Đất và Lửa: Hơn 500 hiện vật quý hội tụ bên Hồ Gươm

Triển lãm Đất và Lửa - Lê Imperial Collection bên Hồ Gươm đang giới thiệu hơn 500 hiện vật gồm tranh cổ, gốm sứ và đồ ngự dụng có niên đại từ thế kỷ XI đến XVI. Không chỉ kể câu chuyện về nghệ thuật và thẩm mỹ cung đình Đại Việt, triển lãm còn mở ra hành trình hơn nửa thế kỷ sưu tầm, gìn giữ di sản của nhà sưu tập Trần Quốc Đạt.

Đất và Lửa: Hơn 500 hiện vật kể chuyện lịch sử

Tối 12/6, triển lãm "Đất & Lửa - Lê Imperial Collection" do Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội phối hợp tổ chức chính thức khai mạc tại Trung tâm Thông tin Văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Ngay trong đêm đầu tiên mở cửa, không gian trưng bày thu hút đông đảo người dân Thủ đô, các nhà sưu tập cổ vật, nhà nghiên cứu văn hóa và du khách quốc tế tới tham quan.

Theo Ban tổ chức, triển lãm giới thiệu hơn 500 hiện vật gồm tranh cổ, gốm sứ và nhiều đồ ngự dụng có niên đại trải dài từ thời Lý, Trần đến Lê sơ. Nhiều hiện vật vẫn giữ được màu men, họa tiết và hình dáng gần như nguyên vẹn dù đã trải qua hàng trăm năm lịch sử.

Dưới ánh sáng được thiết kế vừa đủ để tôn lên vẻ đẹp cổ kính của hiện vật, những tác phẩm gốm men ngọc, men trắng thời Lý hiện lên với vẻ thanh nhã và tinh tế. Lớp men trong trẻo, cốt gốm mỏng nhẹ cùng đường nét tạo hình mềm mại phản ánh trình độ chế tác gốm đạt tới đỉnh cao của người Việt từ gần một thiên niên kỷ trước.

Ở khu vực trưng bày gốm thời Lê sơ, nhiều khách tham quan dừng lại khá lâu trước nhóm bình tỳ bà, bình vẽ rồng và các hiện vật hoa lam. Những nét vẽ uyển chuyển, bố cục hài hòa cùng kỹ thuật chế tác tinh xảo cho thấy trình độ mỹ thuật cung đình Đại Việt đã phát triển ở mức cao từ nhiều thế kỷ trước.

Bên cạnh các hiện vật gốm sứ là những bức tranh cổ được tuyển chọn kỹ lưỡng, góp phần tái hiện đời sống thẩm mỹ, tư duy nghệ thuật và những giá trị văn hóa từng hiện diện trong không gian cung đình xưa.

Nhiều thời điểm trong đêm khai mạc, khu vực trưng bày gần như kín khách. Không ít phụ huynh đưa con em tới tham quan, vừa ngắm hiện vật vừa giới thiệu cho các em về lịch sử các triều đại Việt Nam. Một số du khách nước ngoài cũng dành nhiều thời gian tìm hiểu thông tin về nguồn gốc và niên đại của các hiện vật.

Người dành nửa cuộc đời lưu giữ cổ vật Việt

Đằng sau hơn 500 hiện vật đang hiện diện tại triển lãm là hành trình sưu tầm kéo dài hơn nửa thế kỷ của ông Trần Quốc Đạt.

Trò chuyện với phóng viên bên những tủ kính trưng bày, Bác sĩ ưu tú, nhà sưu tập Trần Quốc Đạt cho biết cơ duyên đến với cổ vật bắt đầu từ những năm tháng tuổi trẻ. Trong quá trình tìm hiểu lịch sử và văn hóa dân tộc, ông dần bị cuốn hút bởi vẻ đẹp của những hiện vật từng hiện diện trong đời sống người Việt từ nhiều thế kỷ trước.

Niềm đam mê ấy theo ông Đạt trên nhiều hành trình xuyên suốt hàng chục năm. Có những chuyến đi kéo dài nhiều ngày đến các vùng quê xa xôi, những cuộc gặp gỡ với người dân đang lưu giữ cổ vật gia truyền hay những lần kiên trì thuyết phục để bảo tồn các hiện vật có nguy cơ bị thất lạc.

