Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam: Khi công nghệ AI và in 3D “thổi hồn” vào hiện vật
VOV.VN - Sáng 21/9, Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam phối hợp cùng Đại học RMIT Việt Nam (cơ sở Hà Nội) tổ chức workshop “Chạm - Chơi - Hiểu: Khám phá di sản qua trải nghiệm sáng tạo”, mở ra cách tiếp cận mới cho công chúng khi khám phá di sản, hiện vật tại bảo tàng.
Workshop “Chạm - Chơi - Hiểu” tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam mở ra một hướng tiếp cận hoàn toàn mới, đưa công chúng – đặc biệt là giới trẻ – đến gần hơn với lịch sử thông qua sự kết hợp giữa hiện vật gốc, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), kỹ thuật in 3D và các hoạt động tương tác độc đáo.
Hoạt động nằm trong chuỗi sự kiện hướng tới Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 của Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam. Tại đây, vai trò của hiện vật và những câu chuyện lịch sử tiếp tục giữ vị trí trung tâm trong công tác giáo dục trải nghiệm, nhưng được khoác lên lớp áo công nghệ hiện đại.
Tiếp nối thành công của cuốn sách Số hóa 3D “Một thời và mãi mãi” ra mắt năm 2025, Bảo tàng đã từng bước xây dựng hệ sinh thái sản phẩm văn hóa sáng tạo thông qua mô hình “Bộ kit di sản” (Heritage Kit). Mô hình này vận hành dựa trên ba tầng trải nghiệm liền mạch: “Chạm”, “Chơi” và “Hiểu”.
Ở tầng trải nghiệm “Chạm”, công chúng không chỉ dừng lại ở việc quan sát thị giác thông thường. Nhờ ứng dụng công nghệ số hóa 3D và trí tuệ nhân tạo AI, du khách có thể bước vào không gian tương tác sinh động và trực tiếp “trò chuyện” với hiện vật như một chủ thể độc lập. Sang tầng “Chơi”, người tham gia được hòa mình vào các hoạt động workshop, trò chơi giải trí có tích hợp mã QR tra cứu chi tiết nhằm ghi nhớ thông tin một cách tự nhiên. Chính từ những trải nghiệm cá nhân sâu sắc đó, tầng “Hiểu” sẽ tự hình thành, giúp mỗi người thẩm thấu và lan tỏa tình yêu di sản theo cách riêng của mình đến với cộng đồng.
Điểm nhấn thu hút đông đảo khách tham quan tại sự kiện là không gian “Trò chuyện với hiện vật”. Nhờ sự trợ lực của AI và công nghệ 3D, công chúng có cơ hội đối thoại, lắng nghe câu chuyện ký ức từ chiếc đèn chai của sư thầy Đàm Duyên trong thời gian tham gia dân công gánh bộ, Chiếc Khăn rằn của bà Lê Thị Anh dùng để chỉ đạo đấu tranh trong hoạt động đấu tranh chính trị ở miền Nam… Cảm giác được tương tác hai chiều khiến những ký ức lịch sử trở nên sống động và gần gũi hơn bao giờ hết.
Bên cạnh đó, khu vực workshop mở ra không gian tương tác đa dạng thông qua trò chơi ghép tranh các tác phẩm trưng bày như “Bức thêu trong tù”, hay thử thách trí nhớ cùng bộ thẻ Flashcard về 10 hiện vật tiêu biểu. Khách tham quan cũng hào hứng quét mã QR khám phá các câu chuyện lịch sử, trực tiếp theo dõi quy trình in 3D hiện đại và tham gia hoạt động “Mang di sản về nhà”. Tại đây, mỗi người có thể tự tay sở hữu phiên bản hiện vật thu nhỏ kích thước 3–4 cm có tích hợp mã tra cứu dữ liệu trên nền tảng số.
Sau khi trải nghiệm “Chạm - Chơi - Hiểu”, bạn trẻ Đỗ Thị Ngọc Hà chia sẻ: “Mình cảm thấy rất thú vị bởi bảo tàng trước kia thì không cho sờ vào hiện vật, nhưng mà qua công nghệ 3D, mình hiểu hơn được về quá trình hình thành hiện vật đó và quá trình mà bảo tàng phục dựng, duy trì hiện vật để mọi người không cần phải trực tiếp đến bảo tàng mà vẫn có thể được xem và được trải nghiệm những cái hiện vật như thế”.
Mô hình Bộ kit Di sản “Chạm - Chơi - Hiểu” hứa hẹn sẽ tiếp tục là điểm sáng được giới thiệu rộng rãi tới công chúng trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội vào tháng 11/2026. Bước đi này chứng minh hiệu quả của việc đưa công nghệ số vào bảo tồn và phát huy giá trị di sản, góp phần đưa các sản phẩm văn hóa sáng tạo Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong nước và quốc tế.
Đổi mới bảo tàng: Khi bảo tàng chủ động mang hiện vật đến với công chúng
VOV.VN - Không còn tĩnh lặng trong những “kho lưu giữ ký ức”, Bảo tàng Hà Nội đang chủ động đánh thức giá trị hiện vật và di sản, biến hiện vật, ký ức thành sản phẩm công nghiệp văn hóa. Để bảo tàng trở thành điểm đến đầy sức hút đối với du khách trong và ngoài nước.
