Đề xuất dành tối thiểu 2% ngân sách cho văn hóa
VOV.VN - Sáng 21/4, Quốc hội thảo luận về dự thảo Nghị quyết phát triển văn hóa Việt Nam với 21 ý kiến, tập trung đề xuất tháo gỡ điểm nghẽn và tạo đột phá về nguồn lực. Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo đề xuất bảo đảm tối thiểu 2% ngân sách cho văn hóa và thí điểm Quỹ văn hóa nghệ thuật theo cơ chế “mạo hiểm".
Tại nghị trường Quốc hội có 21 ý kiến thảo luận về dự thảo Nghị quyết phát triển văn hóa Việt Nam, thể hiện sự thống nhất cao về sự cần thiết ban hành nghị quyết nhằm thể chế hóa các chủ trương của Đảng, đặc biệt là Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị. Các ý kiến đều khẳng định nhất quán quan điểm xuyên suốt: phát triển văn hóa và con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, là động lực to lớn, đồng thời là trụ cột và hệ điều tiết cho sự phát triển nhanh, bền vững đất nước.
Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết, năm 2025, Chính phủ đã trình Quốc hội chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2030, xác định mục tiêu, giải pháp toàn diện và bố trí kinh phí thực hiện. Đồng thời, tại kỳ họp này, Quốc hội cũng xem xét kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và đầu tư công trung hạn 2026 - 2030, trong đó có nhiều nội dung quan trọng về văn hóa.
Dự thảo Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam được xây dựng nhằm thể chế hóa Nghị quyết 80, tập trung vào hai nhóm vấn đề lớn: tháo gỡ điểm nghẽn trong phát triển văn hóa và huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực.
Ngay sau thảo luận tại tổ ngày 20/4, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã phối hợp với Ủy ban Văn hóa, Giáo dục tiếp thu ý kiến đại biểu, hoàn thiện báo cáo giải trình dài 26 trang và chỉnh lý dự thảo nghị quyết.
Một trong những nội dung đáng chú ý là dự thảo xác định ngân sách nhà nước bảo đảm tối thiểu 2% tổng chi cho phát triển văn hóa, đồng thời huy động mạnh mẽ nguồn lực xã hội. Hiện Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp với Bộ Tài chính và các địa phương làm rõ cơ cấu phân bổ, bảo đảm sử dụng đúng trọng tâm, trọng điểm.
Dự thảo cũng bổ sung cơ chế thí điểm thành lập Quỹ văn hóa nghệ thuật theo mô hình hợp tác công - tư, vận hành theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận rủi ro, bảo đảm công khai, minh bạch.
Theo đó, ngân sách nhà nước đóng vai trò “vốn mồi”, huy động nguồn lực từ doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân và các nguồn hợp pháp khác. Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện mô hình quỹ, tham khảo kinh nghiệm quốc tế và bảo đảm cơ chế kiểm soát rủi ro, tránh lãng phí nguồn lực.
Dự thảo cũng nhấn mạnh chính sách bảo tồn văn hóa dân tộc thiểu số, nghệ thuật dân gian và truyền thống, theo hướng ưu tiên nguồn lực cho các giá trị có nguy cơ mai một, bảo tồn tiếng nói, chữ viết, không gian văn hóa làng bản gắn với phát triển du lịch và sinh kế bền vững.
Bên cạnh đó, bổ sung cơ chế tự quản cộng đồng trong quản lý thiết chế văn hóa cơ sở, đồng thời tăng cường hệ thống thiết chế dành cho thanh thiếu niên. Về nhân lực, dự thảo hoàn thiện chính sách thu hút, đãi ngộ, giữ chân người tài trong lĩnh vực văn hóa, đặc biệt là nghệ thuật truyền thống, gắn với các chương trình đào tạo trong hệ thống giáo dục. Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa vẫn còn nhiều hạn chế, thời gian tới sẽ ưu tiên xây dựng hệ thống dữ liệu, công cụ đánh giá và quản trị hiện đại, phục vụ công tác hoạch định chính sách.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh nhấn mạnh, nếu không có cơ chế, chính sách đặc thù và đột phá thì khó có thể đạt được các mục tiêu phát triển văn hóa đã đề ra, đồng thời mong tiếp tục nhận được sự đồng thuận, ủng hộ của Quốc hội để hoàn thiện và triển khai hiệu quả nghị quyết.
Văn hóa chỉ thực sự sống khi được đặt trong dòng chảy của thị trường và sáng tạo
VOV.VN - ĐBQH cho rằng, văn hóa không phải là món quà của quá khứ cần được "bao cấp" để tồn tại, mà là nguồn lực nội sinh sống động. Chỉ khi đặt trong dòng chảy sáng tạo và sự vận hành của thị trường, các giá trị truyền thống mới thực sự thoát khỏi "tủ kính" để trở thành đòn bẩy kinh tế và niềm tự hào của quốc gia.
