm nay mình có đọc được một vài ý kiến xoay quanh câu hát này trong ca khúc "Người Việt mình thương nhau". Trước hết, mình thật sự trân trọng tất cả những góp ý đó. Với một người viết nhạc như mình, khi mỗi câu hát được lắng nghe, được tranh luận, dù đồng cảm hay chưa, thì đều là điều đáng quý”.

Châu Đăng Khoa cho biết anh hiểu ý nghĩa quen thuộc của câu “lúa chín cúi đầu”. Anh viết: “Mình hiểu câu ‘lúa chín cúi đầu’ thường được dùng để nói về sự khiêm nhường: con người càng hiểu biết, càng thành công, càng có vị trí thì càng nên khiêm cung và tôn trọng người khác. Bản thân mình cũng rất trân trọng tinh thần đó”.

Tuy nhiên, nam nhạc sĩ cho rằng trong ca khúc này, anh muốn đặt hình ảnh cây lúa vào một tầng nghĩa rộng hơn. Theo Châu Đăng Khoa, câu hát không nhằm phủ nhận sự khiêm nhường hay cổ vũ cho kiêu ngạo. Anh giải thích: “Ở đây, ‘chẳng hề cúi đầu’ không có nghĩa là ngạo mạn, mà là không khuất phục. Không cúi đầu trước nghịch cảnh. Không cúi đầu trước cường quyền. Không cúi đầu trước mưa bom bão đạn. Không cúi đầu trước những điều muốn bẻ gãy tinh thần dân tộc mình”.

Châu Đăng Khoa cũng nhấn mạnh cụm từ “nước Nam” trong câu hát liền trước được anh lựa chọn có chủ đích. Anh cho rằng khi đặt cạnh nhau, hình ảnh “người con của nước Nam” và “chẳng hề cúi đầu” không còn là câu chuyện của một cá nhân, mà là tư thế tinh thần của một dân tộc.

Nam nhạc sĩ viết thêm: “Hình ảnh cây lúa trong câu hát này không còn chỉ là một hình ảnh nông nghiệp đơn thuần. Với mình, đó là một biểu tượng. Đây là một hình ảnh ẩn dụ và nhân cách hóa. Cây lúa không còn chỉ là cây lúa. Cây lúa là người Việt Nam”.

Cuối bài viết, Châu Đăng Khoa khẳng định: “Một bên là cái cúi đầu của sự khiêm nhường. Một bên là sự không cúi đầu của khí phách. Người Việt mình có thể khiêm nhường, nhưng chưa bao giờ là một dân tộc cúi đầu”.

Dù vậy, phần giải thích này vẫn tiếp tục tạo ra nhiều luồng ý kiến. Một số khán giả cho biết họ hiểu dụng ý “không khuất phục” của tác giả, nhưng cho rằng việc chọn hình ảnh cây lúa chưa thật sự phù hợp. Một bình luận nêu quan điểm: “Tôi hiểu ý ‘không cúi đầu, không khuất phục’ của anh Khoa, nhưng việc dùng hình ảnh cây lúa trong trường hợp này là chưa hợp lý. Nếu xét theo nghĩa đen, câu hát lại càng bất ổn, bởi lúa chín mà không cúi đầu thì thường là lúa lép hạt. Nếu có thể, tôi nghĩ nên sửa thành ‘dẫu khó khăn nhưng chẳng hề cúi đầu’”.

Một ý kiến khác phân tích: “Thành ngữ là những gì ông bà ta đúc kết từ cuộc sống thực tế để dùng làm hình ảnh ẩn dụ, khuyên dạy con cháu. Mỗi câu thành ngữ đều có một ý nghĩa riêng. Khi thêm chữ ‘không’ vào, ý nghĩa đã hoàn toàn thay đổi và cũng không còn đúng với thực tế. Mà thực tế đã sai thì còn dạy ai được? Sau này, trẻ con nghe câu đó rồi hỏi ông bà ta dạy sai hay sao thì trả lời thế nào?”.

Một số bình luận cũng cho rằng cách viết này chưa thuyết phục nếu xét theo góc độ tự nhiên. Có khán giả nhận xét: “Về mặt sinh học và vật lý, lúa chín là bắt buộc phải cúi đầu. Viết lời như vậy là phản khoa học, chứ không phải ‘mở rộng ý nghĩa’”.

Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng nếu muốn nói về tinh thần kiên cường, bất khuất, hình ảnh cây tre có thể phù hợp hơn. Một bình luận nêu quan điểm: “Vì sao nhạc sĩ không dùng hình ảnh cây tre cho dễ hiểu hơn? Từ trước đến nay, cây tre vốn gắn liền với sự kiên cường, bất khuất, không dễ gục ngã. Trong khi đó, hình ảnh cây lúa thường gợi đến sự mềm mại, sâu sắc, tĩnh lặng. Từ nhỏ đến lớn, tôi chưa thấy bài học ngữ văn nào nói cây lúa thể hiện tinh thần bất khuất”.

Người này cũng cho rằng cách giải thích của nhạc sĩ vẫn còn “cấn” ở nhiều điểm: “Hình ảnh ‘lúa chín cúi đầu’ rất đẹp. Cái cúi đầu ở đây thể hiện sự khiêm nhường đáng kính khi con người đạt đến một trình độ cao, chứ không phải cúi đầu là luồn cúi, thấp cổ bé họng hay nhục nhã. Có thể nhạc sĩ không có ý xấu khi viết câu hát này, nhưng để viết một câu vừa sâu sắc, vừa không làm sai lệch nghĩa gốc là điều không dễ. Một câu hay thật sự sẽ khiến người nghe thấy thuyết phục ngay, chứ không phải cảm thấy kỳ lạ rồi cần phải giải thích quá nhiều”.

Trước đó, thời điểm MV vừa phát hành, câu hát này đã khiến một số khán giả băn khoăn. Dưới bài đăng của Hòa Minzy, có người đặt câu hỏi về dụng ý của ca từ và được giải thích ngắn gọn rằng đây là cách diễn đạt mang nghĩa bóng. Dù vậy, nữ ca sĩ không nói rõ thêm “nghĩa bóng” ấy được hiểu cụ thể ra sao.

Hòa Minzy sẽ trình diễn cùng 500 vũ công tại concert quốc gia “Âm vang Tổ quốc”

VOV.VN - Ca sĩ Hòa Minzy gây chú ý khi tiết lộ sẽ trình diễn ca khúc “Người Việt thương nhau” cùng 500 vũ công tại đại nhạc hội “Âm vang Tổ quốc” diễn ra tối 28/4 tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình, hứa hẹn mang đến tiết mục giàu cảm xúc và quy mô ấn tượng.