"Có những giai đoạn tôi phải đi xe ôm đến rất nhiều nơi chỉ để tìm hiểu và tiếp cận một hiện vật. Điều tôi quan tâm nhất không phải giá trị vật chất mà là làm sao giữ lại được những dấu tích văn hóa của cha ông cho thế hệ hôm nay", ông Đạt chia sẻ.

Theo ông Đạt, mỗi hiện vật trong bộ sưu tập đều mang trong mình một câu chuyện riêng, phản ánh trình độ kỹ thuật, tư duy thẩm mỹ và đời sống văn hóa của từng giai đoạn lịch sử.

"Điều khiến tôi hạnh phúc nhất không phải là sở hữu các hiện vật quý mà là có cơ hội giới thiệu những giá trị ấy đến công chúng. Khi người trẻ quan tâm hơn tới lịch sử và văn hóa dân tộc, tôi cho rằng những nỗ lực gìn giữ của mình đã có ý nghĩa", ông nói.

Có mặt tại triển lãm trong đêm khai mạc, chị Đỗ Mai Ly (Hà Nội) cho biết bản thân đặc biệt ấn tượng với những hiện vật có niên đại hàng trăm năm tuổi vẫn được lưu giữ gần như nguyên vẹn.

"Tôi từng tham quan nhiều bảo tàng và không gian trưng bày cổ vật, nhưng đây là lần đầu tiên được tiếp cận một bộ sưu tập tư nhân quy mô lớn ngay giữa không gian Hồ Gươm. Khi đứng trước những chiếc bình, chiếc bát được chế tác từ nhiều thế kỷ trước, tôi cảm nhận rõ sự tài hoa của các nghệ nhân xưa. Điều khiến tôi xúc động hơn cả là câu chuyện về hành trình nhiều chục năm sưu tầm, gìn giữ cổ vật của ông Trần Quốc Đạt", chị Mai Ly chia sẻ.

Đưa di sản từ triển lãm Đất và Lửa đến gần công chúng

Theo đại diện Ban Quản lý Hồ Hoàn Kiếm và Phố cổ Hà Nội, việc đưa bộ sưu tập tư nhân có giá trị lớn như "Đất & Lửa - Lê Imperial Collection" ra không gian công cộng là một nỗ lực nhằm kết nối di sản với cộng đồng.

"Lâu nay nhiều người vẫn nghĩ những cổ vật quý hiếm chỉ xuất hiện trong các bảo tàng hoặc bộ sưu tập cá nhân. Việc đưa các hiện vật này đến với công chúng không chỉ giúp lan tỏa giá trị văn hóa mà còn góp phần nâng cao nhận thức về bảo tồn di sản trong xã hội", đại diện Ban Quản lý cho biết.

Theo đơn vị tổ chức, Hồ Gươm không chỉ là thắng cảnh nổi tiếng của Hà Nội mà còn là không gian văn hóa đặc biệt của Thăng Long nghìn năm văn hiến. Việc tổ chức các hoạt động giới thiệu di sản tại đây được kỳ vọng sẽ góp phần làm phong phú thêm đời sống văn hóa Thủ đô và tạo thêm điểm đến hấp dẫn cho du khách.

Giữa nhịp sống hiện đại bên Hồ Gươm, những chiếc bình, chiếc bát, những nét vẽ rồng hay những bức tranh cổ đã vượt qua hàng trăm năm lịch sử để hiện diện trước công chúng hôm nay. Không chỉ kể lại câu chuyện về một thời kỳ rực rỡ của văn hóa Đại Việt, chúng còn nhắc nhở về trách nhiệm gìn giữ những giá trị được truyền lại qua nhiều thế hệ.

Triển lãm "Đất & Lửa - Lê Imperial Collection" mở cửa phục vụ công chúng miễn phí đến hết ngày 13/7/2026 tại Trung tâm Thông tin Văn hóa Hồ Gươm, số 2 Lê Thái Tổ, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.

Kết duyên sáng tạo, mở lối mới cho di sản làng nghề Hà Nội

VOV.VN - Không chỉ dừng lại ở câu chuyện bảo tồn, Hà Nội đang hướng tới việc đưa di sản làng nghề trở thành nguồn lực cho kinh tế sáng tạo. Chương trình Kết Duyên Sáng Tạo 2026 mở ra những cuộc gặp gỡ giữa nghệ nhân và nhà thiết kế, kỳ vọng tạo nên các sản phẩm mới mang đậm bản sắc văn hóa trong đời sống đương đại.