Cơ chế, chính sách bảo tồn, phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số
VOV.VN - Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 269/2026/NĐ-CP quy định một số cơ chế, chính sách bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số, trong đó lần đầu quy định mức hỗ trợ trực tiếp đối với các chủ thể văn hóa tham gia gìn giữ, trao truyền di sản.
Nghị định quy định 3 nhóm chính sách gồm: bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc thiểu số và các giá trị văn hóa có nguy cơ mai một; bảo tồn, phát huy không gian văn hóa, làng, bản, buôn truyền thống gắn với phát triển du lịch; phát huy vai trò của chủ thể văn hóa nhằm tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.
Theo Nghị định, các hoạt động phục hồi, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống sẽ bao gồm thống kê, đánh giá và lập danh mục các giá trị văn hóa có nguy cơ mai một; xác định các không gian văn hóa, làng, bản, buôn truyền thống cần bảo tồn; phát triển đội ngũ chủ thể văn hóa tiềm năng; xây dựng không gian trải nghiệm văn hóa truyền thống tại cơ sở giáo dục và khu dân cư; đồng thời đẩy mạnh phát huy giá trị văn hóa gắn với phát triển du lịch.
Để phát triển du lịch cộng đồng, UBND cấp tỉnh và cấp xã có trách nhiệm xây dựng, triển khai các chương trình, đề án, dự án hỗ trợ cá nhân và cộng đồng phát huy giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số. Các địa phương cũng được hỗ trợ xây dựng mô hình bảo tồn văn hóa, duy trì hoạt động của các câu lạc bộ văn hóa, nghệ thuật dân gian, tổ chức thực hành và trao truyền văn hóa truyền thống, khuyến khích tổ hợp tác, hợp tác xã và cộng đồng tham gia quản lý hoạt động du lịch, bảo đảm người dân được hưởng lợi từ việc khai thác các giá trị văn hóa.
Bên cạnh đó, các địa phương sẽ đầu tư xây dựng không gian văn hóa truyền thống gắn với phát triển du lịch; hỗ trợ cải tạo, nâng cấp hạ tầng thiết yếu, chỉnh trang cảnh quan nhằm hình thành các tuyến, điểm du lịch và sản phẩm du lịch văn hóa đặc trưng, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.
Nghị định cũng quy định tổ, nhóm cộng đồng được xem xét hỗ trợ gồm nhóm hộ gia đình, nhóm người dân được UBND cấp xã xác nhận; nhóm do tổ chức chính trị - xã hội đại diện và các tổ hợp tác được thành lập theo quy định của pháp luật.
Các dự án phục hồi, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống của các dân tộc thiểu số sẽ được hỗ trợ khi được triển khai tại địa bàn đã được xác định có nhu cầu bảo tồn; có từ 50% số người tham gia là đồng bào dân tộc thiểu số cư trú tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Nghị định ưu tiên các dự án có sự tham gia của đồng bào dân tộc thiểu số rất ít người, hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, người có công với cách mạng và phụ nữ thuộc hộ nghèo, đồng thời phải bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất và nhân lực theo quy định của địa phương.
Đáng chú ý, Nghị định quy định mức hỗ trợ đối với các chủ thể văn hóa trực tiếp tham gia thực hành và trao truyền văn hóa truyền thống trong các chương trình, đề án, dự án do cơ quan nhà nước hoặc đơn vị sự nghiệp công lập tổ chức. Theo đó, chủ thể văn hóa nòng cốt được hỗ trợ 400.000 đồng/người/buổi, chủ thể văn hóa kế cận được hỗ trợ 300.000 đồng/người/buổi. Mỗi chương trình được hỗ trợ tối đa 20 buổi, kinh phí chi trả trong phạm vi dự toán được cấp có thẩm quyền giao.
Ngoài ra, chủ thể văn hóa nòng cốt và chủ thể văn hóa kế cận còn được hỗ trợ kinh phí hằng tháng khi tham gia các chương trình, đề án, dự án, nhiệm vụ phục hồi, bảo tồn và phát huy văn hóa truyền thống đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.